Đơn phương chấm dứt hợp đồng với người lao động vì dịch COVID-19, DN có phạm luật?

Dịch bệnh COVID-19 có thể coi là “sự kiện bất khả kháng”, người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 38 Bộ luật Lao động năm 2012...

Ảnh minh họa

Theo Báo cáo của Tổng cục Thống kê, 2 tháng đầu năm 2020 cả nước có 17,4 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và 11,9 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Tuy nhiên, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn là 16,2 nghìn, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước; số doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể là 9,4 nghìn, giảm 31,4%; số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể là 2,8 nghìn, giảm 11,1%.

Rõ ràng, ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 đã buộc không ít các doanh nghiệp phải tạm ngừng hoạt động hoặc ngừng hoạt động vĩnh viễn. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều người lao động bị mất việc làm.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp để tồn tại qua giai đoạn khó khăn trước mắt buộc phải đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ) đối với người lao động.

Câu hỏi đặt ra với người lao động bị mất việc làm trong trường hợp này là liệu phía doanh nghiệp (người sử dụng lao động) có vi phạm luật Lao động hay không khi đơn phương chấm dứt hợp đồng với người lao động?

Theo luật sư Nguyễn Danh Huế - Công ty TNHH luật Hừng Đông, đoàn Luật sư TP Hà Nội - có rất nhiều văn bản quy phạm pháp luật đề cập đến khái niệm “sự kiện bất khả kháng”. Theo quy định tại khoản 1 Điều 156 Bộ luật Dân sự, “sự kiện bất khả kháng” là sự kiện xảy ra một cách khách quan, không thể lường trước và cũng không thể khắc phục mặc dù đã áp dụng các biện pháp cần thiết. Như vậy, dịch bệnh COVID-19 có thể coi là “sự kiện bất khả kháng”.

Trong trường hợp này, người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 38 Bộ luật Lao động năm 2012; và tại khoản 2 Điều 12 Nghị định 05 năm 2015 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Bộ luật Lao động.

Tuy nhiên, luật sư Nguyễn Danh Huế cho biết, trong trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, người sử dụng lao động phải báo trước 45 ngày (đối với HĐLĐ không xác định thời hạn), 30 ngày (đối với HĐLĐ có xác định thời hạn), và 3 ngày làm việc (đối với HĐLĐ thời vụ).

 

Luật sư Nguyễn Danh Huế.

Còn theo quy định tại khoản 1 Điều 48 Bộ luật Lao động, trong thời hạn 14 ngày người sử dụng lao động phải thanh toán các khoản lương, thưởng, trợ cấp cho người bị thôi việc. Thời hạn này có thể kéo dài thêm trong trường hợp dịch bệnh kéo dài gây khó khăn cho doanh nghiệp, nhưng không quá 30 ngày kể từ ngày chấm dứt HĐLĐ.

Sau khi nghỉ việc, người lao động còn được hưởng trợ cấp thôi việc. Theo quy định tại Nghị định 148 năm 2018 của Chính phủ, sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 05 năm 2015 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Bộ luật Lao động, thời gian được trợ cấp thôi việc bằng tổng thời gian người lao động làm việc tại doanh nghiệp trừ đi thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp, cũng như trừ đi thời gian người sử dụng lao động đã chi trả trợ cấp thôi việc cho người lao động (nếu có).

Không chỉ cắt giảm nhân sự, nhiều doanh nghiệp còn đơn phương chấm dứt các hợp đồng, như hợp đồng vận chuyển, hợp đồng thuê nhà,… Tại Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: Nếu xảy ra sự kiện bất khả kháng, bên vi phạm hợp đồng được miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm hợp đồng của mình và sự kiện bất khả kháng.

“Để được miễn trách nhiệm, theo quy định tại Điều 294 và Điều 295 luật Thương mại năm 2005, khi vi phạm hợp đồng do “sự kiện bất khả kháng” xảy ra, doanh nghiệp được miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại” – Luật sư Nguyễn Danh Huế dẫn chứng.

Tuy nhiên, luật sư Huế cho hay luật Thương mại cũng quy định rõ khi có vi phạm hợp đồng do sự kiện bất khả kháng, doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định của pháp luật như: gửi thông báo kịp thời cho bên bị vi phạm hợp đồng về sự việc xảy ra và hậu quả có thể xảy ra.

