Thực hư hai ngôi mộ trên núi Trà Kiệu

Người mở đầu cho tộc Nguyễn Trường, một tộc họ danh giá của vùng Trà Kiệu, huyện Duy Xuyên lại là một tông thân của nhà Mạc, cháu 4 đời của Mạc Đăng Dung, người đã cướp ngôi nhà Lê lập nên một triều đại nhiều tranh cãi trong lịch sử Đại Việt.

Mộ của ông hiện còn trên hòn Non Trược ở Trà Kiệu với nhiều tồn nghi.

Mạc Cảnh Vinh là con trai trưởng của Thống binh Mạc Cảnh Huống (1542-1677), vị Tổng tham mưu trưởng của quân đội xứ Đàng Trong thời kỳ đầu của các chúa Nguyễn (Nguyễn Hoàng, Nguyễn Phúc Nguyên, Nguyễn Phúc Lan), người đã chọn Trà Kiệu làm quê hương thứ hai của họ Mạc ở xứ Đàng Trong. Mạc Cảnh Vinh sinh ngày 5-5 năm Kỷ Mão (1578) dưới thời chúa Tiên Nguyễn Hoàng. Cha là một trong những khai quốc công thần của triều Nguyễn, nên từ nhỏ Mạc Cảnh Vinh đã được sống trong phủ Chúa, được chúa Nguyễn coi như con cháu, được cho học chung với các hoàng tử.

Lớn lên, Mạc Cảnh Vinh trở thành một võ tướng, được chúa Nguyễn phong chức Đặc Tiến Phụ Quốc Thượng tướng quân Cẩm vệ Đô chỉ huy sứ, được chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên gả công chúa đầu là Nguyễn Phúc Ngọc Liên và ông trở thành Phò mã, được nhà Chúa ban quốc tính (họ Nguyễn Phúc), từ đó Mạc Cảnh Vinh có tên là Nguyễn Phúc Vinh.

Đàng Trong dưới quyền chúa Nguyễn Phúc Nguyên (1613­-1635) chia ra 6 dinh: Chính Dinh (Phú Xuân), Cựu Dinh (Ái Tử-Quảng Trị), Quảng Bình, Vũ Xá, Bố Chính, Quảng Nam. Dinh Quảng Nam giao cho người con trưởng là Nguyễn Phúc Kỳ làm Trấn thủ. Dinh Quảng Nam có nhiệm vụ quản lãnh thêm phần đất từ đèo Cù Mông cho đến phía bắc Phú Yên. Trấn thủ Nguyễn Phúc Kỳ đã giao việc quản lãnh khu vực này cho một vị quan lưu thủ Vân Phong, dưới quyền của Tổng trấn.

Thực hư hai ngôi mộ trên núi Trà Kiệu - ảnh 1

Nhà thờ tộc Nguyễn Trường tại Trà Kiệu.

Năm 1629, Lưu thủ Vân Phong đã cấu kết với người Chiêm làm phản. Chúa Nguyễn Phúc Nguyên sai Nguyễn Phúc Vinh đem quân vào Quảng Nam kết hợp với Tổng trấn Nguyễn Phúc Kỳ kéo vào Phú Yên để dẹp loạn. Sách Đại Nam thực lục tiền biên chép: “Năm 1629, …Văn Phong ở Phú Yên dùng quân Chiêm Thành để làm phản. Phó tướng Nguyễn Phúc Vinh đi đánh dẹp yên và lập dinh Trấn biên (khi mới mở mang, những nơi đầu địa giới đều gọi là trấn biên). Vì có công ấy, đặc biệt cho dùng ấn son…”.

Sách Đại Nam nhất thống chí phần Tỉnh Bình Định cũng ghi: “… Năm Kỷ Tỵ thứ 16 đời Hy Tông (Lê Long Đức thứ nhất ­ 1629) Văn Phong cấu kết với Chiêm thành làm phản, sai Phó tướng Nguyễn Phúc Vinh dẹp được, lập dinh Trấn biên…”.

Như vậy sau sự cố năm 1629, xứ Đàng Trong có 7 dinh, thêm dinh Phú Yên, được gọi là dinh Trấn Biên và Phó tướng Nguyễn Phúc Vinh là Trấn thủ đầu tiên của dinh trấn này, nơi được xem là rào giậu xa nhất về phía nam của Đại Việt vào thời đó.

