Muốn "ép" được Trung Quốc, Mỹ cần phải tham gia UNCLOS
 

Muốn 'ép' được Trung Quốc, Mỹ cần phải tham gia UNCLOS

Phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế về Biển Đông hôm 12/7 vừa qua là một quyết định vô cùng quan trọng đối với khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã từ chối cơ hội trở thành người chơi đúng luật và xây dựng trong khu vực.

Nếu như Trung Quốc tỏ thái độ ngang ngược và bất chấp luật lệ quốc tế như vậy, thì Hoa Kỳ có thể làm gì để tăng cường sức mạnh của các thể chế toàn cầu ở châu Á – Thái Bình Dương? Câu trả lời là hãy gia nhập Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), cở sở pháp lý mà tòa trọng tài quốc tế về luật biển dựa vào.

Hành động này sẽ giúp Mỹ tăng cường thêm tiếng nói bởi việc giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông không phải là việc sẽ ủng hộ hay chống lại bất kỳ một quốc gia cụ thể nào hay tuyên bố chủ quyền của nước này, mà đó là vấn đề đứng về phía các thể chế, quy tắc và luật pháp quốc tế.

Hoa Kỳ đóng một vai trò “cổ vũ” cho việc hình thành UNCLOS những năm 1970 và đang trong quá trình đàm phán tiếp theo để thay đổi ngôn ngữ hiệp ước nhằm đảm bảo lợi ích quốc gia Mỹ được bảo toàn. Tuy nhiên, các Tổng thống dù thuộc đảng Cộng hòa hay Dân chủ đều nhất trí thông qua công ước này thì Thượng viện Hoa Kỳ vẫn chưa đồng ý.

Các chuyên gia cho rằng đây quả thực là điều đáng tiếc. Bởi giống như việc Mỹ giúp thúc đẩy các nước ký kết UNCLOS từ 40 năm trước thì việc gia nhập vào thời điểm này cũng mang lại nhiều lợi ích cho Washington. Công ước này được hình thành với nhiều điểm có lợi cho Mỹ: Washington sẽ là thành viên duy nhất có vị trí thường trực trong hội đồng quốc tế, tổ chức sẽ giám sát việc khai thác dưới đáy biển, bao gồm các nguồn tài nguyên dồi dào như năng lượng, khoáng chất và các kim loại quý.

Thêm vào đó, khu vực mà Mỹ có thể tuyên bố chủ quyền theo như các điều khoản mở rộng thềm lục địa của công ước là một vùng kéo dài từ Đại Tây Dương sang vùng bờ biển Thái Bình Dương, gần bằng với diện tích của bang Texas.

Muốn

Mỹ cần phải tham gia Công ước UNCLOS để buộc Trung Quốc phải tuân thủ luật pháp quốc tế. Nguồn: Getty

Việc Mỹ không phê chuẩn công ước sẽ làm giảm khả năng hợp tác toàn diện với các đồng minh và đối tác ở khu vực Đông Nam Á. Nếu Hoa Kỳ không tham gia vào UNCLOS, sẽ rất khó để nước này dựa vào công ước để giải quyết các tuyên bố và tranh chấp cũng như dựa trên các đường EEZ theo quy định của UNCLOS.

Thêm vào đó, một loạt quan chức Mỹ bao gồm Phòng Thương mại Hoa Kỳ, các tổ chức môi trường, quân đội, các nhóm công nghiệp đặc thù như ngư nghiệp, vận chuyển hàng hải và khai thách khoáng sản cũng đều ủng hộ việc Washington gia nhập công ước. Có lẽ điều quan trọng nhất là việc các lãnh đạo quân sự hàng đầu của Hoa Kỳ đều khẳng định rằng gia nhập UNCLOS sẽ giúp Washington duy trì được quyền tự do hàng hải cũng như bảo vệ an toàn cho các tàu chiến của nước này.

 

Chính sách lâu nay của Mỹ là không can thiệp cụ thể vào các tuyên bố chủ quyền và tranh chấp lãnh thổ của Trung Quốc và các quốc gia khác tại Biển Đông. Tuy nhiên, theo chuyên gia của Foreign Policy, Washington có quyền xem xét việc các tuyên bố trên được điều chỉnh như thế nào cũng như các câu hỏi liên quan đến những địa hình khác nhau như rạn san hô, bãi đá, bãi cạn, đảo được phân loại ra sau theo luật pháp quốc tế.

Với những lợi ích an ninh quốc gia quan trọng trong các dòng chảy thương mại và sự tự do hàng hải trên khắp thế giới, Mỹ cũng cần phải tham gia vào quá trình giải quyết các tuyên bố về kinh tế và lãnh thổ thông qua định nghĩa về cấu tạo biển đảo lúc thủy triều lên xuống. Washington cũng có lợi ích ràng buộc trong quá trình đưa ra các quy tắc dựa trên luật pháp quốc tế ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương và tiến trình ngoại giao ở khu vực này.

Thật không may khi Trung Quốc đã ngang ngược tuyên bố rằng không chấp nhận và tuân thủ phán quyết của tòa trọng tài. Như vậy, tình hình Biển Đông đã trở thành một trường hợp thử nghiệm cho cộng đồng quốc tế và khu vực: nếu Bắc Kinh và các quốc gia khác trong khu vực không thực hiện theo phán quyết của tòa án, không tuân thủ tiến trình UNCLOS thì đây sẽ là một “cơn gió mạnh” thổi vào trật tự khu vực cũng như hệ thống quốc tế.

