Bất ngờ gặp lại trái xay

Đầu tháng 12, bất ngờ thấy trái xay ở một góc chợ La Gi, Bình Thuận.

Những trái xay vỏ màu đen, óng ánh như nhung, không biết vào buổi sáng hôm ấy đã đánh thức ký ức bao người, hoặc ít ra là mừng rỡ như tôi? Hồi đó ở La Gi bước ra khỏi khu dân cư chừng 2 cây số là gặp rừng. Rừng trùng vây ba bề, chỉ trừ hướng biển, mà cây xay thì rất nhiều ở trong rừng. 

Vào tháng 7 trở đi, mùa mưa vào sâu là lúc người ta đi hái xay. Khi ấy xay chín đầy cây trong rừng, những cây xay mà tôi nghe người đi hái về kể cao đến 35m như những cây thanh trà, mỗi lần leo đến thót tim. 

Khu rừng có nhiều xay nhất là khu rừng ven xã Tân Bình lên Tân Hải vào đến tận núi nhọn, cách La Gi khoảng 10 cây số về phía Bắc (ngày nay thì không còn gì). Vì trái xay khi to nhất chỉ bằng đầu ngón tay giữa nên khi đứng dưới đất nhìn lên phải tinh mắt lắm mới thấy cái màu nhung của vỏ xay chín, còn thì chỉ thấy một màu hơi đen lẫn lá xanh. 

Bất ngờ gặp lại trái xay - ảnh 1
Bất ngờ gặp lại trái xay - ảnh 2

Hái trái xay và bày bán ở chợ La Gi.

Để có trái xay, người ta thường mang theo một sợi dây dài mấy chục mét lên cây xay, sau đó cột dây vào cành xay muốn chặt. Đầu dây còn lại thì tròng qua một cành khác trước khi thả nó xuống đất cho một người giữ. Khi người trên cao dùng dao chặt cành xay rơi ra thì người đứng dưới mặt đất giữ chặt đầu dây, cũng như thả từ từ để cành xay bị chặt không rơi đùng xuống mặt đất, dập hết trái. Để hái xay người ta phải hái từng chùm. 

 

Xay chín vỏ màu nhung đen tuyền hơi sáng. Bên trong vỏ là lớp thịt màu cà phê sữa nhạt, ngọt thanh, pha chút chua. Người bị rối loạn tiêu hóa chỉ cần ăn hết một chùm xay thì khỏi. Thịt xay ăn hoài không biết chán và không hề nặng bụng, ngược lại cảm thấy sảng khoái, phấn chấn.

Bất ngờ gặp lại trái xay - ảnh 3

Cây xay.

Học trò bước vào mùa thi chỉ cần ăn hết một chùm xay nhỏ thì “mắt như có đèn pha sáng rực”, chẳng chút buồn ngủ (do vitamin C có trong thịt xay). Xay trở thành bạn của bao học trò nhỏ, bao người đi đường xa là vậy. Người ta có thể chế biến xay thành nhiều cách. Chẳng hạn, bóc vỏ hạt xay sau đó thêm một chút đường, một ít nước sôi để nguội thành thức uống giải khát. Hoặc là ngào đường hạt xay, rồi bỏ vào lọ thủy tinh, ăn dần nhiều ngày, những lúc mệt mỏi. Cũng có thể lấy xay làm thực phẩm qua cơn đói, bằng cách ăn hết cả chùm xay. Xay trở thành quả ngọt tuổi thơ, món ăn chơi sáng, trưa, chiều, tối của học trò vùng rừng, cận biển như chúng tôi là thế. Xay La Gi ngày ấy được mang vào Sài Gòn rồi đi khắp nơi, cũng như ngày nay xay của các tỉnh Tây Nguyên được mang về bán tận Hà Nội và làm nức lòng những cô, cậu bé học trò thủ đô.

Ngày nay xay ở La Gi, Hàm Tân không còn vì rừng đã mất. Thỉnh thoảng ai đó mang xay từ Tây Nguyên về bán thì y rằng bán rất nhạy. Những trái xay tôi thấy hôm nay giữa chợ La Gi chắc hẳn không phải là xay của vùng rừng Bình Thuận vì nó được chứa trong những bao tải to, rất thuận lợi cho việc vận chuyển. Nhìn xay lại nhớ tuổi thơ. Ôi những khu rừng xay bên ven đường Tân Bình - Tân Hải ngày xưa!

