57 người tử vong vì bệnh dại và cách xử trí nếu bị chó cắn

Từ đầu năm 2020 đến nay đã có 57 người tử vong vì bệnh dại tại 29 tỉnh thành trên cả nước. So với cùng kỳ năm 2019, số người tử vong do mắc bệnh dại đã tăng hơn, xuất hiện ở những địa phương chưa từng ghi nhận.
57 người tử vong vì bệnh dại và cách xử trí nếu bị chó cắn
Ảnh minh họa

Theo Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung Ương, cơ quan thường trực của Chương trình quốc gia khống chế và tiến tới loại trừ bệnh dại, từ đầu năm 2020 đến nay đã có 57 người tử vong vì bệnh dại tại 29 tỉnh thành trên cả nước.

So với cùng kỳ năm 2019, số người tử vong do mắc bệnh dại đã tăng hơn, có các trường hợp bệnh dại xuất hiện ở những tỉnh trước đây không có trường hợp bệnh nào.

Bệnh dại là một trong những bệnh lâu đời và nguy hiểm nhất. Khi đã có dấu hiệu lâm sàng thì tỷ lệ tử vong là 100%. Mặc dù đã có vắc xin phòng bệnh hiệu quả nhưng ước tính hàng năm có khoảng 59.000 người ở hơn 150 quốc gia, chủ yếu từ những nhóm dân cư nghèo hoặc dễ bị tổn thương, tử vong do bệnh dại.  Khoảng 40% nạn nhân là trẻ em dưới 15 tuổi. Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 70-110 người tử vong vì bệnh dại trong vòng 10 năm qua.

Bệnh dại lây từ nước bọt của động vật bị dại thông qua vết cắn, liếm. Ổ chứa virus dại trong thiên nhiên thông thường là động vật có máu nóng, đặc biệt là chó. Ngoài ra, virus dại cũng được phát hiện ở mèo, chồn, dơi và các động vật có vú khác.

Ngay khi vào cơ thể, virus dại xâm nhập vào các dây thần kinh ngoại biên, chạy dọc theo các dây thần kinh đến tủy sống và não bộ. Mỗi ngày, virus dại di chuyển được “đoạn đường” từ 12-24mm. Ngay khi virus đến não bộ, người bệnh mới thật sự có những dấu hiệu lâm sàng rõ ràng.

Thời gian ủ bệnh dại có thể dưới 1 tuần hoặc trên 1 năm, phụ thuộc vào số lượng virus xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách từ vết thương đến hệ thần kinh trung ương… Vết thương càng ở gần hệ thần kinh trung ương như mặt, cổ, đầu, ngón tay, cơ quan sinh dục ngoài… thì thời gian ủ bệnh càng ngắn.

Bệnh dại khi phát sẽ có 2 thể chính bao gồm thể viêm não và thể liệt:

Thể viêm não: Triệu chứng đầu tiên là sốt, nhức đầu hoặc kiệt sức, kèm theo chán ăn, mất ngủ, bồn chồn, đồng thời xuất hiện triệu chứng sợ nước, sợ gió. Ở giai đoạn tiến triển, bệnh nhân tăng tiết nước bọt nên không thể nhai, nuốt và thường xuyên khạc nhổ. Sau đó, đồng tử bệnh nhân sẽ bị giãn nên mắt nhìn sáng long sòng sọc, co thắt hầu họng, xuất tinh tự nhiên, cường dương và sẽ tử vong nhanh chóng

Thể liệt: Xuất hiện triệu chứng liệt từ tay, chân đến các cơ, rối loạn tiểu tiện, đại tiện. Ngay khi liệt lan đến cơ hô hấp thì bệnh nhân sẽ tử vong.

Các chuyên gia cảnh báo, người bị chó cắn nếu không tiêm phòng sẽ có thể phát bệnh dại. Không phải 100% người bị chó cắn đều bị dại. Nguy cơ nhiễm dại phụ thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm con vật có bị dại hay không, lượng virus trong nước bọt của con vật nhiều hay ít, vết thương nông hay sâu, có vệ sinh sát khuẩn vị trí tổn thương kịp thời ngay sau khi bị chó cắn hay không… Tiêm phòng dại ngay sau bị chó cắn vẫn là biện pháp phòng tránh và bảo vệ hiệu quả nhất.

 

ThS.BS Bùi Ngọc An Pha, Cố vấn chuyên môn, Nguyên GĐ Y khoa VNVC nhấn mạnh, khi bị chó cắn dù là chó lành hay chó dại cũng cần xử trí theo các bước sau: Vệ sinh vết thương, băng bó vết thương và tiêm phòng.

Cụ thể, sau khi bị chó cắn tách rời quần áo ra khỏi vết cắn, trong trường hợp vết cắn ở chân thì nên dùng kéo cắt bỏ phần vải tại vị trí cắn. Điều này giúp hạn chế nước bọt của động vật bám nhiều hơn vào vết thương.

Rửa vết thương dưới vòi nước chảy mạnh trong vòng 15 phút, nước ấm càng tốt. Sau đó, rửa sạch vết thương với cồn 70%, cồn i-ốt hoặc Povidone-Iodine, tuyệt đối không cố gắng nặn máu. Không nên chà sát vết thương, tránh làm vết thương trầm trọng hơn.

