Thiên thạch quét sạch khủng long, axit hóa biển cả 66 triệu năm trước

Vụ va chạm của thiên thạch với Trái Đất 66 triệu năm trước không chỉ khiến khủng long tuyệt chủng mà còn biến các đại dương thành axit, tiêu diệt hàng loạt sinh vật biển.

Khi tiểu hành tinh rộng 10 km lao xuống Trái Đất 66 triệu năm trước (sự kiện này được gọi là Chicxulub), loài khủng long đã bị quét sạch.

Tuy nhiên, số phận chính xác của những cư dân đại dương đa dạng vào thời điểm đó của Trái Đất - những loài cúc đá, thằn lằn biển khổng lồ và các sinh vật biển khác - vẫn chưa được hiểu rõ.

Nghiên cứu mới hiện nay cho thấy sự kiện làm chấm dứt triều đại khủng long cũng đã axit hóa các đại dương của hành tinh, phá vỡ chuỗi thức ăn duy trì sự sống dưới nước và dẫn đến sự tuyệt chủng hàng loạt.

Lửa và cuồng nộ giáng xuống các đại dương

Nghiên cứu được công bố hôm 21/10 trong Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ đưa ra giả thuyết rằng tác động hủy diệt sinh vật biển trong sự kiện Chicxulub - kết quả của những tảng đá giàu lưu huỳnh đổ mưa axit vào đại dương - cũng nghiêm trọng như lửa và cuồng nộ mà nó mang đến đất liền.

"Đó là sự axit hóa tức thì, nó biến đổi hệ sinh thái trong hàng triệu năm. Chúng tôi đã sốc khi phát hiện điều này", Noah Planavsky, nhà nghiên cứu sinh học tại Đại học Yale, một trong những tác giả của nghiên cứu, nói với New York Times.

Hình ảnh minh họa miệng hố Chicxulub được tạo thành ngay sau khi thiên thạch va vào Trái Đất. Ảnh: Science Source.

Tác động của tiểu hành tinh Chicxulub - được đặt tên theo miệng núi lửa mà nó tạo thành quanh Vịnh Mexico - đã gửi các cột đá vào bầu khí quyển Trái Đất, thiêu hủy các khu rừng trên hành tinh và đưa sóng thần lan khắp các đại dương. Nhưng mối liên hệ giữa sự cố và sự tuyệt chủng hàng hải tỏ ra kém vững chắc.

Lỗ hổng đó luôn ám ảnh tâm trí nhà địa lý học Michael Henehan khi ông tham dự một hội nghị vào năm 2016 ở Hà Lan, trong đó có chuyến thám hiểm hệ thống hang động ở Geulhemmerberg, nơi chứa đá từ cuối kỷ Phấn Trắng.

Ở đó, ông bắt gặp lớp đá dày đáng ngạc nhiên được làm từ đất sét xám hình thành ngay sau khi thiên thạch đâm vào và đã thu thập một số mẫu đá.

Quay trở lại phòng thí nghiệm tại Đại học Yale, tiến sĩ Henehan, hiện là nhà nghiên cứu tại Trung tâm GFZ Helmholtz ở Potsdam, Đức, đã làm sạch các tảng đá và tìm thấy vỏ hóa thạch của hàng nghìn sinh vật phù du biển nhỏ được gọi là foraminifera, hay forams.

Vỏ Foram, hiển thị ở độ phóng đại 8 lần, được thu thập trong các hang động Geulhemmerberg ở Hà Lan. Chúng cung cấp manh mối về mức axit đại dương sau khi tiểu hành tinh rơi xuống. Ảnh: Michael J. Henehan.

Ông giải thích rằng việc phát hiện rất nhiều vỏ sò là may mắn vì chúng bảo tồn một lượng ít boron, nguyên tố hóa học rải rác trong các hóa thạch như vậy, từ đó cung cấp manh mối về mức axit cổ đại của đại dương.

Tiến sĩ Henehan và nhóm của ông đã đo lượng boron và thấy rằng tỷ lệ tương đối của hai đồng vị nguyên tố đã thay đổi đột ngột ngay tại thời điểm xảy ra tác động.

 

Tiến sĩ Planavsky giải thích rằng trong các vỏ như thế này, tỷ lệ của các đồng vị boron thay đổi khi độ axit của các đại dương tăng lên. Vì sự thay đổi cổ xưa này đã xảy ra trong 100 đến 1.000 năm đầu tiên sau tác động, điều đó có nghĩa là các đại dương đã trở thành axit chỉ sau một đêm.

Lời cảnh báo cho tương lai

Quá trình axit hóa tức thời sẽ tàn phá các sinh vật hình thành nền tảng của hệ sinh thái, dẫn đến các vấn đề cho các sinh vật khác như loài cúc đá sống cao hơn trong chuỗi thức ăn.

Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng về những gì đã duy trì sự tuyệt chủng trên biển sau khi tác động của tiểu hành tinh khiến mọi thứ trở nên tồi tệ. Nó xác nhận rằng tiểu hành tinh đã kích hoạt sự tuyệt chủng ngay từ đầu.