Theo Bình Thuận online

Chủ đề :
 
List comment
 
Hà Tĩnh: Xe 'dù' hoạt động rầm rộ, xe chính tuyến ế ẩm, bến trăm tỉ vắng teo
icon

Nhiều doanh nghiệp vận tải trên địa bàn Hà Tĩnh đang hết sức đau đầu vì vấn nạn 'xe dù, bến cóc'. Họ mong muốn Sở GTVT và các đơn vị liên quan xử lý dứt điểm tình trạng trên, để đảm bảo sự cạnh tranh công bằng giữa các đơn vị kinh doanh.

 
Lịch thi đấu Asian Cup 2019 chi tiết các trận đấu của đội tuyển Việt Nam
icon

Theo Lịch thi đấu Vòng chung kết Asian Cup 2019, đội tuyển bóng đá Việt Nam có trận đấu đầu tiên với đội tuyển Iraq vào ngày 8/1/2019.

 
670m đường 'đau khổ' trong lòng Hà Nội
icon

670m đường 'đau khổ' đã khiến cuộc sống người dân nơi đây bị đảo lộn trong gần 13 năm qua.

 
Hội sách trực tuyến quốc gia 2020: hơn 50% độc giả mua sách tới từ vùng sâu vùng xa
icon

 Với chủ đề 'Đọc sách, nâng cao trí tuệ, vượt qua nỗi lo dịch bệnh', Hội sách trực tuyến quốc gia 2020 lần đầu tiên được tổ chức đã diễn ra từ 19/4 đến ngày 20/5/2020 tại địa chỉ book365.vn

 
Thị trường du lịch sắp phá băng, bước vào thời điểm vàng để bùng nổ
icon

Người Việt đang có nhu cầu du lịch sau một thời gian dài bị cầm chân ở nhà. Trong khi ấy, thị trường đang xuất hiện liên tiếp những gói kích cầu chưa từng có. Du lịch nội địa đang đứng trước cơ hội vàng phá băng sau mùa Covid-19.

 
Vụ Bí thư giết cháu, đốt xác: Nợ đầm đìa vì 'lên sàn' cà phê, buôn đất?
icon

Nhiều nguồn tin cho thấy Đỗ Văn Minh (49 tuổi, Bí thư Đảng uỷ xã Liên Hà, huyện Lâm Hà, Lâm Đồng) nợ nần nhiều do “lướt sóng” trên sàn giao dịch cà phê và vay tiền mua đất.

Quảng Nam: Phát hiện người phụ nữ câm điếc chết bất thường
icon

Trưa 16/5, thiếu tướng Nguyễn Đức Dũng – Giám đốc Công an tỉnh Quảng Nam xác nhận, các đơn vị nghiệp vụ đang điều tra làm rõ một trường hợp tử vong bất thường xảy ra trên địa bàn.

Quảng Nam: Níu kéo hôn nhân, chồng cắt cổ vợ rồi tự sát
icon

Sáng 16/5, Toàn án nhân dân tỉnh Quảng Nam đã mở phiên xét xử sơ thẩm bị cáo Trần Anh Quốc (SN 1999, trú xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam) về tội giết người

Nhiều nhân viên Điện lực Đà Nẵng nhặt được của rơi trả lại người mất!
icon

Chiều 15/5, lãnh đạo Công ty TNHH MTV Điện lực Đà Nẵng có buổi gặp mặt, biểu dương và khen thưởng 04 người lao động trong thời gian qua đã có những hành động đẹp “nhặt được của rơi trả lại cho người mất”.

Hà Nội: Vui bạn bè uống 20 cốc bia rồi lái xe, gặp ngay CSGT
icon

Chở sếp về, tài xế đi uống 20 cốc bia, khi bị lực lượng Đội CSGT số 6 kiểm tra, lái xe này đã vi phạm 1.030 miligam/1 lít khí thở.