Hồi sinh hồ Văn trong 200 ngày

Không gian hồ Văn (Văn Miếu - Quốc Tử Giám) vốn là nơi dành cho sĩ tử bình thơ, nay chính thức được phép chỉnh trang, tôn tạo với diện mạo mới.
Hồi sinh hồ Văn trong 200 ngày
Hồ Văn và gò Kim Châu tương lai.

5 năm chờ, 200 ngày thực hiện

Câu chuyện hồi sinh hồ Văn thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám được khơi lên từ năm 2017, tới nay gần 5 năm mới có thể trở thành hiện thực.

Đầu năm 2017, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) gửi Công văn số 209 cho UBND TP Hà Nội đồng ý chủ trương lập báo cáo kinh tế kỹ thuật phục dựng tòa phương đình trên gò Kim Châu (hồ Văn). Trải qua quá trình lấy ý kiến cộng đồng, hoàn thiện phương án, đến tháng 5/2021, ông Chử Xuân Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội chỉ đạo Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Công an thành phố, UBND quận Đống Đa, Ban Tôn giáo TP đảm bảo an ninh trật tự trong quá trình thi công tòa phương đình và tôn tạo gò Kim Châu.

“Chúng tôi có 200 ngày để hoàn thành công việc tôn tạo, tu bổ hồ Văn”, ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nói. Khoảng thời gian vô cùng gấp gáp để chỉnh trang đường đi lối lại trong khu vực hồ Văn, thi công các công trình làm đẹp hồ. Đối với gò Kim Châu, những người thực hiện cần hạ giải di dời các đồ thờ, tượng thờ và công trình thờ tự tự phát cũ do một số người dân xây trái phép trên đất di tích quốc gia đặc biệt.

“Cho dù có dựng lên phương đình tại gò Kim Châu, chúng tôi vẫn bảo tồn bền vững hai cây si cổ thụ và hai bia đá vốn có”, ông Kiêu nói.

Hồi sinh hồ Văn trong 200 ngày ảnh 1

Không gian hồ Văn gần đây được chú trọng, là nơi tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, giáo dục. (Ảnh: KỲ SƠN)

Thay đổi đáng chú ý chính là việc xây chiếc cầu đá dẫn sang gò, tòa phương đình. Trước đây mỗi lần di chuyển sang gò đều phải dùng thuyền gây mất an toàn. Sau khi tạm dừng hoạt động khu thờ tự phát, Trung tâm đưa thuyền lên bờ để tránh rủi ro. Cầu đá là giải pháp tối ưu khi tu bổ hồ Văn, đặt ở phía Tây Bắc hồ. Cầu bằng đá xanh Thanh Hóa, dài gần 17m, rộng hơn 2m chia làm 5 nhịp lớn, 4 hàng chân cột. Mảng trang trí cầu gắn với truyền thống dân gian, lan can cầu cao 0,95m được bọc toàn bộ đá xanh đục thô.

Công trình kiến trúc duy nhất trên gò là tòa phương đình, xưa kia từng được nhắc tới với công năng là không gian vịnh thơ của sĩ tử. “Phương đình ở vị trí trung tâm của gò nằm trên trục thần đạo của tổng thể khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, hướng quay theo hướng của các công trình chính trên tổng thể. Kiến trúc phương đình chồng diêm 2 tầng 8 mái đặt trên nền cao hơn so với mặt sân 0,45m. Kết cấu bộ khung gồm 16 cột gỗ, cột cái, cột quân bằng chất liệu đá để giảm thiểu các tác nhân gây hại như nắng, mưa cho hàng cột ngoài cùng; nền lát gạch Bát Tràng phục chế; chân tảng, bậc cấp bó vỉa chế tác bằng đá xanh Thanh Hóa; mái lợp ngói mũi hài”, ông Lê Xuân Kiêu cho biết.

