Phương Tây khó thay thế vị trí của Nga ở Ukraine

Làm thế nào để Ukraine chuyển sang EU, hạn chế giao dịch thương mại với Nga mà không hủy hoại nền kinh tế? Châu Âu sẵn sàng hy sinh, mạo hiểm đến đâu để đưa Ukraine lại gần phương Tây và bài Nga?


Năm ngoái, Nga đã đánh giá quá cao khả năng của mình khi cho rằng họ có thể đưa Ukraine gia nhập Liên minh Âu-Á, bất chấp sự phản đối của nhiều người dân Ukraine.

Liên minh châu Âu (EU) giờ đây cũng đang mạo hiểm tương tự - cố gắng đưa Ukraine lại gần phương Tây mà chưa cân nhắc đến thực trạng kinh tế hay sự sẵn sàng của người dân trước việc phải trả giá đắt cho mối liên kết này trong bối cảnh khủng hoảng sâu sắc trong khu vực như hiện nay.              

Phương Tây khó thay thế vị trí của Nga ở Ukraine - ảnh 1
Hôm nay (9/12), lực lượng quân ly khai ở miền đông và quân chính phủ Ukraine bước vào thỏa thuận ngừng bắn mới.

Nước nga đang thực sự phải gánh chịu hậu quả từ những đòn trừng phạt kinh tế của phương Tây, nhưng tình hình ở Ukraine còn tồi tệ hơn rất nhiều - GDP 2014 dự đoán giảm 7%.

Nếu tiếp tục như vậy, chính quyền Ukraine sẽ phải đối diện với nguy cơ sụp đổ.

Trong vòng 23 năm sau khi Liên Xô sụp đổ, rất nhiều thành viên của truyền thông và giới chính trị phương Tây đã phớt lờ hoặc bóp méo các quan điểm trong mối quan hệ kinh tế giữa Nga và Ukraine.

Đôi nét về tác giả bài viết:

Anatol Lieven - giáo sư người Anh ở Trường Ngoại giao thuộc Đại học Georgetown, Qatar. Ông là tác giả của nhiều sách viết về Ukraine và Nga, trong đó có quyển nổi tiếng “A Fraternal Rivalry” (tạm dịch: Huynh đệ tương tàn).

Quá sốt sắng cáo buộc Nga gây sức ép cho Ukraine về việc cung ứng khí đốt, các nhà bình luận phương Tây thường bỏ qua một điều: nhờ giá khí đốt rẻ cùng các điều kiện thanh toán dễ dãi, thực sự Nga đã góp vào nền kinh tế Ukraine vài tỷ USD mỗi năm - gấp nhiều lần tổng số tiền viện trợ của phương Tây trong giai đoạn này.

Đồng thời, chính các nhà bình luận đó lại không đưa ra câu hỏi rõ ràng rằng liệu các nước phương Tây có sẵn lòng chi hàng tỷ USD như vậy để kéo Ukraine ra khỏi phạm vi ảnh hưởng của Nga?

Họ không sai khi cho rằng Nga đang ủng hộ một chính quyền mục nát và bán độc tài ở Ukraine, nhưng họ cũng quên rằng chính Nga cũng có trách nhiệm duy trì phần lớn nền kinh tế Ukraine.

Vấn đề không chỉ ở chỗ Nga tiếp tục làm đối tác lớn nhất của Ukraine (với mức thương mại năm 2013 vượt trội hẳn so với cả EU), mà còn đặt ra câu hỏi họ sẽ trao đổi ở lĩnh vực nào. Bằng cách xuất khẩu chế phẩm sang Nga, Ukraine mới khuyến khích được các ngành công nghiệp còn lại.

Còn EU gần như chỉ nhập khẩu từ Ukraine nguyên liệu thô cùng các mặt hàng nông sản. Không những thế, còn bị hạn chế bởi các điều lệ chặt chẽ của hạn ngạch và thuế quan châu Âu.

Phớt lờ vấn đề trên, các nhà bình luận phương Tây cũng bỏ qua câu hỏi: Làm thế nào để Ukraine chuyển sang EU, hạn chế giao dịch thương mại với Nga mà không hủy hoại nền kinh tế? Hay, liệu châu Âu có sẵn sàng thay đổi các quy tắc để công nhận các mặt hàng nhập khẩu từ Ukraine?

Cuối cùng, rất ít người thực sự đề cập đến khía cạnh quan trọng nhất trong quan hệ Nga-Ukraine là: người Ukraine được hoàn toàn tự do đến Nga làm việc.

Vì nền kinh tế của Nga vượt trội hơn hẳn nên hơn 3 triệu người Ukraine hiện giờ đang làm việc ở Nga có thể gửi tiền về cho gia đình - góp phần quan trọng cho nền kinh tế ở nhiều khu vực tại Ukraine.

Số lượng lao động Ukraine ở Nga nhiều gấp 3 lần so với các lao động ở cả châu Âu. Để đưa Ukraine đến với phương Tây, liệu các thành viên EU có sẵn sàng cho phép lao động Ukraine được tự do đến đó làm việc? Trong khi hiện giờ đảng cánh tả ở châu Âu đang rất phổ biến, mà đây lại là một đảng phản ứng rất gay gắt về vấn đề nhập cư.

Vì vậy, một mặt, phương Tây chắc chắn không sẵn sàng hy sinh lợi ích kinh tế để hỗ trợ cho nền kinh tế Ukraine.

Mặt khác, cuộc xung đột ở Ukraine hiện nay khiến bất kể chính quyền nào của nước này cũng không thể tiến hành cải cách kinh tế và chính trị - điều mà EU đòi hỏi, và cũng khiến cho sự phát triển của Ukraine phụ thuộc vào các nước phương Tây.

Theo quan điểm của ông Liven, để nền kinh tế và chính trị của Ukraine có thể phát triển, Nga và phương Tây cần phải thỏa hiệp.

Đầu tiên, Ukraine cần trung lập, không gia nhập bất cứ tổ chức nào của Nga, của phương Tây cũng như NATO.

Thứ hai, cần trao cho Donbass quyền tự chủ mở rộng, được liên minh quốc tế bảo trợ để thay cho lời đề nghị lố bịch 3 năm tự trị mà Kiev đưa ra.

Ngoài ra, EU cũng phải bảo đảm quyền được nói tiếng Nga ở Ukraine. Đây không chỉ là yêu cầu từ phía Moscow, mà còn bởi phương Tây cần xác định giá trị của mình khi đối diện với thực tế các nhóm phát xít mới đang ngày càng phát triển ở Ukraine.

“Chắc chắn sẽ có những nhóm người phương Tây phản đối thỏa hiệp này, nhưng họ cũng cần tự vấn rằng bản thân họ liệu sẵn sàng hy sinh và mạo hiểm đến đâu để biến Ukraine trở thành một đất nước thân phương Tây và bài Nga”, ông Anatol Lieven kết luận.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo hãng tin BBC của Anh. BBC được thành lập năm 1922. BBC có các chương trình thông tin trên TV, trên đài phát thanh và trên Internet.

TIN LIÊN QUAN
Huỳnh Linh (lược dịch)
loading...
Loading...
Tin cùng chuyên mục
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Đọc nhiều