Ai cũng có thể kinh doanh lữ hành quốc tế, và “cái kết” đắng lòng!

Đà Nẵng cũng như nhiều địa phương khác trong cả nước đang phải đối mặt với tình trạng “tour giá rẻ”, “tour 0 đồng” là chiêu thức cạnh tranh bằng giá để thu hút khách của các công ty lữ hành, tập trung chủ yếu vào đối tượng khách Trung Quốc, Hàn Quốc với nhiều hệ lụy.

Các công ty lữ hành quốc tế đón khách nước ngoài đến Đà Nẵng (Ảnh: HC)

Nổi lên là những ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, thất thu thuế… và nhiều vấn đề khác. Trong khi đó, việc kiểm tra, phát hiện, xử lý của các cơ quan chức năng đang gặp rất nhiều khó khăn, và điều oái ăm là không ít khó khăn lại nảy sinh từ những bất cập của các quy định luật pháp hiện hành.

Ai cũng có thể kinh doanh lữ hành quốc tế

Ngày 19/12, trao đổi với PV Infonet về vấn đề này, bà Trương Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Du lịch Đà Nẵng cho biết, hiện việc thành lập doanh nghiệp (DN) nói chung, DN kinh doanh lữ hành quốc tế nói riêng, rất đơn giản. Theo Luật DN, chỉ cần nộp hồ sơ (Giấy đề nghị đăng ký DN, điều lệ công ty, danh sách thành viên/cổ đông, giấy CMND, quyết định thành lập công ty) đến Sở KH-ĐT và trong 03 ngày là được cấp giấy chứng nhận hoạt động kinh doanh.

Đồng thời điều kiện để cấp Giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế cũng rất đơn giản. DN nộp đủ hồ sơ theo quy định tại Điều 32 Luật Du lịch (đơn đề nghị cấp giấy phép lữ hành quốc tế, bản sao giấy đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận ký quỹ 250 hoặc 500 triệu đồng, bản sao quyết định bổ nhiệm hoặc hợp đồng lao động và văn bằng chứng chỉ của người phụ trách lữ hành) và nộp hồ sơ cho Tổng cục Du lịch trong vòng 10 ngày là được cấp giấy phép.

“Việc cấp giấy phép lữ hành quốc tế hiện nay không xem xét tiềm lực tài chính, năng lực kinh doanh thực tế của DN. Và chính vì việc cấp giấy phép lữ hành quốc tế khá dễ dàng như vậy nên mọi tổ chức, cá nhân đều có thể thành lập DN, xin cấp giấy phép lữ hành quốc tế và đi vào hoạt động kinh doanh!” – Bà Trương Thị Hồng Hành nói.

Mặt khác, bà Trương Thị Hồng Hạnh cho hay, theo quy định của luật hiện hành, ngoài việc thành lập DN để hoạt động kinh doanh lữ hành, các tổ chức, cá nhân còn có thể hoạt động kinh doanh lữ hành dưới hình thức đăng ký thành lập chi nhánh hoặc địa điểm kinh doanh thuộc công ty lữ hành (đã có giấy phép lữ hành).

Theo Luật Du lịch 2017 và các quy định khác, hoạt động của chi nhánh, địa điểm kinh doanh không cần phải duy trì bất cứ điều kiện nào. Vì thế các chi nhánh, địa điểm kinh doanh của công ty lữ hành được phép hoạt động kinh doanh trong phạm vi như một DN lữ hành, theo phạm vi đăng ký của Công ty mẹ.

Và hàng loạt bất cập nảy sinh

“Quy định nêu trên dẫn tới bất cập hiện nay là những người muốn hoạt động kinh doanh lữ hành có 02 cách. Cách thứ nhất, thành lập DN thì phải xin giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế và phải duy trì các điều kiện theo quy định tại Điều 31 Luật Du lịch. Cách thứ hai, thành lập chi nhánh, địa điểm kinh doanh thì không cần xin giấy phép và cũng không cần phải duy trì các điều kiện tại Điều 31 Luật Du lịch.

Từ đó phát sinh vấn đề nếu phát hiện chi nhánh đóng dấu chương trình cho tổ chức, cá nhân khác hoạt động lữ hành thì không có chế tài xử phạt về hành vi cho tổ chức, cá nhân khác mượn tư cách pháp nhân (theo Nghị định 45/2019/NĐ-CP ngày 22/5/2019 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực du lịch), do Chi nhánh, địa điểm kinh doanh hoạt động theo ủy quyền, không có pháp nhân!” – Bà Trương Thị Hồng Hạnh cho biết.

Cùng với đó, qua kiểm tra, Sở Du lịch Đà Nẵng còn phát hiện nhiều vấn đề phát sinh khác nữa. Đó là khi một Công ty có giấy phép kinh doanh lữ hành thì theo Luật DN cho phép công ty đó được thành lập 01 hoặc nhiều chi nhánh, địa điểm kinh doanh đặt tại địa bàn đăng ký công ty và tại các địa phương khác. Không ít tổ chức, cá nhân đã vận dụng điểm này để “núp” vào các chi nhánh, địa điểm doanh để hoạt động kinh doanh lữ hành.

