Về Cẩm Giàng xem nhà cổ

Cẩm Giàng là vùng đất lưu giữ nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể có giá trị.
Về Cẩm Giàng xem nhà cổ - ảnh 1

Ngôi nhà gần 200 tuổi của bà Vũ Thị Hoa ở xã Thạch Lỗi được nhiều người đánh giá là đẹp nhất nhì huyện Cẩm Giàng

Trong đó, những ngôi nhà cổ còn tồn tại đến nay là những hiện vật quý đang được bảo vệ, gìn giữ bởi tâm huyết của bao thế hệ.

Đậm hồn quê

Xã Thạch Lỗi là một trong những nơi còn giữ được nhiều nhà cổ nhất huyện Cẩm Giàng. Chúng tôi tìm đến nhà bà Vũ Thị Hoa ở thôn Thạch Lỗi là gia đình còn giữ được ngôi nhà cổ được đánh giá đẹp nhất nhì huyện.

Ngôi nhà gỗ khá lớn, hầu như còn nguyên bản. Khuôn viên nhà đậm chất làng quê. Ở phía trước, bên trái là cây thị, bên phải có cây nhãn đã trồng hàng chục năm nay, gốc to bằng cả người ôm, ở giữa là đống rơm vàng óng. Sân nhà khá rộng rãi lát gạch nung. Bà Hoa hiện đã 72 tuổi, không còn nhớ chính xác nhà xây vào năm nào, chỉ biết nó được dựng cách đây gần 200 năm. Đến bà Hoa đã là đời thứ 6 sinh sống ở đây. Bà được các cụ kể lại rằng để dựng được nhà, đội thợ phải làm ròng rã cả năm trời mới xong. Ngôi nhà có 5 gian gồm 3 gian chính và 2 gian buồng. Nhà rộng 5 m, dài hơn 13 m. Ngoại trừ bức tường sau và 2 hồi được xây bằng gạch, còn lại đều làm bằng gỗ lim. Kiến trúc nhà hình lòng thuyền, con chồng, kẻ truyền. 5 gian nhà có 6 hàng cột gỗ lim, mỗi hàng có 5 cột được đặt trên chân tảng bằng đá. Cột có đường kính 15-20 cm đã ngả màu nâu bóng. Mái nhà là hệ thống các con chồng, hoành, con rường, đầu đao... tuy chạm khắc đơn giản nhưng sắc nét. Các bộ phận đấu nối với nhau ăn khớp thành một khối thống nhất. Mặt trước của nhà được thiết kế theo kiểu thượng song, hạ bản, cửa bức bàn với 4 cửa chính và 1 cửa sổ. Mái nhà lợp bằng ngói mũi truyền thống. Nhìn từ dưới lên, nóc nhà cong hình cánh diều rất mềm mại. Trải qua gần 200 năm, ngôi nhà chỉ phải đảo ngói vài lần, chưa phải sửa chữa lớn.

“Đây là hương hỏa của ông cha đã gắn bó với biết bao thế hệ của gia đình nên tôi có phải ăn cháo cũng không bán”.

Giữa những ngôi nhà cao tầng mọc lên san sát ở thị trấn Lai Cách, không khó để nhận ra sự khác biệt ở ngôi nhà cổ của gia đình ông Nguyễn Văn Thuận, thôn Bầu. Ngôi nhà này đã "thọ" 99 tuổi. Kiến trúc nhà vẫn giữ như xưa. Ngôi nhà có 3 gian được làm toàn bộ bằng gỗ lim và kiểu kiến trúc cũng tương tự như nhà bà Hoa. Ngoài ngôi nhà, hiện nay, gia đình vẫn còn giữ được đồ nội thất cổ gồm bộ khám thờ, 8 bài vị thờ gia tiên, 1 chiếc sập. Tuy khuôn viên nhà không còn như xưa nhưng vẫn toát lên vẻ cổ kính, tĩnh mịch của làng quê ngày trước. Để nhà không bị ngập, thuận tiện cho sinh hoạt, năm 2010, gia đình ông Thuận kích nâng nhà lên 50 cm và làm lại hệ thống cửa. Ông cho dỡ bỏ bậu cửa, hạ các cánh cửa  xuống sát với nền nhà.

Theo thống kê chưa đầy đủ của Phòng Văn hóa, thông tin huyện Cẩm Giàng, trên địa bàn huyện còn khoảng 35 ngôi nhà cổ, hầu hết làm bằng gỗ lim. Các ngôi nhà trên chủ yếu được làm ở thời Nguyễn. Nhà cổ hiện nay rất khó giữ vì đang bị xuống cấp, chỉ có một số nhà còn tốt và giữ được nguyên bản. Ngoài ra, do kiến trúc cũ gây bất tiện cho cuộc sống hiện đại nên nhiều gia đình đã phá bỏ.

 

"Có phải ăn cháo cũng không bán"

Mỗi ngôi nhà cổ còn đến ngày nay chứa đựng nhiều thông tin, giá trị về văn hóa, lịch sử của làng quê, gắn bó với những thăng trầm của từng gia đình. Vì thế, có những gia đình nỗ lực giữ nhà cổ, thể hiện sự trân trọng với tài sản của ông cha.