Cảnh quan sân vườn ở khu vực hồ Văn cũng được thay áo mới. Toàn bộ nền sân được lát đá xanh Thanh Hóa, bề mặt đục nhám chống trơn, giữa các viên đá được xen kẽ trồng mạch cỏ rộng 5cm nhằm giảm bớt vẻ khô cứng để hòa nhập, gần gũi với cảnh quan thiên nhiên xung quanh. Ngoài ra còn có hạng mục xây dựng kè hồ, lan can đá.

 

Thêm sinh khí

Hồ Văn vốn được xem như Minh đường án ngữ trước nội tự Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Thế nhưng rất nhiều người dân Hà Nội còn mơ hồ, không hề biết đây là bộ phận không thể tách rời của khu nội tự Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

“Do hồ Văn là bộ phận không thể tách rời của di tích quốc gia đặc biệt, nên việc bảo tồn và phát huy giá trị hồ Văn đóng góp rất lớn vào việc bảo vệ di tích. Thời gian dài trước đó Hà Nội chưa thực sự quan tâm tới hồ Văn, để mất vệ sinh, lấn chiếm đất di tích, trên gò xảy ra hiện tượng xây nơi thờ tự trái phép”, PGS.TS Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam nêu.

Khu vực hồ Văn rộng 11.932m2, trong đó 7.778m2 là diện tích hồ nước bao gồm cả gò Kim Châu, còn lại là phần sân vườn, thảm cỏ. Gò Kim Châu là hòn đảo nhỏ trên hồ Văn có diện tích hơn 383m2, trên gò hiện có gian thờ tự phát và hai cây hương nhỏ nằm giữa gò. Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám chủ trì nhiều cuộc họp lấy ý kiến cộng đồng cư dân, các nhà khoa học về phương án di dời công trình tự phát, nhằm trả lại mặt bằng để phục vụ cho dự án bảo quản, tu bổ di tích.

Cải tạo, chỉnh trang hồ Văn mới chỉ hoàn thành được “cái vỏ”. Muốn hồ Văn thực sự hồi sinh, Hà Nội cần nghĩ tới hoạt động văn hóa, giáo dục gắn liền với di tích. PGS.TS Đỗ Văn Trụ cho rằng việc chỉnh trang để trả lại giá trị cho hồ Văn là hết sức cần thiết, tuy nhiên sau khi hoàn thiện công trình này, Trung tâm Văn Miếu cần quan tâm tới hoạt động văn hóa, di sản đa dạng để phát huy giá trị. Thời gian qua một số hội sách, hội chữ, trải nghiệm ở hồ Văn được thực hiện khá tốt, nay cần thêm hoạt động phù hợp và hấp dẫn hơn nữa.

Hà Nội hối hả thực hiện chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa, thành phố sáng tạo. Không gian hồ Văn quá lý tưởng để trở thành không gian sáng tạo với vị trí đắc địa, giá trị văn hóa lịch sử độc đáo. Nhà nghiên cứu mỹ thuật Trần Hậu Yên Thế phân tích, hồ Văn hoàn toàn có thể trở thành không gian sáng tạo nếu tháo gỡ được vướng mắc lớn nhất hiện nay.

“Xét về phong thủy, phương diện giao thông thì con đường chia đôi nội tự Văn Miếu với hồ Văn khiến cho hai không gian mất đi sự gắn kết. Tôi nghĩ Hà Nội có thể thí điểm biến đoạn đường này trở thành phố đi bộ một vài thời điểm trong năm, nhằm tạo thuận lợi cho các hoạt động văn hóa ở cả hồ Văn lẫn Văn Miếu”, ông Thế nói.

Không chỉ theo đuổi công việc chỉnh trang tu bổ hồ Văn suốt 5 năm nay, Trung tâm còn ấp ủ thay đổi diện mạo các cửa hàng cửa hiệu dọc tuyến phố đối diện với Văn Miếu. Nhà nghiên cứu Yên Thế nhận xét, xung quanh Văn Miếu quá ít cửa hàng gắn với di tích hoặc hiệu sách. Tuy nhiên muốn đưa khu phố này thành khu phố văn hóa, cửa hàng dần chuyển đổi kinh doanh sang các mặt hàng gắn với sản phẩm văn hóa nhiều hơn, ông Thế đề xuất lãnh đạo Hà Nội cần có chính sách thuế ưu đãi để tạo ra không gian sinh thái phù hợp cho khu vực Văn Miếu và vùng phụ cận.

