Cần thiết hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo điều kiện cho báo chí phát triển

Việc nhận diện được thực trạng của kinh tế báo chí và hoàn thiện cơ chế chính sách, bảo đảm ổn định, bền vững tài chính cho các cơ quan báo chí hoạt động là rất cần thiết.

Sau đại dịch Covid-19, Báo chí cách mạng Việt Nam đang thực sự đứng trước những khó khăn, thách thức mới. Không chỉ dừng lại ở việc thực hiện cơ chế tự chủ với lộ trình triển khai Đề án Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025, mà báo chí còn bị ảnh hưởng nghiêm trọng trước sự suy thoái của nền kinh tế. Chính vì vậy, việc nhận diện được thực trạng của kinh tế báo chí và hoàn thiện cơ chế chính sách, bảo đảm ổn định, bền vững tài chính cho các cơ quan báo chí hoạt động là rất cần thiết.

Thực trạng báo chí hiện nay

Trên thực tế, tài chính của các cơ quan báo chí đang tồn tại 3 cơ chế: Ngân sách Nhà nước bao cấp toàn bộ; ngân sách bao cấp một phần, tự cân đối chi; tự chủ hoàn toàn phần về tài chính. Hiện có 300/857 cơ quan báo chí tự chủ về tài chính. Trong khi cơ quan báo Đảng phần lớn được hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước thì báo của các bộ, ngành và các tổ chức đoàn thể phần lớn tự hạch toán, tiếp tục gặp nhiều khó khăn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng thăm gian trưng bày báo Kinh tế & Đô thị tại Hội báo Xuân toàn quốc. Ảnh: Thanh Hải

Đáng nói, các cơ quan báo chí hiện đang phải đối diện với nghịch lý là mặc dù có cơ chế tài chính giống như DN, cũng phải lo kinh phí vận hành bộ máy như chi trả lương, thưởng, nhuận bút, văn phòng phẩm... và phải gánh nhiệm vụ tuyên truyền, định hướng nội dung thông tin, hoạt động theo Luật Báo chí. Không thể vì chuyện doanh thu giảm mà dừng sản xuất báo, hay vì tăng doanh thu mà bị cuốn vào cơn lốc “lá cải hóa”, xa rời tôn chỉ mục đích.

Nguồn lực báo chí và những giá trị do báo chí đem lại cho xã hội vô cùng lớn nhưng báo chí đang đứng trước một thực tế, đó là nguồn thu suy giảm mạnh. Theo thống kê, năm 2019, số lượng phát hành và quảng cáo của báo in tiếp tục giảm. Tổng doanh thu báo chí in là 3.508 tỷ đồng, giảm 3,9% so với năm 2018, trong đó doanh thu quảng cáo 1.227 tỷ đồng, giảm 5,6% so với năm 2018.

Tuy nhiên, năm 2019 tổng doanh thu của báo chí điện tử đạt 1415 tỷ đồng, tăng 13% so với năm 2018, trong đó doanh thu quảng cáo tăng 13,2%. Dù vậy, con số này vẫn xếp sau mạng xã hội. Theo Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, hiện các DN lựa chọn quảng cáo trên các mạng xã hội đang chiếm đến 70% và thời gian tới còn xu hướng tăng do hiệu quả cao hơn. Cụ thể, quảng cáo trên Facebook chiếm 275 triệu USD, Google 174,9 triệu USD.

Vậy tòa soạn báo, tạp chí sẽ “trụ” thế nào trước vòng xoáy đó? Nhất là khi đại dịch Covid-19? Với trường hợp của báo Kinh tế & Đô thị chúng tôi, được cơ quan chủ quản bao cấp một phần về chi đầu tư, tự cân đối thu - chi cho các hoạt động thường xuyên, sau đại dịch Covid-19, để đối phó với những khó khăn, Báo đã phải cắt giảm 15% đối với các khoản chi phí thường xuyên không cần thiết và giữ nguyên lương, nhuận bút của các cán bộ, phóng viên, nhân viên. Tuy nhiên, nếu tình hình xấu hơn, câu chuyện cắt giảm sẽ phải tính tiếp.

Về ưu đãi thuế thu nhập DN đối với cơ quan báo chí: Theo Thông tư 78/2014/TT-BTC thì các cơ quan báo chỉ được ưu đãi thuế suất thuế thu nhập DN là 10% (mức bình thường là 20%) đối với doanh thu bán báo in và quảng cáo trên báo in, còn quảng cáo trên báo điện tử vẫn là 20%. Tuy nhiên, hiện nay doanh thu báo in các cơ quan báo chí đều giảm mạnh, nên các DN hầu như đã chuyển sang quảng cáo trên báo điện tử.

 

Từ thực tế đó, rõ ràng báo chí để tồn tại bền vững, đồng thời bảo đảm nhiệm vụ tuyên truyền thì cần phải tìm cách gia tăng nguồn thu.

Giải pháp tăng nguồn thu

Theo Luật Báo chí năm 2016, nguồn thu của cơ quan báo chí gồm: Nguồn thu do cơ quan chủ quản báo chí cấp; Thu từ bán báo, bản quyền xem các sản phẩm báo chí, quảng cáo, trao đổi, mua bán bản quyền nội dung; Thu từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ của cơ quan báo chí, các đơn vị trực thuộc cơ quan báo chí; Nguồn thu từ tài trợ hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ quan báo chí phát huy được tất cả nguồn thu mà luật cho phép thì vẫn nhiều cơ quan báo chí chưa phát huy được hết các nguồn thu này. Do đó, việc đa dạng hóa nguồn thu là yêu cầu tiên quyết cho sự trường tồn của các tòa soạn hiện nay. Và để làm được điều đó, rõ ràng báo chí cần hoạt động một cách chuyên nghiệp. Trong đó, việc nâng cao chất lượng thông tin, nâng cấp hình thức truyền tải nhằm thu hút đông đảo độc giả; tích cực tham gia phát huy các kỹ năng truyền thông, tổ chức đơn vị kinh doanh trực thuộc nhằm tạo ra những nguồn thu mới một cách hợp pháp, chính đáng...