Nguyễn Phúc Vinh làm trấn thủ Phú Yên suốt hai thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên và Nguyễn Phúc Lan. Theo Gia phả của tộc Mạc - Nguyễn Trường Quảng Nam, khi đang làm Trấn thủ Phú Yên, một lần đang đi tuần tra trên vùng biển thì ông bị thương và mất vào ngày 3 tháng Giêng năm Giáp Ngọ (1654), khi đang tuổi 76. Nhưng một số tài liệu khác lại cho rằng ông chỉ làm Trấn thủ Phú Yên có 15 năm, từ năm 1629 đến cuối năm 1643, sau đó ông đã về lại Quảng Nam sống ẩn cư ở Trà Kiệu và người thay thế ông là Phó tướng Tôn Thất An.

Giả thuyết thứ hai có lẽ chính xác hơn vì giai đoạn 10 năm sau (kể từ năm 1643) ở Phú Yên xảy ra nhiều sự cố nhưng không thấy sử sách nhắc đến tên ông, như ghi chép dưới đây.

Sách Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn chép: “Năm 1653… vua nước Chiêm thành là Bà Tấm quấy rối đất Phú Yên, sai cai cơ Hùng lộc hầu làm tổng binh và xá sai Minh võ làm tham mưu đem 3.000 quân đi đánh. Đến phủ Phú Yên ngày 3 tháng 4, nhân đêm qua đèo Hố Dương, núi Thạch Bi, ruổi thẳng đến trại Ba Tấm, phóng lửa, đuổi gấp, phá tan, đuổi dài đến sông Phan Lang…”.

Đại Nam thực lực tiền biên của Quốc sử quán triều Nguyễn cũng ghi: “… Bấy giờ (1653) có vua nước Chiêm thành là Bà Tấm xâm lấn Phú Yên, sai cai cơ Hùng Lộc (không rõ họ), làm thống binh, xá sai Minh Vũ (không rõ họ) làm tham mưu, lãnh 3.000 quân đi đánh. Quân đến Phú Yên, các tướng đều muốn dừng lại để dụ địch…”.

Vả lại không ai lại bắt một “cụ già” ở tuổi “cổ lai hy” lại phải đi trấn giữ vùng biên cương đến nỗi phải chết khi đi… tuần tra trên biển.

Con trai của Nguyễn Phúc Vinh là Nguyễn Phúc Tào, làm Đội trưởng Đoàn Trung Hầu tại phủ Chúa. Khi nghỉ hưu về sống ở làng Long Xuyên, tổng Mậu Hòa (nay là thị trấn Nam Phước, huyện Duy Xuyên) và khi chết được chôn ở đỉnh Chốt Xôi, trên sườn núi Hòn Tàu (giáp giới giữa Duy Xuyên và Quế Sơn). Con cháu của Nguyễn Phúc Vinh mang họ Nguyễn Phúc được ba đời, đến đời cháu nội của ông phải đổi thành họ Nguyễn Trường để tránh sự trả thù của nhà Tây Sơn.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trường Hùng khi nói về tổ tiên mình cho biết công chúa Nguyễn Phúc Ngọc Liên là một tín đồ Thiên Chúa giáo rất sùng đạo. Bà đã được rửa tội vào năm 1636 với thánh hiệu là Maria Madalena. Vì việc này, vào năm 1663 bà bị bắt cùng một số giáo dân ở Quảng Nam do việc cấm đạo Thiên Chúa giáo. Cuối cùng, do bị nhốt nhiều ngày khát quá bà đã gặp quan trấn thủ và chấp nhận chối bỏ đạo. Bà mất năm 1665 do trọng bệnh nhưng có lẽ do ân hận vì đã chối bỏ đức tin.