Theo tienphong.vn

 
List comment
 
 
Bình Thuận: Giải quyết nhiều điểm nóng về môi trường
icon

Thời gian qua, thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội bền vững gắn với bảo vệ môi sinh, môi trường, Bình thuận đã tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giải quyết căn cơ nhiều điểm nóng về ô nhiễm môi trường.

 
 
Bình Thuận hướng đến phát triển du lịch bền vững gắn với bảo vệ môi trường
icon

Với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, truyền thống lịch sử, văn hóa phong phú, thời gian qua tỉnh Bình Thuận đang nỗ lực phát triển du lịch theo hướng bền vững.

 
 
Bắt quả tang 9 nam nữ thanh niên 'bay lắc' trong khách sạn chưa được cho phép kinh doanh
icon

Giữa lúc dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp, 9 nam nữ thanh niên vẫn thuê phòng khách sạn để sử dụng ma túy, dùng máy phát sáng, mở nhạc ầm ĩ để “bay lắc”.

 
 
Quảng Nam: Bắt tạm giam nữ cán bộ xã lừa đảo hơn 5 tỷ đồng
icon

Để có tiền trả nợ cho con gái, bà Dung (cán bộ hộ tịch, tư pháp kiêm thủ quỹ xã) đưa ra thông tin gian dối làm đáo hạn ngân hàng để mượn tiền của nhiều người.

 
 
Lại xuất hiện trăn khủng nuốt chửng cả con dê
icon

Sau khi phát hiện con trăn “khủng” nuốt chửng con dê, người dân ở xã Nghi Yên (huyện Nghi Lộc, Nghệ An) đã đánh chết con trăn, sau đó mổ bụng lấy dê ra ngoài.

 
 
Chuyện bên lề vụ án giết người đốt xác ở Hải Dương
icon

Từ khi con trai mất tích, gia đình ông D.C.H (SN 1946, trú tại phố Cuối, thị trấn Gia Lộc, Hải Dương) đi tìm kiếm khắp nơi. Bất cứ nơi nào con trai quen biết và có khả năng đến, gia đình ông H. đều không bỏ qua.

 
Công an Đắk Nông triệu tập 2 thanh niên đăng thông tin về dịch Covid-19 sai sự thật
icon

Một tài khoản mạng xã hội Facebook là “TV” ở huyện Đắk Mil (Đắk Nông) đăng tin với nội dung: “Báo động nha Đăk Mil ơi. Đừng chủ quan – Dịch tới nơi rồi ạ”. Đây là nội dung sai sự thật.

 
Thanh Hóa: 2 cháu nhỏ rơi xuống đập nước tử vong
icon

Do bất cẩn khi ở nhà cùng ông bà, 2 cháu nhỏ ở Thanh Hóa rơi xuống đập nước gần nhà và bị đuối nước.

 
Cháy cửa hàng phụ tùng ô tô gần cây xăng
icon

Chiều 15/7, Công an huyện Thống Nhất (Đồng Nai) đã tiến hành khám nghiệm hiện trường, điều tra nguyên nhân vụ cháy một cửa hàng phụ tùng ô tô gần cây xăng Hưng Lộc thuộc xã Hưng Lộc.

 
Nửa đêm đi trộm máy xúc, cất giấu 1 ngày lại đi đầu thú
icon

Sáng 15/7, thông tin từ UBND xã Cẩm Sơn (huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) cho biết trên địa bàn vừa xảy ra vụ trộm hết sức hi hữu. Tài sản bị mất cắp là chiếc máy xúc lật trị giá 200 triệu đồng.