Cách đây khoảng chục năm, báo Kinh tế & Đô thị của chúng tôi chỉ có 2 nguồn thu chính: Nhà nước đặt hàng và phát hành báo. Đến nay có thêm 3 - 4 nguồn thu mới mang tính chủ lực, đó là quảng cáo, tổ chức sự kiện, liên kết… Thay vì chú trọng báo in thì nay, Kinh tế & Đô thị đã đa dạng hóa sản phẩm, phát triển truyền thông đa phương tiện, đẩy mạnh phát triển tòa soạn hội tụ. Phóng viên, biên tập viên có thể làm được tất cả các thể loại, loại hình báo chí, thực hiện tất cả các vai để tác nghiệp, sáng tạo tác phẩm, hỗ trợ phát hành và làm quảng cáo truyền thông. Tôi cho rằng, trong bối cảnh khó khăn như hiện nay, báo chí chúng ta trước tiên phải tự cứu lấy mình thay vì ngồi chờ "trời" cứu.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Nguyễn Ngọc Tuấn chúc mừng báo Kinh tế & Đô thị nhân dịp kỷ niệm 95 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam. Ảnh: Phạm Hùng

NGUYỄN MINH ĐỨC 

Tổng biên tập Báo Kinh tế và đô thị

Chủ đề :

báo chí

 
List comment
 
 
Sun World Halong Complex tung combo dịp 30/4: Chơi 3 công viên chỉ với 600.000 đồng
icon

Kỳ nghỉ lễ 30/4, Sun World Halong Complex triển khai nhiều combo ưu đãi cực sốc, mang đến cho du khách cơ hội được khám phá thiên đường giải trí số 1 miền Bắc với giá hấp dẫn chưa từng có.

 
 
Đã xác định được danh tính thi thể người phụ nữ trôi trên kênh ở Nghệ An
icon

Cơ quan chức năng đã xác định được danh tính thi thể trôi trên kênh thủy lợi 14A, thuộc địa bàn xóm Tiên Bồng, xã Phú Thành, huyện Yên Thành (Nghệ An). 

 
 
Sân bay Nội Bài đông nghẹt người trước ngày nghỉ lễ 30/4
icon

Lượng hành khách tăng cao trước dịp nghỉ lễ khiến sân bay Nội Bài ùn ứ khu vực cửa soi chiếu. Nhiều người mang theo kính chống giọt bắn để phòng dịch bệnh.

 
 
Đi siêu thị, đến bến xe, nhiều người Hà Nội vẫn 'quên' khẩu trang
icon

Theo ghi nhận của PV, vẫn còn một số người ở Hà Nội chưa tuân thủ các quy định phòng chống dịch khi tới các bến xe, siêu thị.

 
 
Nghệ An dừng lễ hội, khách hủy phòng hàng loạt ở Cửa Lò dịp lễ
icon

Mới chỉ 1 tuần trước, nhiều khách sạn lớn ở Cửa Lò đã kín khách đặt dịp nghỉ lễ. Lo ngại dịch bệnh, tỉnh Nghệ An tam dừng nhiều lễ hội, khách ồ ạt hủy phòng, có khách sạn chỉ còn 1/3 số phòng có khách

 
 
Tìm thân nhân người phụ nữ tử vong, trôi trên kênh thủy lợi ở Nghệ An
icon

Một thi thể nữ giới được người dân xã Phú Thành (huyện Yên Thành, Nghệ An) phát hiện trôi nổi trên kênh thủy lợi. Hiện, các cơ quan chức năng đang tiến hành công tác khám nghiệm để điều tra, làm rõ.

 
Vụ mất 438ha đất và rừng: Truy tìm hồ sơ tự ý giao đất, rừng sai luật
icon

Huyện Ea H’leo (Đắk Lắk) đang tiến hành thu thập hồ sơ việc giao đất trái quy định tại công ty TNHH Hoàng Nguyễn, nếu có dấu hiệu hình sự sẽ chuyển công an điều tra.

 
“CLB không tiếp tục truy cứu Kim Huệ, khuyến nghị nữ HLV không lặp lại hành vi'
icon

Liên quan đến thông tin xoay quanh án kỷ luật của Liên đoàn bóng chuyền Việt Nam đối với HLV Phạm Thị Kim Huệ và phản ứng của HLV này, đại diện CLB Bóng chuyền nữ Bamboo Airways Vĩnh Phúc vừa lên tiếng chính thức bày tỏ quan điểm.

 
Vụ tàn phá khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô: Khởi tố 37 bị can
icon

Có tổng cộng 37 bị can trong vụ phá rừng quy mô lớn khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô (huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk) mà Infonet đã thông tin trước đó.

 
Án mạng chấn động ở Sơn La: Con rể bắn chết bố mẹ vợ rồi tự sát
icon

Công an tỉnh Sơn La đang điều tra vụ người con rể, nguyên là một cán bộ, đã sử dụng súng bắn bố mẹ vợ tử vong rồi tự sát ngay sau đó.