Nhật Bản có đủ sức ngăn Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng ở Thái Bình Dương?

Nhật Bản đẩy mạnh quan hệ ngoại giao và quân sự với các quốc đảo ở Thái Bình Dương, giữa lúc Mỹ - Trung không ngừng cạnh tranh tầm ảnh hưởng. 

Việc Nhật Bản sẽ cho mở cửa đại sứ quán ở Cộng hòa Kiribati, một quốc đảo nằm ở Thái Bình Dương, vào cuối năm nay được xem là một phần trong những nỗ lực của Mỹ và các nước đồng minh nhằm ngăn chặn Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Tờ Yomiuri dẫn lời một quan chức Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết Tokyo cũng sẽ mở một lãnh sự quán tại New Caledonia, hòn đảo thuộc quyền kiểm soát của Pháp, giữa lúc Nhật Bản đang tăng cường quan hệ hợp tác quân sự với Pháp.

Hai động thái trên được đưa ra sau khi cựu Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga phát biểu hồi tháng 7/2021 về việc muốn thắt chặt hơn nữa các mối quan hệ giữa Tokyo với 14 quốc đảo Thái Bình Dương và vùng lãnh thổ do Pháp quản lý ở khu vực như New Caledonia và Polynesia. Thậm chí, cựu Thủ tướng Suga còn cam kết chuyển thêm vắc xin Covid-19 và hỗ trợ kinh tế cho những nước và vùng lãnh thổ này.

Nhật Bản có đủ sức ngăn Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng ở Thái Bình Dương?
Binh sĩ Nhật Bản tham gia cuộc tập trận quân sự chung với quân đội Mỹ và Pháp hồi tháng 5/2021. (Ảnh: Reuters)

“Những diễn biến trên nhằm ngăn chặn động thái ngoại giao từ phía Trung Quốc, bởi Tokyo lo ngại các nước như Kiribati sẽ bất ngờ chuyển hướng và nhận số tiền lớn do Trung Quốc tài trợ, từ đây chính phủ nước này sẽ bị Bắc Kinh chi phối”, Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) dẫn lời ông Toshimitsu Shigemura, Giáo sư nghiên cứu các mối quan hệ quốc tế tại Đại học Waseda ở Tokyo.

“Nhật Bản đã hỗ trợ rất nhiều cho Kiribati kể từ khi quốc gia này giành được độc lập vào năm 1979. Song không nói quá khi cho rằng Nhật Bản đang bị Trung Quốc đánh bại do chính sách ngoại giao kết nối với tài trợ của Bắc Kinh”, ông Shigemura nói thêm.

Mối quan ngại về khả năng Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng với Kiribati, quốc gia gồm 33 hòn đảo trải dài 3,5 triệu km2 trên biển, xuất hiện từ tháng 9/2019, thời điểm Kiribati thay đổi quan điểm ngoại giao với Đài Loan. Chỉ sau vài tháng, quần đảo Solomon cũng đưa ra quyết định tương tự như Kiribati.

Hồi năm ngoái, kế hoạch nâng cấp một đường băng ở Kiribati do Trung Quốc tài trợ cũng đã khiến nhiều người nghi ngờ về mục đích của Bắc Kinh. Cơ sở hạ tầng được nâng cấp nằm ở đảo san hô Kanton nằm giữa đảo quốc Fiji và Hawaii. Phía Kiribati khẳng định cơ sở này chỉ phục vụ mục đích dân sự và nhằm tăng khả năng kết nối giao thông, cũng như ngành du lịch. 

Kiribati hiện là một trong những đồng minh mới nhất của Trung Quốc ở Thái Bình Dương. Theo các nhà quan sát, Nhật Bản hiện lo ngại cán cân sức mạnh trong khu vực sẽ bị ảnh hưởng, một khi có thêm nhiều quốc gia Thái Bình Dương thay đổi quan điểm ngoại giao do chịu tác động từ phía Trung Quốc trong những năm gần đây. 

Vào thời điểm đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh kế hoạch nâng cấp đường băng nhằm cải thiện khả năng kết nối giao thông và được thực hiện theo yêu cầu từ phía chính quyền Kiribati.

 

Theo ông Shigemura, mối lo sợ lớn nhất của Tokyo và Washington là Bắc Kinh có thể tiến tới ký kết thỏa thuận “xây dựng các cơ sở quân sự ở Kiribati và đổi lại quốc đảo này nhận được thêm nhiều nguồn viện trợ”.

Số liệu từ Viện Lowy ở Sydney cho thấy, Bắc Kinh đã chi ít nhất 1,5 tỉ USD cho các khoản viện trợ và cho vay cho các quốc đảo Thái Bình Dương trong giai đoạn từ năm 2006 – 2017. Tuy nhiên sau thời kỳ đỉnh điểm tài trợ số tiền 287 triệu USD vào năm 2016, Trung Quốc đã rút dần quy mô tài trợ cho các nước này. 

Song theo các nhà phân tích, Nhật Bản vẫn lo ngại những khoản vay mở rộng mà Bắc Kinh cung cấp nhằm phát triển cơ sở hạ tầng và ngành công nghiệp sẽ nhanh chóng trở nên không phù hợp với những nước Thái Bình Dương vốn chỉ có quy mô kinh tế nhỏ bé mà nay còn bị dịch bệnh Covid-19 tàn phá. Những cơ sở chiến lược như cầu cảng sau này có thể bị Trung Quốc đưa ra làm quân bài mặc cả, một khi các bên thực hiện ngầm thỏa thuận.

