Căn bệnh ung thư đứng trong Top đầu ở Việt Nam, thủ phạm là gì?

Ở Việt Nam, ung thư phổi là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất. Đây là một trong số những bệnh ung thư nguy hiểm và chiếm tỷ lệ tử vong cao, do thường được phát hiện muộn và khó điều trị.

Ảnh minh họa.

Thủ phạm số 1

Hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Theo WHO, hút thuốc lá là nguyên nhân gây tử vong ở 20% các trường hợp ung thư, và 70% các trường hợp tử vong vì ung thư phổi trên toàn thế giới.

Khói thuốc lá chứa khoảng 4.000 chất, trong đó có khoảng 40 chất gây ung thư như nicotin, oxide carbon, benzene, formaldehyde, ammonia, acetone, arsenic, hydrogen cyanide...

Khi khói thuốc lá xâm nhập vào đường thở, xuống phổi, chúng làm lông mao cấu thành nên phổi bị tê liệt, thậm chí bị phá hủy, khiến cho phổi không thể làm việc, tống các chất độc hại của khói thuốc khỏi cơ thể. Hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi, nhưng nó không phải là yếu tố nguy cơ duy nhất. Hít phải khói thuốc lá một cách thụ động cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh của bạn. Cơ chế gây bệnh ung thư phổi đối với hút thuốc thụ động cũng không khác nhiều so với hút thuốc chủ động.

Người hút thuốc thường hít vào phổi bằng luồng khói chính nhưng chỉ chiếm khoảng 20%, 80% các luồng khói còn lại từ thuốc lá gọi là luồng khói phụ, giữa các lần hít thuốc, ra môi trường xung quanh. Luồng khói phụ độc hại gấp nhiều lần luồng khói chính, đây chính là nguyên nhân gây ung thư phổi cho những người hít phải khói thuốc lá thụ động hay trong gia đình có người hút thuốc.

Như vậy có thể nói, lối sống thiếu lành mạnh, không khoa học góp phần làm trầm trọng thêm căn bệnh ung thư phổi ở người. Không bao giờ là quá muộn để thay đổi lối sống. Theo nghiên cứu mới được công bố, nếu một người ngừng hút thuốc trên 10 năm, nguy cơ ung thư phổi sẽ giảm 30-50%.

Ung thư phổi do phơi nhiễm

Bên cạnh khói thuốc lá, một số công việc có thể làm gia tăng nguy cơ ung thư phổi. Đó là những người phải làm việc trong môi trường có chứa uranium, thạch tín và các hóa chất khác. Chẳng hạn như amiăng, đây là loại chất độc hại trong sản xuất tấm lợp ở Việt Nam được nhiều quốc gia châu Âu cấm sử dụng do chúng gây bệnh ung thư phổi. Theo các chuyên gia y tế từ Đại học John Hopskin, việc sử dụng amiăng trong sản xuất độc hại, nó có thể gây bệnh khi người bệnh tiếp xúc 20-30 năm trước đó.

 

Amiăng đã bị cấm sử dụng ở 28 quốc gia châu Âu nhưng hiện vẫn được nhiều nước sản xuất và sử dụng trong đó có Việt Nam. Ô nhiễm không khí là nguyên nhân gây ra ung thư phổi Theo WHO, mỗi năm có khoảng 223.000 ca tử vong vì ung thư phổi do ô nhiễm không khí. Mặc dù cơ quan đứng đầu về y tế thế giới nhận định, các trường hợp mắc ung thư phổi do ô nhiễm không khí ít hơn so với hút thuốc lá, nhưng nó cũng chiếm một tỷ lệ cao. Những ô nhiễm từ xe hơi, nhà máy, do cháy rừng, các điều kiện tự nhiên … thường sản sinh ra khói gây ô nhiễm như nitrogen oxide, hay các bụi trong không khí…

Chúng gây ra các bệnh bụi phổi hay ung thư phổi. Các yếu tố nguy cơ khác Còn rất nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến bệnh ung thư phổi như tiền sử gia đình có người ung thư phổi, nhất là những người thuộc quan hệ cận huyết; sử dụng nguồn nước có nhiễm asen…. Hiện nay còn rất nhiều vấn đề liên quan đến căn bệnh ung thư phổi mà khoa học đang đi tìm câu trả lời như trong nhóm những người không hút thuốc, tỷ lệ phụ nữ mắc ung thư phổi cao hơn so với nam giới hay ở ung thư tuyến- một loại của bệnh ung thư phổi thường xảy ra ở người không hút thuốc….