Hiện nay, trên hòn Non Trược, trong khu lăng mộ Mạc Cảnh Huống và Nguyễn Phúc Ngọc Dương có mộ của Nguyễn Phúc Vinh và Công chúa Nguyễn Phúc Ngọc Liên. Nhà nghiên cứu Nguyễn Phước Tương trong cuốn Xứ Quảng - Vùng đất & Con người (NXB Hồng Đức, 2013, trang 422) cho rằng đó chỉ là hai ngôi mộ gió, còn mộ thật bị thất lạc ở Phú Yên. Thế nhưng nhiều người vẫn tin đó là mộ thật vì hai vợ chồng ông đã rời Phú Yên về ẩn cư ở Trà Kiệu từ năm 1643, tròn 11 năm trước khi qua đời.

Thực hư không biết thế nào nhưng đây là hai ngôi mộ tổ quan trọng được con cháu tộc Nguyễn Trường Trà Kiệu bảo vệ và hương khói cẩn thận.

Theo Lê Thí/ báo Đà Nẵng

'Người một nhà' tập 25: Trùm giang hồ muốn Khải đập nát chân Trí

Trong "Người một nhà" tập 25, ông Đông bắt cóc con trai Khải với mục đích muốn anh đập nát đôi chân của Trí thay mình.

'Tour về nhà ông bà ngoại' của 6 chị em gái ở Hòa Bình gây sốt mạng

6 người con gái cùng 12 cháu ngoại rủ nhau về nhà ông Ba bà Nga để tận hưởng tour du lịch hè độc đáo ở quê ngoại. Tour cam kết giúp các “du khách” trẻ cai nghiện thiết bị điện tử bằng nhiều hoạt động hấp dẫn như câu cá, hái sen, nhặt trứng gà,…

Sống ở căn nhà 2m2 phải chia ca để ngủ, vì sao người dân không muốn dời đi?

Sống ở căn nhà chia ca để ngủ giữa trung tâm TPHCM, cựa mình còn khó, nhưng năm nào người đàn ông U70 cũng phải làm đám giỗ cho người thân đã khuất.

Nhà 2-3m² giữa TPHCM: Vợ chồng thay ca, người nằm ở nhà, người ngủ ngoài đường

Được mệnh danh là "quận nhà giàu" ở TPHCM, nhưng quận 1 còn tồn tại những căn nhà tí hon. Người trong gia đình có lúc phải chia ca để ngủ, đi vệ sinh ké.

Nông dân hưởng lợi khi doanh nghiệp làm ‘Net Zero’

Lộ trình thực hiện mục tiêu Net Zero năm 2050 của Vinamilk không chỉ giúp doanh nghiệp có những bước đi bài bản, mà đã dần tạo ra tác động khi góp phần thay đổi tư duy về sản xuất xanh, nông nghiệp bền vững bên ngoài phạm vi các nhà máy, trang trại…

‘Tiểu tam đáng ghét nhất màn ảnh Việt’ kể tác hại của việc xinh đẹp

Diễn viên Cù Thị Trà chia sẻ, ngoại hình xinh đẹp giúp cô có nhiều thuận lợi nhưng cũng có tác hại là thường bị mọi người đóng khung vào những vai diễn tiểu thư sang chảnh.

Ông bố mù ở Nghệ An có 7 con gái xinh đẹp giỏi giang, tuổi U70 hưởng trái ngọt

Ông bố mù ở Nghệ An lần lượt sinh và nuôi 7 con gái học hành thành tài. Ở tuổi U70, vợ chồng ông đang tận hưởng “trái ngọt” sau năm tháng vun trồng.

Đề xuất lập 'bến ảo' trong nội đô cho xe hợp đồng đón, trả khách

Đề xuất thành lập "bến xe ảo" trong khu vực nội thành nhằm quản lý xe hợp đồng với điều kiện chỉ dừng đỗ khoảng 3-5 phút để đón, trả hành khách.

Cánh rừng Net Zero Vinamilk tại Cà Mau đón những đàn chim trở về

Bên trong cánh rừng Net Zero Vinamilk tại Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau, hơn 71.000 cây mắm con đã cao 40-50cm, trở thành bãi sinh sản cho tôm cá, thu hút những đàn chim cót, chim nhàn… trở về làm tổ.

'Người một nhà' tập 24: Bệnh tình của Mầm trở nặng

Trong "Người một nhà" tập 24, bệnh tình của Mầm trở nặng phải cấp cứu. Trong lúc rối bời, Tuệ gọi cho Trí vì muốn có anh trai ở bên lúc này.

Đang cập nhật dữ liệu !