Các lớp trầm tích trong hang động Geulhemmerberg, đánh dấu bước chuyển từ kỷ Phấn Trắng sang kỷ Cổ Cận. Ảnh: Michael J. Henehan.

Khoảng thời gian mà các tiểu hành tinh rơi xuống, hoạt động dữ dội của núi lửa khiến khối nham thạch hơn 200.000 dặm trào ra trong quá trình khoảng một triệu năm.

Trong một thời gian dài, không rõ liệu sự tuyệt chủng hàng loạt trên biển bắt nguồn từ những thay đổi được tạo ra bởi núi lửa hay bởi tiểu hành tinh. Nhưng vì sự thay đổi boron xảy ra chính xác ở ranh giới nên rõ ràng là tiểu hành tinh có tác động lớn hơn.

"Đó là bằng chứng rất mạnh mẽ rằng axit hóa đại dương là do tác động từ thiên thạch, không phải núi lửa", Tiến sĩ Lowery nói.

Dù là những sự kiện cổ xưa, axit hóa tức thì và tuyệt chủng hàng loạt có liên quan đến thế giới hiện đại của chúng ta. Theo báo cáo từ Hội đồng Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu của Liên Hợp Quốc, khí thải carbon dioxide của con người không chỉ làm ấm hành tinh mà còn làm axit hóa các đại dương.

Theo Tiến sĩ Planavsky, sự axit hóa hiện đại đó đang diễn ra với tốc độ và quy mô tương đương sự axit hóa do tiểu hành tinh kích hoạt. Ông cho rằng chúng ta có thể hứng chịu hậu quả tương tự trong 100 năm tới.

Theo Zing
Từ khóa: Vụ va chạm Thiên thạch Trái Đất 66 triệu năm trước Khủng long tuyệt chủng Đại dương
Chủ đề :

vụ va chạm

 
List comment
 
 
Sắp xuất hiện nguyệt thực và mưa sao băng kỳ thú trong tháng 7
icon

Trong tháng 7, sẽ diễn ra một số sự kiện thiên văn thú vị nhất trong năm 2020 trong đó có nguyệt thực nửa tối và mưa sao băng.

 
 
Bí kíp lợi hại giúp cá heo trở thành thợ săn sát thủ đại dương
icon

Các nhà khoa học đã phát hiện kinh nghiệm giúp cá heo trở thành sát thủ đại dương.

 
 
20 bức ảnh tuyệt đẹp về màu xanh lá cây giúp bạn thư giãn ngay lập tức
icon

Những bức ảnh về màu xanh lá cây của nhiều nhiếp ảnh gia trên khắp thế giới sẽ khiến bạn cảm thấy thư giãn ngay lập tức trong ngày hè nóng nực.

 
 
Nhện xâm chiếm Bắc Cực vì lý do bất ngờ
icon

Các nhà khoa học cảnh báo sự nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu nhanh chóng khiến số lượng nhện con bùng nổ trên khắp mọi nơi, trong có đó cả Bắc Cực.

 
 
Thước phim tua nhanh về 10 năm của Mặt trời ghép từ 425 triệu bức ảnh
icon

Thước phim tua nhanh về hoạt động 10 năm của Mặt Trời do NASA công bố được tạo nên từ 425 triệu bức ảnh có độ phân giải cao.

 
 
Tưng bừng Flamingo Cát Bà Beach Resort ngày đầu tiên đón khách
icon

Ngày 28/6/2020, Flamingo Cát Bà Beach Resort đi vào hoạt động và đón những vị khách đầu tiên. Không chỉ gây ấn tượng với sự sang trọng, những dịch vụ tận tình và tinh tế của khu nghỉ dưỡng đã mang đến trải nghiệm đáng nhớ cho du khách.

 
Bí mật những cây uốn cong bất thường của người Mỹ bản địa
icon

Trên khắp Bắc Mỹ có những cái cây bị uốn cong đặc biệt, là sản phẩm tạo hình của người Mỹ bản địa để đánh dấu địa hình.

 
Xúc động câu chuyện về cặp đôi Pit bull che chở chăm sóc nhau khi bị ốm
icon

Câu chuyện về hai chú chó Roman và Climby khiến nhiều người cảm động về tình anh em, sẵn sàng làm bất cứ điều gì dành cho nhau.

 
Cuộc chiến giành quyền thống trị của cặp đôi trâu rừng Châu Phi
icon

Hình ảnh đáng kinh ngạc cho thấy hai con trâu dùng sừng nhọn hoắt tấn công lẫn nhau trong cuộc chiến bên trong công viên quốc gia ở Kenya.

 
Sự thật bất ngờ về con cá màu sắc gây sốt ở Nhật Bản
icon

Một con cá màu sắc rực rỡ khác lạ gây sốt trên các phương tiện truyền thông Nhật Bản khiến nhiều người nghi ngờ đây chỉ là kết quả của việc sử dụng photoshop quá đà.