Để sàng lọc sớm ung thư phổi, bác sĩ khuyên những người hút thuốc lá và có phơi nhiễm với các yếu tố gây ung thư phổi nên thực hiện các bước sàng lọc sau:

Chụp X-quang ngực: Là phương pháp chụp các cơ quan và xương bên trong ngực. X quang là một loại tia năng lượng có thể đi qua cơ thể và cho hình ảnh của khu vực bên trong cơ thể trên phim chụp. Chụp X quang ngực không được khuyến cáo trong sàng lọc ung thư phổi.

Xét nghiệm đờm: là một thủ tục trong đó bác sĩ sẽ lấy mẫu đờm (chất nhầy từ phổi) và quan sát dưới kính hiển vi để kiểm tra tế bào ung thư. Xét nghiệm đờm cũng không được khuyến cáo trong sàng lọc ung thư phổi.

Chụp cắt lớp vi tính ngực liều thấp: Sàng lọc ung thư phổi bằng chụp cắt lớp liều thấp là một tiến bộ lớn của lĩnh vực sàng lọc ung thư. Cách sàng lọc này với phần mềm vi tính hỗ trợ diễn giải hình ảnh chụp chính xác và giảm chi phí. Liều chụp được đặt ở mức 2mSv (so với liều chuẩn 7mSv), giảm nguy cơ tiếp xúc tia xạ so với chụp cắt lớp vi tính ngực thông thường.

K.Chi
 
List comment
 
 
Bệnh nhân Covid-19 thứ 8 tử vong do suy thận, suy tim
icon

Sáng ngày 04/8/2020, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn, Trưởng Bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế tại Thành phố Đà Nẵng thông tin về trường hợp tử vong của bệnh nhân Covid-19.

 
 
Quảng Nam tìm người đi cùng xe buýt, làm chung công ty với bệnh nhân Covid-19
icon

Ngày 4/8, Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19 huyện Quế Sơn (tỉnh Quảng Nam) đã ra thông báo khẩn tìm người đi xe buýt cùng bệnh nhân mắc Covid-19.

 
 
Bệnh nhân 426 tử vong do suy thận, suy đa tạng, sốc nhiễm trùng
icon

Sáng 04/8/2020, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn, Trưởng Bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế tại Thành phố Đà Nẵng thông tin về trường hợp tử vong của bệnh nhân Covid-19.

 
 
Lịch trình di chuyển 3 ca mắc Covid-19 ngày 4/8 ở Quảng Nam
icon

Sáng 4/8, Sở Y tế tỉnh Quảng Nam đã công bố lịch trình của 3 bệnh nhân (BN) mắc Covid-19 vừa được Bộ Y tế ghi nhận.

 
 
Thêm 10 ca Covid-19 ở Đà Nẵng, Quảng Nam
icon

Bản tin sáng 4/8 của Ban chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết Việt Nam ghi nhận thêm 10 ca dương tính với virus Sars-CoV-2. Việt Nam có 652 ca mắc Covid-19.

 
 
Điểm mới trong phác đồ điều trị Covid-19
icon

Theo TS Nguyễn Văn Kính, một điểm mới trong phác đồ điều trị Covid- 19 là nếu nghi ngờ mắc Covid-19 người dân sẽ được xét nghiệm ngay vì “thà làm nhầm một trường hợp còn hơn là bỏ sót thành nguồn lây nhiễm”.

 
Nhiễm Covid-19 vì thói quen nguy hiểm: Nên cấm khách vào viện thăm người ốm
icon

Trong số những ca mắc Covid- 19 mới trong cộng đồng có rất nhiều trường hợp đến thăm người thân tại 3 bệnh viện ở Đà Nẵng. 

 
Bé 9 tháng cầm vào chuôi bóng đèn bàn thờ bị điện giật, hôn mê
icon

Bác sĩ CK II Nguyễn Minh Tiến cho biết các bác sĩ của Bệnh viện Nhi đồng thành phố Hồ Chí Minh đã dùng lồng oxy cao áp phục hồi não cho bé 9 tháng tuổi bị bỏng điện, hôn mê sâu.

 
Kết quả điều tra, giám sát 4 nhân viên y tế ở Đà Nẵng mắc Covid-19
icon

Ban Chỉ đạo Phòng chống dịch Covid-19 thành phố Đà Nẵng vừa cung cấp kết quả điều tra, giám sát các ca bệnh mới mắc. Đáng chú ý có thêm 4 ca là nhân viên y tế, như vậy, đến nay có 12 nhân viên y tế nhiễm Covid-19.

 
Huế: Xác định được 333 người F1, F2 liên quan đến bệnh nhân Covid-19 số 589, 601, 602
icon

Hơn 300 người là F1, F2 tiếp xúc gần với bệnh nhân Covid-19 số 589, 601, 602 đã được cơ quan chức năng tỉnh Thừa Thiên – Huế kiểm tra y tế, cách ly và lấy mẫu xét nghiệm.