Vấn đề phát sinh tiếp theo là việc đặt phòng khách sạn hiện rất dễ dàng, các đơn vị lữ hành nước ngoài hoặc cá nhân người Việt Nam có thể đặt phòng trực tiếp với khách sạn mà không cần thông qua DN lữ hành quốc tế tại Việt Nam. Trong khi đó, chính sách giá của các cơ sở lưu trú là khách đặt phòng số lượng càng nhiều thì càng nhận được giá ưu đãi mà không phân biệt đó là cá nhân đặt phòng hay doanh nghiệp lữ hành đặt phòng.

Bà Trương Thị Hồng Hạnh nói: “Việc cho cá nhân đặt phòng số lượng lớn với giá ưu đãi đã góp phần tiếp tay cho hoạt động lữ hành trái phép; đồng thời tiếp tay cho các khách sạn trốn thuế (do những cá nhân này không cần lấy hóa đơn). Việc truy tìm để xử lý cá nhân đặt phòng này cũng rất khó khăn do hiện nay sử dụng mạng xã hội để đặt phòng và thanh toán vào tài khoản cá nhân!”.

Quản lý người nước ngoài vào Việt Nam hoạt động du lịch quá nhiều kẻ hở

Đối với người nước ngoài đầu tư kinh doanh tại Việt Nam nói chung và đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực du lịch nói riêng, bà Trương Thị Hồng Hạnh cho hay, theo quy định hiện hành của Luật DN và Luật Đầu tư, khi các DN có đầy đủ giấy tờ pháp lý như giấy đăng ký kinh doanh, giấy phép lữ hành quốc tế thì có quyền hoạt động kinh doanh lữ hành quốc theo quy định pháp luật Việt Nam. Có nghĩa nhà đầu tư khi đó kinh doanh hợp pháp tại Việt Nam.

Theo tìm hiểu của PV Infonet, hiện Đà Nẵng có khá nhiều công ty lữ hành quốc tế do người nước ngoài làm người đại diện theo pháp luật, như Công ty TNHH MTV DL Ha Ha, Công ty TNHH Totobooking, Công ty TNHH Dooriga Marketing, Công ty CP Sun Danang International, Công ty TNHH Quốc tế Tour Vietnam, Công ty TNHH TM&DV One tour Việt Hàn, Công ty TNHH Bảo Sen Vỹ...

“Tuy nhiên trên thực tế vẫn có không ít trường hợp người nước ngoài thuê cá nhân Việt Nam đứng tên để hoạt động kinh doanh. Việc quản lý DN lữ hành nói chung và các trường hợp này nói riêng phải là sự chung tay của các ngành có liên quan chứ chỉ ngành Du lịch thì khó có thể kiểm soát được!” – Bà Trương Thị Hồng Hạnh nói.

Theo đó, hiện có nhiều cơ quan theo thẩm quyền có chức năng quản lý hoạt động đối với các DN du lịch. Như Sở Du lịch quản lý hoạt động kinh doanh các DN lữ hành về các nghiệp vụ của ngành du lịch; cơ quan thuế quản lý về kê khai nộp thuế; cơ quan xuất nhập cảnh quản lý về hoạt động người nước ngoài; Sở LĐ-TB&XH quản lý về lao động nước ngoài tại các DN lữ hành…

Cũng theo bà Trương Thị Hồng Hạnh, văn bản pháp luật về xuất nhập cảnh và lao động người nước ngoài làm việc tại Việt Nam hiện vẫn chưa có sự thống nhất và chặt chẽ. Trong đó nổi lên việc cấp thị thực nhập cảnh DN 3 tháng cho người nước ngoài vào làm việc, sau đó tiếp tục gia hạn 3 tháng, rồi lại tiếp tục gia hạn 3 tháng (cho hết 1 năm).

“Nhiều người nước ngoài vào nước ta hoạt động kinh doanh du lịch theo cách thức này nhưng không có giấy phép lao động. Đồng thời văn bản pháp luật về xuất nhập cảnh chưa quy định công việc cụ thể được phép thực hiện đối với người nước ngoài khi sử dụng thị thực DN nhập cảnh vào Việt Nam. Vì vậy người nước ngoài dễ dàng nhập cảnh dưới hình thức chuyên gia, hỗ trợ tư vấn để hoạt động kinh doanh lữ hành, hướng dẫn trái phép.

Cùng với đó, các văn bản pháp luật hiện hành cũng chưa quy định rõ trách nhiệm quản lý, giám sát của DN bảo lãnh thực hiện thủ tục nhập cảnh cho người nước ngoài vào Việt Nam. Vì vậy việc xử lý đối với DN bảo lãnh để người nước ngoài vi phạm chưa nghiêm, chưa tạo được tính răn đe!” – Bà Trương Thị Hồng Hạnh nhấn mạnh.