Cam Ranh - 'quân bài lợi hại' của Việt Nam trong chiến lược ở Biển Đông

Cảng Cam Ranh nằm giữa các tuyến đường biển quan trọng hàng đầu thế giới đi qua Biển Đông, cách eo biển Malacca 950 hải lý, một “tiền đồn” chiến lược. Đây là một trong những cảng nước sâu tốt nhất ở toàn bộ khu vực Ấn Độ -Thái Bình Dương

Hình ảnh cảng Cam Ranh (Ảnh tư liệu)

Trong bài viết đăng trên chuyên san của Viện nghiên cứu ORF (Ấn Độ) mới đây, chuyên gia về Ấn Độ - Thái Bình Dương, Niranjan Chandrashekhar Oak đã cho rằng Cảng quốc tế Cam Ranh đang nổi lên như một điểm chốt quan trọng trong khuôn khổ chính sách đối ngoại rộng lớn hơn của Việt Nam giữa các biến động ở Biển Đông. Tác giả này viết:

Ngày 17/9, Kuroshio – chiếc tàu ngầm đầu tiên của Nhật Bản đã cập cảng quốc tế Cam Ranh của Việt Nam. Có một điều ít người biết, Kuroshio chỉ là tàu ngầm đầu tiên của Nhật Bản đến Cam Ranh nhưng trên thực tế, trước đây cảng này đã từng tiếp đón không ít những chiến hạm của nước ngoài như Singapore, Nhật Bản, Ấn Độ, Trung Quốc, Mỹ, Pháp và Australia kể từ khi được khai trương vào năm 2016. 

Cảng Cam Ranh nằm giữa các tuyến đường biển quan trọng hàng đầu thế giới đi qua Biển Đông, cách eo biển Malacca 950 hải lý, một “tiền đồn” chiến lược. Đây là một trong những cảng nước sâu tốt nhất ở toàn bộ khu vực Ấn Độ -Thái Bình Dương, có khả năng tiếp đón tàu ngầm cũng như tàu sân bay lớn cùng với các tàu hải quân khác neo đậu.

Nhờ vị trí địa lý, Cam Ranh trở thành một pháo đài tự nhiên chống lại các cuộc tấn công có thể xảy ra nhưng cũng cùng với đó, nó hội đủ mọi điều kiện cần thiết để trở thành một cảng biển lý tưởng. Trong suốt quá trình lịch sử cận và hiện đại Việt Nam, Cam Ranh, với tầm quan trọng chiến lược của mình, đã thu hút những kẻ thực dân và xâm lược, bắt đầu là với người Pháp.

Người Nhật đã khai thác cảng Cam Ranh trong Chiến tranh Thế giới Thứ hai, còn người Mỹ thì đã sử dụng nó trong Chiến tranh Việt Nam. Sau khi Việt Nam thống nhất, Việt Nam đã cho Liên xô thuê cảng này trong vòng 25 năm. Hợp đồng cho thuê đã kết thúc vào năm 2002.

Vào năm 2010, do lối hành xử mang tính gây bất ổn của Trung Quốc ở Biển Đông, Việt Nam đã công bố kế hoạch hiện đại hóa và nâng cấp cảng Cam Ranh để khai thác thương mại giá trị của cảng này bằng cách cho tàu nước ngoài đến sửa chữa, tiếp nhiên liệu và neo đậu.

Tàu ngầm Nhật neo đậu trong cảng Cam Ranh (Ảnh: TTXVN)

Giai đoạn đầu tiên của kế hoạch đã mang lại kết quả vào tháng 3/2016 với việc các tàu nước ngoài, trong đó có tàu sân bay, bắt đầu ghé Cam Ranh. Chuyến ghé thăm của tàu ngầm Nhật Bản là sự kiện mới nhất. Bằng cách mở cửa Cam Ranh cho “toàn bộ” các đối tác nước ngoài, Việt Nam đảm bảo rằng nước này tuân thủ chính sách đã tuyên bố của mình, theo đó đa dạng hóa quan hệ đối ngoại và “làm bạn với tất cả các nước trên thế giới”. Ngoài ra, cảng Cam Ranh cũng đã cung cấp thêm một đòn bẩy cho kho vũ khí ngoại giao của Việt Nam.