Vụ kiện Biển Đông là một thử thách đối với Mỹ, buộc nước này phải chọn lựa giữa việc tiếp tục xây dựng một thế giới trật tự, theo quy định và luật pháp hay quay trở lại một thế giới không ổn định, dễ thay đổi và các nền chính trị cường quốc. Các chuyên gia Hoa Kỳ đang kêu gọi các thành viên Thượng viện ở cả hai đảng thông qua quy trình gia nhập UNCLOS vào phiên họp Quốc hội tháng 1/2017 sắp tới.

Việc Quốc hội Mỹ phê chuẩn UNCLOS sẽ giúp đảm bảo các lợi ích của  nước này ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, cũng như tái khẳng định các nguyên tắc tự do hàng hải ở những vùng biển và không phận quốc tế theo luật pháp thế giới. Nếu Hoa Kỳ không tích cực hành động thì sẽ không thể bảo vệ được lợi ích và giá trị của Washington trong khu vực cũng như hỗ trợ cho các đối tác và đồng minh để xây dựng một trật tự thịnh vượng và dựa trên luật pháp ở châu Á – Thái Bình Dương.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Foreign Policy (Tạp chí Chính sách đối ngoại), tạp chí của Mỹ xuất bản 2 số/tháng. Tạp chí này được thành lập vào năm 1970, hiện nay do ông David Rothkopf làm chủ biên.

Tuệ Minh (lược dịch)
Chủ đề :
 
List comment
 
Tình hình Syria: Quân đội Syria ‘rắn mặt’, buộc phái đoàn quân đội Mỹ quay đầu
icon

Quân đội Syria cản đường phái đoàn quân sự Mỹ đi qua chốt kiểm soát; Phiến quân Syria tiếp tục giao tranh; Quân đội Syria sắp tấn công lớn vào Daraa là những diễn biến mới của tình hình Syria.

 
Triều Tiên chỉ trích tai nạn của thủy quân lục chiến Hàn Quốc, phớt lờ vụ nổ súng ở DMZ
icon

Hôm 20/5, truyền thông Triều Tiên đã chỉ trích vụ tai nạn bất ngờ của lực lượng thủy quân lục chiến Hàn Quốc, nhưng lại không nhắc tới vụ nổ súng bên trong DMZ.

 
Bị nhắc nhở đeo khẩu trang, người đàn ông nổ súng bắn nhân viên phục vụ
icon

Theo kênh truyền hình địa phương KDVR, một người đàn ông ở thành phố Aurora, bang Colorado, Mỹ, bị cáo buộc đã bắn đầu bếp của một nhà hàng địa phương để đáp trả việc bị nhắc nhở đeo khẩu trang.

 
Nga: Cầm cưa máy đuổi theo người không đeo khẩu trang
icon

Trang News102.ru đưa tin, ở thành phố Ufa (Nga), một người đàn ông đã cầm cưa máy đuổi theo người dân địa phương khi những người này không đeo khẩu trang ở nơi công cộng.

 
Nữ y tá Nga bỗng 'nổi như cồn' vì chỉ mặc bikini bên trong bảo hộ y tế
icon

Một nữ y tá Nga làm việc ở vùng Tula bỗng chốc “nổi như cồn”, sau khi bức ảnh cô chỉ mặc bikini bên trong bộ bảo hộ y tế trong suốt được chia sẻ trên mạng xã hội.  

 
Lý do gì khiến Trung Quốc tiếp tục tăng chi tiêu quân sự?
icon

Giới chuyên gia nhận định, bất chấp nền kinh tế bị ảnh hưởng từ dịch bệnh, Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng mức chi tiêu quốc phòng để đối phó với các mối đe dọa ngày càng tăng từ trong và ngoài nước.

'Cao thủ' kung fu trổ tài nấu ăn tuyệt đỉnh
icon

Những kỹ năng nấu ăn tuyệt đỉnh của “cao thủ” kung fu được thể hiện rõ nét qua các video của bộ ba bạn thân từ thời đại học ở Trung Quốc. 

Các nhà hàng 'vượt khó' trước dịch Covid-19 như thế nào?
icon

Nhiều quốc gia trên thế giới đã tiếp tục nới lỏng các biện pháp giãn cách xã hội nhằm thúc đẩy việc nối lại các hoạt động kinh tế-xã hội và các nhà hàng, quán cà phê cũng sẽ bắt đầu hoạt động trong điều kiện mới.

'Nghẹn lòng' mẹ đi làm ăn xa, gửi sữa đông lạnh về nuôi con nhỏ ở quê nhà
icon

Nhiều bà mẹ Malaysia sinh sống và làm việc ở Singapore vẫn đều đặn gửi sữa đông lạnh về quê nhà để nuôi con thơ trong giai đoạn dịch Covid-19 bùng phát. 

Tiếp viên tiết lộ những yêu cầu 'không tưởng' của hành khách trên máy bay
icon

Theo Daily Express, mới đây nam tiếp viên hàng không có tên Susan Brown đã tiết lộ những yêu cầu “lố bịch” nhất của hành khách mà anh phải đối mặt trong suốt chuyến bay.