57 người tử vong vì bệnh dại và cách xử trí nếu bị chó cắn

Từ đầu năm 2020 đến nay đã có 57 người tử vong vì bệnh dại tại 29 tỉnh thành trên cả nước. So với cùng kỳ năm 2019, số người tử vong do mắc bệnh dại đã tăng hơn, xuất hiện ở những địa phương chưa từng ghi nhận.
57 người tử vong vì bệnh dại và cách xử trí nếu bị chó cắn
Ảnh minh họa

Theo Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung Ương, cơ quan thường trực của Chương trình quốc gia khống chế và tiến tới loại trừ bệnh dại, từ đầu năm 2020 đến nay đã có 57 người tử vong vì bệnh dại tại 29 tỉnh thành trên cả nước.

So với cùng kỳ năm 2019, số người tử vong do mắc bệnh dại đã tăng hơn, có các trường hợp bệnh dại xuất hiện ở những tỉnh trước đây không có trường hợp bệnh nào.

Bệnh dại là một trong những bệnh lâu đời và nguy hiểm nhất. Khi đã có dấu hiệu lâm sàng thì tỷ lệ tử vong là 100%. Mặc dù đã có vắc xin phòng bệnh hiệu quả nhưng ước tính hàng năm có khoảng 59.000 người ở hơn 150 quốc gia, chủ yếu từ những nhóm dân cư nghèo hoặc dễ bị tổn thương, tử vong do bệnh dại.  Khoảng 40% nạn nhân là trẻ em dưới 15 tuổi. Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 70-110 người tử vong vì bệnh dại trong vòng 10 năm qua.

Bệnh dại lây từ nước bọt của động vật bị dại thông qua vết cắn, liếm. Ổ chứa virus dại trong thiên nhiên thông thường là động vật có máu nóng, đặc biệt là chó. Ngoài ra, virus dại cũng được phát hiện ở mèo, chồn, dơi và các động vật có vú khác.

Ngay khi vào cơ thể, virus dại xâm nhập vào các dây thần kinh ngoại biên, chạy dọc theo các dây thần kinh đến tủy sống và não bộ. Mỗi ngày, virus dại di chuyển được “đoạn đường” từ 12-24mm. Ngay khi virus đến não bộ, người bệnh mới thật sự có những dấu hiệu lâm sàng rõ ràng.

Thời gian ủ bệnh dại có thể dưới 1 tuần hoặc trên 1 năm, phụ thuộc vào số lượng virus xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách từ vết thương đến hệ thần kinh trung ương… Vết thương càng ở gần hệ thần kinh trung ương như mặt, cổ, đầu, ngón tay, cơ quan sinh dục ngoài… thì thời gian ủ bệnh càng ngắn.

Bệnh dại khi phát sẽ có 2 thể chính bao gồm thể viêm não và thể liệt:

Thể viêm não: Triệu chứng đầu tiên là sốt, nhức đầu hoặc kiệt sức, kèm theo chán ăn, mất ngủ, bồn chồn, đồng thời xuất hiện triệu chứng sợ nước, sợ gió. Ở giai đoạn tiến triển, bệnh nhân tăng tiết nước bọt nên không thể nhai, nuốt và thường xuyên khạc nhổ. Sau đó, đồng tử bệnh nhân sẽ bị giãn nên mắt nhìn sáng long sòng sọc, co thắt hầu họng, xuất tinh tự nhiên, cường dương và sẽ tử vong nhanh chóng

Thể liệt: Xuất hiện triệu chứng liệt từ tay, chân đến các cơ, rối loạn tiểu tiện, đại tiện. Ngay khi liệt lan đến cơ hô hấp thì bệnh nhân sẽ tử vong.

Các chuyên gia cảnh báo, người bị chó cắn nếu không tiêm phòng sẽ có thể phát bệnh dại. Không phải 100% người bị chó cắn đều bị dại. Nguy cơ nhiễm dại phụ thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm con vật có bị dại hay không, lượng virus trong nước bọt của con vật nhiều hay ít, vết thương nông hay sâu, có vệ sinh sát khuẩn vị trí tổn thương kịp thời ngay sau khi bị chó cắn hay không… Tiêm phòng dại ngay sau bị chó cắn vẫn là biện pháp phòng tránh và bảo vệ hiệu quả nhất.

 

ThS.BS Bùi Ngọc An Pha, Cố vấn chuyên môn, Nguyên GĐ Y khoa VNVC nhấn mạnh, khi bị chó cắn dù là chó lành hay chó dại cũng cần xử trí theo các bước sau: Vệ sinh vết thương, băng bó vết thương và tiêm phòng.

Cụ thể, sau khi bị chó cắn tách rời quần áo ra khỏi vết cắn, trong trường hợp vết cắn ở chân thì nên dùng kéo cắt bỏ phần vải tại vị trí cắn. Điều này giúp hạn chế nước bọt của động vật bám nhiều hơn vào vết thương.

Rửa vết thương dưới vòi nước chảy mạnh trong vòng 15 phút, nước ấm càng tốt. Sau đó, rửa sạch vết thương với cồn 70%, cồn i-ốt hoặc Povidone-Iodine, tuyệt đối không cố gắng nặn máu. Không nên chà sát vết thương, tránh làm vết thương trầm trọng hơn.