Đấu tay đôi ngoại giao

Cũng theo Bộ Ngoại giao Nhật Bản, Kiribati xuất khẩu số hàng hóa trị giá 6,8 triệu USD sang Nhật Bản vào năm 2019 mà chủ yếu là hải sản, và quốc đảo này nhập khẩu 5,8 triệu giá trị hàng hóa từ Nhật. Mối quan hệ giữa Nhật Bản và Kiribati được trao đổi qua đại sứ quán của Nhật ở quốc đảo Fiji. Đây cũng là cơ sở ngoại giao phục vụ hoạt động kết nối giữa Nhật Bản với Nauru và Tuvalu.

Ông Robert Dujarric, đồng Giám đốc Viện Nghiên cứu châu Á Đương đại tại Đại học Temple ở Tokyo, nhận định "Nhật Bản muốn thể hiện sẽ thắt chặt hợp tác hơn với Mỹ, Australia, New Zealand và hàng loạt quốc gia châu Âu khác để tăng cường sự hiện diện ở Thái Bình Dương từ năm ngoái trở đi, mà cụ là hợp tác với Anh và Pháp. Các hòn đảo ở Thái Bình Dương chủ yếu nắm vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, thay vì giá trị tiền của mang lại”.

Còn theo ông Shigemura, Nhật Bản cũng đang chú ý sát sao tới những diễn biến ở New Caledonia, nơi 3 cuộc trưng cầu dân ý đã được tiến hành trong 4 năm qua nhằm đưa ra quyết định hòn đảo này có nên tách khỏi sự kiểm soát của Pháp hay không.

“Các Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã bắt đầu làm việc chặt chẽ với những đơn vị của quân đội Pháp hoạt động ở Thái Bình Dương trong năm qua và về sau này, bởi New Caledonia là một căn cứ quan trọng của Pháp trong khu vực. Một số nguồn tin cho rằng Trung Quốc đang hỗ trợ phong trào giành độc lập ở New Caledonia, bởi sự xuất hiện của chính phủ mới tại New Caledonia có thể là cơ hội để Bắc Kinh mở rộng thêm tầm ảnh hưởng ở một phần trong khu vực Thái Bình Dương”, ông Shigemura kết luận. 

Hành động của Trung Quốc ở Trung Đông khiến Mỹ 'đau đầu'

Hành động của Trung Quốc ở Trung Đông khiến Mỹ 'đau đầu'

Việc Trung Quốc bị tình nghi hỗ trợ Ả Rập Xê-út tự sản xuất tên lửa đạn đạo khiến chính phủ Mỹ càng thêm "đau đầu". 

Minh Thu (lược dịch)

 
List comment
 
 
Con gái lấy trộm tiền phẫu thuật của mẹ để ăn chơi mua sắm, cảnh sát vào cuộc thu hồi
icon

Cảnh sát đã giúp cặp vợ chồng lấy lại được một phần khoản tiền bị con gái đánh cắp, trong khi đây là tiền để chi trả cho ca phẫu thuật của người mẹ. 

 
 
Dắt báo đen tới công viên cho khách thăm quan thuê chụp ảnh và cái kết
icon

Dắt con báo hoang tới công viên cho du khách thuê để chụp ảnh chung, người đàn ông đang bị điều tra hình sự. 

 
 
Cô gái trở thành triệu phú ở tuổi 11 sau khi bắt đầu kinh doanh
icon

The Mirror đưa tin, một cô gái tuổi teen đã kiếm được hàng triệu USD nhờ bắt đầu kinh doanh nước chanh.

 
 
Bán nhầm giá, nhân viên quản lý cây xăng bị đuổi việc, bồi thường lớn
icon

Nhân viên quản lý bị sa thải sau sự cố bán nhầm giá kéo dài vài tiếng đồng hồ khiến cây xăng bị thất thu 20.000 USD.

 
 
Vì sao số người uống rượu đi xe đạp bị bắt vào ban đêm đang gia tăng ở Seoul?
icon

“Cuộc chiến taxi ban đêm” khiến ngày càng nhiều người dân ở thủ đô Seoul bị cảnh sát bắt vì uống rượu nhưng vẫn đạp xe về nhà.

 
 
Cận cảnh người dân châu Âu đối phó với nắng nóng như ‘thiêu đốt’
icon

Một mùa hè nóng nực đã đến với châu Âu. Tại Tây Ban Nha vào đầu tháng 6, kỷ lục nhiệt độ đã bị phá vỡ trong vòng 20 năm qua, vào ngày 11-12/6, nhiệt độ ở miền nam nước này lên tới 43 độ C.

 
Người nhiều tiền mua hàng online dễ thành con mồi của những kẻ lừa đảo
icon

Làm theo hướng dẫn để được hoàn tiền mua hàng online, người đàn ông bị các đối tượng lừa đảo lấy cắp số tiền lớn trong tài khoản ngân hàng. 

 
Điểm danh các tỷ phú Mỹ giàu lên nhờ thừa kế hoặc ly hôn
icon

Tạp chí Forbes mới đây đã công bố bảng xếp hạng các tỷ phú Mỹ trở nên giàu có nhờ thừa kế hoặc ly hôn.

 
Chuyện phá thai ở quốc gia đông dân nhất thế giới
icon

Quyền nạo phá thai của phụ nữ lâu nay vẫn là đề tài gây tranh cãi trong dư luận Trung Quốc. 

 
Mẹ vừa chạy đi lấy đồ, con gái ở nhà một mình đã gặp tai nạn nguy hiểm
icon

Bé gái ở nhà một mình gặp tai nạn nguy hiểm đến tính mạng khi người mẹ vừa chạy ra ngoài đi lấy đồ.