Ngôi nhà của gia đình bà Hoa đã trải qua biết bao biến cố, có lúc tưởng không giữ được. Cách đây mấy chục năm, bố chồng bà đã định bán nhà để lấy tiền cho các con ăn học. Nhưng sau nhiều đêm suy nghĩ, cụ lại thôi. Trước đó, trong thời kỳ chống Pháp, nhà của gia đình thường xuyên bị đạn bắn trúng. Vừa kể cho chúng tôi, bà Hoa vừa chỉ những vết  đạn trên các chiếc xà, gồi, hoành. Cũng thời kỳ này, gia đình bà phải đi tản cư nên đã tháo hết cửa ngâm xuống ao mới giữ được đến nay. Bà Hoa cho biết: "Nhiều năm nay, gia đình tôi liên tục có khách đến tham quan, xem mẫu và hỏi mua nhà. Người đến mua bảo nhà bác tiền tỷ sao không bán đi mà xây nhà tầng ở cho sướng. Nhưng đây là hương hỏa của ông cha đã gắn bó với biết bao thế hệ của gia đình nên tôi có phải ăn cháo cũng không bán".

Cùng chung suy nghĩ với gia đình bà Hoa, gia đình ông Thuận cũng quyết tâm giữ cho bằng được ngôi nhà. Những năm qua, ông không nhớ đã từ chối biết bao lời mời chào gạ bán nhà của khách. Ông Thuận còn nhớ một sự kiện liên quan đến sự tồn tại của ngôi nhà. Đó là vào khoảng năm 1947, trong một lần thực dân Pháp đi càn qua thôn đã tưới xăng và đốt nhà ông. Rất may là giặc vừa đốt liền bỏ đi nên gia đình kịp thời dập được nhà chỉ bị cháy sém mất vài cái xà, vì kèo... Hiện nay, ngôi nhà được ông dùng để ở và thờ cúng tổ tiên. Hằng năm, ông đều tổ chức cúng giỗ các cụ và trao thưởng khuyến học cho các cháu tại đây. Những buổi gặp mặt này, ông Thuận đều không quên căn dặn con cháu cùng nhau giữ gìn ngôi nhà vì nó không chỉ là tài sản hữu hình mà còn là nơi lưu lại truyền thống gia đình.

Còn không ít gia đình khác cũng ngày đêm khắc phục khó khăn trong sinh hoạt, tiết chế nhu cầu bản thân để gìn giữ nhà cổ. Vì thế, ngoài sự cố gắng của mỗi gia đình, các cơ quan chuyên môn cần quan tâm bảo tồn, có thể chọn những ngôi nhà cổ có giá trị cao để xây dựng thành điểm đến du lịch như một số tỉnh, thành phố đã làm.

Theo báo Hải Dương
Chủ đề :
 
List comment
 
 
Nghệ An, Hà Tĩnh hơn 70 ha rừng thông, keo thiệt hại do cháy rừng
icon

Nguyên nhân cháy rừng được xác định là do cả khách quan và chủ quan như: nắng nóng liên tục kéo dài, hoạt động của người dân...

 
 
Thanh Hóa: Đang cãi vã, đám đông chạy tán loạn khi nghe tiếng súng nổ
icon

Khi đang di chuyển qua địa bàn huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa), xe khách xảy ra va chạm với một nhóm người dân. Khi 2 bên cãi vã dẫn tới xô xát, bất ngờ một người rút súng bắn chỉ thiên về phía đám đông.

 
 
Nhận hối lộ, một thanh tra viên thuộc Sở Nội vụ Đắk Lắk bị bắt
icon

Chiều 1/7, Công an TP Buôn Ma Thuột thông tin về việc bắt khẩn cấp, tạm giữ một thanh tra viên thuộc Sở Nội vụ Đắk Lắk để điều tra về hành vi nhận hối lộ.

 
 
Nam sinh viên trồng 'nấm thức thần' bị khởi tố, bắt tạm giam
icon

Biết 'nấm thức thần' có chứa chất ma túy nhưng cố tình trồng để sử dụng và rao bán, Nguyễn Trần Tuấn Phương (19 tuổi, sinh viên ĐH Bách Khoa Hà Nội) đã bị cơ quan công an khởi tố, bắt tạm giam.

 
 
3 nữ sinh đuối nước chiều cuối năm học, tang thương bao trùm quê nghèo
icon

Việc 3 nữ sinh trường THCS Nguyễn Biểu (Đức Thọ, Hà Tĩnh) rủ nhau đi tắm dẫn đến tử vong khiến tang thương bao trùm lên một vùng quê nghèo.

 
 
Chuỗi Cà phê Ông Bầu chính thức ra mắt điểm bán thứ 100
icon

Ngày 1/7/2020, điểm bán thứ 100 của chuỗi cà phê Ông Bầu chính thức ra mắt. 

 
“Điểm dừng chân” của cựu phó Chủ tịch tỉnh ra ngoài làm doanh nghiệp
icon

Mới đây, trên facebook cá nhân ông Bạch Ngọc Chiến - Ủy viên Đảng đoàn Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, nguyên Phó chủ tịch tỉnh Nam Định cho biết sẽ 'thôi làm việc nhà nước và chuyển sang làm việc ở lĩnh vực tư nhân'.

 
Rơi từ tầng 14, hai công nhân ở Hải Dương thương vong
icon

Khi các công nhân xây dựng đang hoàn thiện phần ngoài tầng 14 thì một bộ phận của giàn giáo bị bật ra khiến hai người bị rơi xuống.

 
Người ăn xin 'tràn' ra ngã tư ở Hà Nội, nguy cơ mất an toàn giao thông
icon

Tình trạng người ăn xin “tràn” ra nhiều ngã tư Hà Nội không chỉ gây rủi ro về an toàn giao thông mà còn khiến bộ mặt Thủ đô trở nên nhếch nhác.

 
Dự báo thời tiết hôm nay 1/7: Nhiệt độ giảm mạnh, miền Bắc đón những cơn mưa lớn
icon

Dự báo thời tiết hôm nay (1/7), Bắc Bộ sẽ có mưa rào và dông rải rác; riêng khu vực Tây Bắc, Việt Bắc có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to; các tỉnh Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế vẫn nắng nóng gay gắt, ít mưa.