Ngoài ra, bên vi phạm hợp đồng phải chứng minh hành vi vi phạm hợp đồng của mình là do sự kiện bất khả kháng gây nên, mặc dù doanh nghiệp đã áp dụng các biện pháp cần thiết để khắc phục mà không thể thực hiện được.

Đồng thời, khi sự kiện bất khả kháng chấm dứt, bên vi phạm hợp đồng phải gửi thông báo kịp thời cho bên bị vi phạm biết là sự kiện bất khả kháng đã chấm dứt.

Nguyễn Tuân
Chủ đề :

dịch covid-19

 
List comment
 
 
Đại gia tư vấn bất động sản kể chuyện 'từ tay trắng mua nhà, tậu xe sang'
icon

Một chàng trai suy thận trở thành CEO của một công ty riêng, một nữ sinh viên vừa ra trường đã thu nhập 9 con số, cả hai đều đổi đời nhờ nghề tư vấn bất động sản.

 
 
SeABank tổ chức thành công Đại hội đồng Cổ đông 2021
icon

Ngày 23/4, tại Đà Nẵng, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank - mã chứng khoán SSB) đã tổ chức thành công Đại hội đồng Cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2021.

 
 
Công bố kết quả cuộc thi thiết kế showroom Vinfast toàn cầu 2021
icon

Ngày 23/4, Hiệp hội Thiết kế Thành phố Hồ Chí Minh và Công ty TNHH Kinh doanh Thương mại và Dịch vụ VinFast công bố 9 bài dự thi xuất sắc đạt giải tại cuộc thi Thiết kế Showroom VinFast toàn cầu - VinFast Global Showroom Design Competition 2021.

 
 
SeABank và Genetica hợp tác chiến lược, tiên phong mang đến dịch vụ giải mã gen cho các khách hàng của ngân hàng
icon

Ngày 15/4/2021, đơn vị xét nghiệm gen sở hữu công nghệ lõi độc quyền dành cho người châu Á (Genetica) và Ngân hàng TMCP Đông Nam Á hợp tác mang đến dịch vụ giải mã gen với nhiều ưu đãi hấp dẫn dành cho khách hàng của Ngân hàng.

 
 
Vinamilk liên tục dẫn đầu ngành hàng sữa nước nhiều năm liền
icon

Theo Nielsen Việt Nam, trong nhiều năm liên tiếp, Vinamilk là công ty dẫn đầu thị trường ở ngành hàng sữa nước.

 
 
Kênh CNN quảng bá giải thưởng VinFuture trên toàn cầu
icon

Trên website của CNN, bài viết “Khoa học phụng sự nhân loại” nhấn mạnh, giải thưởng VinFuture có quy mô toàn cầu nhằm tôn vinh những nghiên cứu khoa học công nghệ ảnh hưởng tích cực tới cuộc sống của hàng triệu người trên thế giới.

 
HDBank đề xuất mục tiêu lợi nhuận trước thuế đạt 7.281 tỷ đồng
icon

Theo kế hoạch, ngày mai 23/4, Ngân hàng TMCP Phát triển thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) sẽ tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2021. Ngân hàng này đề xuất mục tiêu lợi nhuận trước thuế đạt 7.281 tỷ đồng năm 2021.

 
Hà Nội đẩy lùi cơn ''sốt'' giá đất ngoại thành
icon

Thời điểm hiện tại, giá đất ở nhiều khu vực thuộc các huyện: Ba Vì, Thạch Thất, Quốc Oai, Đông Anh... tăng gấp 2, gấp 3 lần so với những năm trước, làm ảnh hưởng tiêu cực đến công tác quy hoạch, quản lý sử dụng đất đai... 

 
Ngỡ ngàng với loại 'cà chua Lâm Đồng' giá nửa triệu đồng/kg
icon

Nhiều loại cà chua ăn tươi có hơn 100.000 đồng/kg, thậm chí cà chua Nhật giá lên đến nửa triệu đồng một ký

 
Tỷ phú cá chạch lẩu ở miền Tây
icon

Giá cá chạch lấu thương phẩm đang được thương lái mua khoảng 300.000 đồng/kg, anh Trần Thanh Hùng (tỉnh Tiền Giang) đã trở thành tỉ phú với cá chạch lấu - giống cá có giá trị thương phẩm cao.