Sau khi vệ sinh vết thương, người bệnh nên dùng gạc y tế hoặc vải sạch để băng bó vết thương để cầm máu đồng thời tránh trường hợp vi khuẩn xâm nhập. Tuy nhiên, không nên băng bó quá chặt khiến máu khó lưu thông.

Tiếp đến, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để tiêm vắc xin phòng dại ngay sau bị chó cắn. Lịch tiêm theo lộ trình và loại vắc xin phòng dại sẽ được các bác sĩ tư vấn phù hợp.

Bên cạnh đó, ThS.BS Bùi Ngọc An Pha cũng đặc biệt lưu ý, để đảm bảo xử lý đúng phương pháp khi bị chó cắn, người bệnh không nên làm những điều sau: Không đắp, sát bất cứ loại lá nào lên vết thương. Không chữa dại bằng thuốc Đông, thuốc Nam hoặc thuốc lá. Không kiêng cữ tắm rửa vệ sinh cơ thể mỗi ngày.

Cũng liên quan đến vấn đề này, nhân ngày Thế giới phòng chống bệnh dại (28/9), Tiến sỹ Kidong Park, Trưởng Đại diện Văn phòng Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, kêu gọi đẩy mạnh hơn nữa sự đầu tư của quốc gia vào các chương trình phòng chống và loại trừ bệnh dại ở các cấp.

“Trong khi cuộc chiến chống COVID-19 vẫn đang còn tiếp diễn, chúng ta không được để gián đoạn nỗ lực chung nhằm đảm bảo các dịch vụ y tế quan trọng, bao gồm chương trình loại trừ bệnh dại quốc gia", TS Kidong Park nhấn mạnh.  

Ông bổ sung thêm “chúng ta cần phải thúc đẩy để có được những chính sách và cơ chế phù hợp nhằm đảm bảo sự sẵn có, khả năng tiếp cận và khả năng chi trả vắc xin dại cho cả chó và người”.

N. Huyền 

 
List comment
 
 
Những ai cần tầm soát ung thư?
icon

Đánh vào tâm lý lo sợ bệnh ung thư, hàng loạt các gói quảng cáo tầm soát ung thư được ra đời, đưa ra nhiều thông tin khác nhau về sàng lọc ung thư.

 
 
Ăn hoa chuông, 3 người Lạng Sơn hôn mê
icon

Khoảng 23h ngày 29/9/2020, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn tiếp nhận 3 bệnh nhân L.T.Y (75 tuổi), L.M.C (50 tuổi) và N.V.B (57 tuổi) đều trú tại xã Liên Hội, huyện Văn Quan nhập viện sau khi cùng ăn một loại hoa hái trên rừng.

 
 
Bệnh nhân tăng huyết áp, tim mạch gia tăng, thủ phạm từ … bát nước chấm
icon

'Hiện nay đa số người dân Việt Nam đang ăn thừa muối. Trung bình một người trưởng thành tiêu thụ tới 9,4 gam muối trong một ngày, cao gần gấp đôi so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới'.

 
 
Trúc Nhi - Diệu Nhi đón trung thu đầu tiên sau ca đại phẫu
icon

Ngày 30/9, Bệnh viện Nhi đồng thành phố (TP.HCM) tổ chức chương trình Mùa trăng yêu thương tại sảnh chính bệnh viện cho các bệnh nhi đang điều trị tại đây, trong đó có hai bé Trúc Nhi - Diệu Nhi.

 
 
Hai cụ bà hơn trăm tuổi được hồi sinh
icon

Các bác sĩ khoa Nội tim mạch - Bệnh viện Việt Nam - Thuỵ Điển Uông Bí vừa cấp cứu và điều trị thành công cho hai cụ bà hơn 100 tuổi cùng bị nhồi máu cơ tim.

 
 
Thừa cân, béo phì ở phụ nữ mang thai và những nguy cơ mà chị em cần phải biết
icon

Hiện nay bởi béo phì khi mang thai là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng sảy thai, dị tật bẩm sinh, sinh non, tiền sản giật, người mẹ có thể ngừng thở khi ngủ.

 
Phạt 40 triệu đồng nếu tập trung đông người tại vùng dịch
icon

Tập trung đông người, đưa người không có nhiệm vụ vào vùng đã được ban bố tình trạng khẩn cấp về dịch sẽ bị phạt tiền tới 40 triệu đồng.

 
Việt Nam ghi nhận thêm 17 ca Covid-19 mới
icon

Chiều 29/9, Bộ Y tế công bố thêm 17 ca nhiễm Covid-19. Những người này đều là công dân Việt về từ Liên bang Nga, được cách ly ngay sau nhập cảnh tại Bạc Liêu.

 
Bệnh nhân cuối cùng xuất viện, Quảng Nam 'sạch bóng' Covid-19
icon

Ông Mai Văn Mười - Phó Giám đốc Sở Y tế, Trưởng Tiểu ban điều trị Covid-19 tỉnh Quảng Nam cho biết, chiều 29/9 ngành y tế đã công bố khỏi bệnh cho 2 ca mắc Covid-19 cuối cùng.

 
Viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang và cách điều trị
icon

Viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang là loại hay gặp nhất không do kiến cắn mà do tiếp xúc của côn trùng này với da. Bệnh hay xảy ra vào mùa mưa ẩm.