Thứ nhất, vị trí địa lý của cảng Cam Ranh chỉ cách Quần đảo Hoàng Sa 323 hải lý, cách Quần đảo Trường Sa 431 hải lý và cách đảo Hải Nam 462 hải lý. Hơn nữa, sự gần gũi của cảng Cam Ranh với Eo biển Malacca và Trung Quốc khiến nơi đây trở thành một địa điểm lý tưởng để bảo vệ đất nước cũng như các quần đảo thuộc chủ quyền của mình nếu như chiến tranh xảy ra. Vì vậy, bằng cách mở cửa cảng Cam Ranh một cách hạn chế, Việt Nam đã khéo léo báo hiệu với các thế lực có ý đồ xấu rằng Hà Nội có thể tiến xa hơn nữa trong việc hợp tác quốc tế để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của mình.

Thứ hai, nếu phân tích danh sách các quốc gia có phương tiện hải quân đã ghé thăm cảng Cam Ranh cho đến nay, rõ ràng là ngoại trừ Trung Quốc, còn tất cả các nước khác đều nhất trí với nguyên tắc tự do hàng hải rộng lớn hơn ở các vùng biển mở theo Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS).

 

Điều này có nghĩa là những “vị khách” đã và đang đến Cam Ranh đều có lập trường khác biệt với Trung Quốc trong vấn đề tự do hàng hải. Do đó, mặc dù về mặt chính thức, Hà Nội vẫn đang tuân thủ “chính sách đối ngoại ba không của mình” (không liên minh, không cho đặt căn cứ quân sự nước ngoài, và không sử dụng một quốc gia này để chống lại một quốc gia khác), nhưng Hà Nội đang áp dụng chiến lược cân bằng mềm để bảo vệ lợi ích của mình ở Biển Đông thông qua cảng Cam Ranh.

Thứ ba, việc mở cửa trở lại cảng Cam Ranh cho thấy khuynh hướng của Hà Nội muốn trở thành đối tác của các cường quốc khu vực quan trọng. Trong những năm gần đây, Hà Nội đã làm sâu sắc mối quan hệ an ninh và quốc phòng với Mỹ và các đối tác của nước này. Mặc dù vậy, nhưng Việt Nam vẫn tiếp tục củng cố và làm sâu sắc hơn quan hệ với các cường quốc khác như Pháp và Nga.

Mặc dù Việt Nam tuyên bố cảng Cam Ranh sẽ không trở thành một căn cứ hải quân nước ngoài, nhưng Ấn Độ hiện có một vị trí đặc biệt trong sự tính toán chiến lược của Việt Nam.

Hà Nội đã cấp quyền tiếp cận độc quyền cho tàu hải quân Ấn Độ trong việc sử dụng Cảng Nha Trang, vốn chỉ cách cảng Cam Ranh một quãng ngắn. Chưa có lực lượng hải quân nào khác có thể tiếp cận Cảng Nha Trang ngoại trừ tàu bệnh viện USNS Mercy của Hải quân Mỹ được phép neo đậu tại đó hồi tháng 5/2018.

Điều này thể hiện chính sách ngoại giao cẩn trọng của Hà Nội nhằm đạt được kết quả mong muốn mà không ảnh hưởng đến chính sách đã tuyên bố. Nó cũng thể hiện chiều sâu của mối quan hệ chiến lược Ấn-Việt, vốn đã được mở rộng hơn nữa khi hải quân hai nước tiến hành các cuộc diễn tập hải quân chung vào tháng 5/2018.

Ngoài việc có quan hệ song phương mạnh mẽ, mối quan hệ thân thiện đồng thời của Ấn Độ với Mỹ và Nga là hoàn toàn phù hợp với khuôn khổ chính sách đối ngoại đa chiều của Hà Nội. Ấn Độ hiện đang giúp huấn luyện thủy thủ Việt Nam để phục vụ trên các tàu ngầm lớp Kilo cũng như phi công lái các máy bay chiến đấu Sukhoi Su-30 của Nga.

Tương tự như vậy, Ấn Độ có mối quan hệ đối tác an ninh mạnh mẽ với Mỹ, vốn đang liên kết với Việt Nam trong chiến lược rộng lớn của Washington đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Như vậy, sự hội tụ chiến lược rộng lớn giữa Ấn Độ và Việt Nam cùng với hình ảnh của Ấn Độ là một cường quốc "hiền lành" đã cho phép Hà Nội trao đặc quyền cho New Dehli tiếp cận Cảng Nha Trang. Ngoài ra, sự hiện diện của Ấn Độ ở khu vực này không gây nên sự phản ứng mạnh mẽ từ phía Bắc Kinh giống như có thể xảy ra với Mỹ hoặc Nga.