Sau khi vệ sinh vết thương, người bệnh nên dùng gạc y tế hoặc vải sạch để băng bó vết thương để cầm máu đồng thời tránh trường hợp vi khuẩn xâm nhập. Tuy nhiên, không nên băng bó quá chặt khiến máu khó lưu thông.

Tiếp đến, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để tiêm vắc xin phòng dại ngay sau bị chó cắn. Lịch tiêm theo lộ trình và loại vắc xin phòng dại sẽ được các bác sĩ tư vấn phù hợp.

Bên cạnh đó, ThS.BS Bùi Ngọc An Pha cũng đặc biệt lưu ý, để đảm bảo xử lý đúng phương pháp khi bị chó cắn, người bệnh không nên làm những điều sau: Không đắp, sát bất cứ loại lá nào lên vết thương. Không chữa dại bằng thuốc Đông, thuốc Nam hoặc thuốc lá. Không kiêng cữ tắm rửa vệ sinh cơ thể mỗi ngày.

Cũng liên quan đến vấn đề này, nhân ngày Thế giới phòng chống bệnh dại (28/9), Tiến sỹ Kidong Park, Trưởng Đại diện Văn phòng Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, kêu gọi đẩy mạnh hơn nữa sự đầu tư của quốc gia vào các chương trình phòng chống và loại trừ bệnh dại ở các cấp.

“Trong khi cuộc chiến chống COVID-19 vẫn đang còn tiếp diễn, chúng ta không được để gián đoạn nỗ lực chung nhằm đảm bảo các dịch vụ y tế quan trọng, bao gồm chương trình loại trừ bệnh dại quốc gia", TS Kidong Park nhấn mạnh.  

Ông bổ sung thêm “chúng ta cần phải thúc đẩy để có được những chính sách và cơ chế phù hợp nhằm đảm bảo sự sẵn có, khả năng tiếp cận và khả năng chi trả vắc xin dại cho cả chó và người”.

N. Huyền 

 
List comment
 
 
Những công dân đầu tiên năm Tân Sửu
icon

Đúng thời khắc giao thừa năm Tân Sửu, Bệnh viện Phụ sản Trung ương đón hai em bé (một trai, một gái) chào đời.

 
 
Những người đón giao thừa ở bệnh viện
icon

Bệnh viện Việt Đức, Phụ sản Trung ương đã phân công số lượng y bác sĩ trực Tết, đồng thời cũng chuẩn bị nhiều phần quà tặng bệnh nhân phải ở lại viện ăn Tết.

 
 
Tết ấm ở bệnh viện
icon

Chiều muộn 29 Tết, âm thanh bài hát “Ghen Covy” len lỏi trong ánh sáng sắc màu vọng ra từ BV Thể thao Việt Nam, nơi còn nhiều bệnh nhân nặng phải ăn Tết ở viện.

 
 
Nếu không muốn ra Tết gặp bác sĩ nam khoa, quý ông nhất định phải nhớ những điều này
icon

Rượu, cà phê, thịt mỡ, nội tạng động vật...là những thủ phạm gây rối loạn cương của các quý ông sau những ngày Tết. Thậm chí có nhiều món ăn, đồ uống rất dễ gây vô sinh nếu sử dụng quá nhiều...

 
 
Làm 'chuyện ấy' đêm giao thừa cần lưu ý điều gì?
icon

Dưới cái nhìn của y học hiện đại thì đêm Giao thừa cũng giống như những đêm xuân bình thường khác, không có trở ngại gì cả, nếu cả hai người đều muốn ân ái.

 
 
Sáng 30 Tết, 15 học sinh lớp ba được ở nhà, bé trai 2 tháng tuổi mắc Covid- 19
icon

Sáng 30 Tết, 15 học sinh trường tiểu học Xuân Phương thức dậy ở nhà nhưng cũng trong sáng bé 2 tháng tuổi phải chuyển đến bệnh viện điều trị do mắc Covid- 19, trong khi BN 2009 đối diện nguy cơ khởi tố...

 
Sáng 30 Tết, có thêm 18 ca mắc mới COVID-19 ở Hải Dương và Quảng Ninh
icon

Bản tin 6h ngày 11/2 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết có 18 ca mắc COVID-19 ghi nhận trong nước gồm Hải Dương 15 ca và Quảng Ninh 3 ca. Việt Nam hiện có 2.019 bệnh nhân.

 
Bác sĩ bật mí cách tránh xa nỗi buồn khi không thể về quê ăn Tết
icon

Ngày Tết năm nay sẽ có hàng trăm nghìn người không thể về quê ăn Tết, họ sẽ gặm nhấm nỗi buồn khi ăn Tết ở thành phố, hàng xóm vắng lặng.

 
Giao thừa của bác sĩ gắn với bệnh viện
icon

Khác với khoảnh khắc đón giao thừa với không khí vui vẻ thì ở trong các khoa cấp cứu của bệnh viện, các bác sĩ vô cùng vất vả để cấp cứu người bệnh qua cơn nguy kịch với đủ những câu chuyện vui buồn lúc giao thừa.

 
Ngày cuối năm với tin vui từ người bệnh thập tử nhất sinh
icon

Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vừa cấp cứu một bệnh nhân bị bò đá vào phổi gây viêm phổi nặng và gãy nhiều xương sườn. Dù hôn mê cả tháng nhưng kỳ tích đã xảy ra khi bệnh nhân được ra viện về nhà đón Tết.