Những chuyến ghé thăm cảng Cam Ranh của tàu chiến nước ngoài. (Thống kê của tác giảNiranjan Chandrashekhar Oak).

Việt Nam không muốn bị coi là đang có vị thế bất lợi trong việc duy trì toàn vẹn lãnh thổ của mình. Cảng Cam Ranh đang giúp Việt Nam nuôi dưỡng và tăng cường nhiều mối quan hệ an ninh. Nó cũng đảm bảo sự hiện diện liên tục của hải quân nước ngoài ở khu vực này – điều không hề mong muốn đối với Trung Quốc do mục tiêu của Bắc Kinh là muốn trở thành quốc gia duy nhất kiểm soát Biển Đông.

Về lý thuyết, một sự hiện diện rõ ràng về hải quân là một hình thức ngoại giao hải quân mà sẽ đạt được nhiều mục tiêu, chẳng hạn như thể hiện ý định, trấn an các đối tác và răn đe kẻ thù. Cảng Cam Ranh đang tạo điều kiện thuận lợi tương tự cho Việt Nam.

L.G
Chủ đề :
 
List comment
 
 
Lũ chồng chất, người dân phía nam Trung Quốc đối mặt với đại hồng thủy
icon

Đập Tam Hiệp xả lũ kéo theo hàng nghìn hồ chứa nước khác phải xả, trong khi đó Trung Quốc tiếp tục đối mặt với mưa lớn và sẽ thêm đợt nữa trong vài ngày tới.

 
 
Trung Quốc vận hành nhà máy thủy điện ‘khủng’ hơn cả Tam Hiệp
icon

Trung Quốc đã cho vận hành tổ máy phát điện đầu tiên thuộc siêu nhà máy thủy điện Ô Đông Đức vốn có chiều cao ‘khủng’ hơn cả đập Tam Hiệp.

 
 
Italy: Du lịch sinh thái và đi bộ đường dài 'hồi sinh' sau Covid-19
icon

Gần một nửa mùa du lịch đã kết thúc, nhưng nhiều khách sạn ở Italy vẫn đóng cửa do lượng khách du lịch nước ngoài giảm mạnh. Trong bối cảnh dịch Covid-19, năm nay là năm thất thu đối với ngành vốn chiếm tới 13% GDP của nước này.

 
 
Trung Quốc thừa nhận đập Tam Hiệp lần đầu tiên xả lũ trong năm
icon

Chính phủ Trung Quốc thừa nhận đập Tam Hiệp lần đầu tiên xả lũ trong năm nay để đảm bảo khả năng chứa nước khi những cơn mưa lớn vẫn không ngừng đổ xuống.

 
 
Đại sứ Nga hé lộ thông tin về ông Kim Jong-un và em gái
icon

Đại sứ Nga tại thủ đô Bình Nhưỡng đã hé lộ thông tin liên quan tới sức khỏe của ông Kim Jong-un và người em gái là bà Kim Yo-jong.

 
 
Quân đội Trung Quốc sắp sử dụng vắc-xin Covid-19 thử nghiệm
icon

Quân đội Trung Quốc trở thành lực lượng đầu tiên trên thế giới tiêm vắc-xin Covid-19 thử nghiệm.

 
Mỹ không còn vai trò 'bá chủ', quốc gia nào sẽ thay thế?
icon

Những quốc gia kế thừa vai trò của Mỹ trong việc lãnh đạo thế giới có thể là Nga, Ấn Độ và Trung Quốc.

 
Iran muốn phát ‘truy nã đỏ’ với TT Trump, Interpol lên tiếng
icon

Interpol lên tiếng sau khi Iran đề nghị ban hành lệnh bắt giữ Tổng thống Mỹ Trump và hàng chục người khác liên quan tới vụ tấn công bằng UAV sát hại Tướng Soleimani.

 
Phì cười trước chiêu ‘đổ’ kiến thức vào đầu của cậu học trò nhỏ
icon

Chiêu ‘đổ’ kiến thức vào đầu vô cùng độc đáo của cậu học trò nhỏ khiến cộng đồng mạng không khỏi phì cười.

 
Tình hình Syria: 'Điềm báo' cho quân đội Mỹ ở Syria
icon

Tướng chỉ huy lực lượng Quds tới Syria được cho là 'điềm báo' quân đội Mỹ sắp bị tấn công; Phiến quân tàn sát nhau là những diễn biến mới của tình hình Syria.