Tự chủ đại học cần phải mạnh mẽ tháo gỡ những ràng buộc

“Không thể chối bỏ việc tự chủ đã mang đến sự thay da đổi thịt và lực đẩy rất lớn cho các trường đại học, tuy vậy, để tự chủ triệt để như các trường nước ngoài cần phải tháo gỡ mạnh mẽ hơn nữa những ràng buộc”, PGS.TS Đỗ Văn Dũng cho biết.

Để giảm chi ngân sách Nhà nước và đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục đại học, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 77/NQ-CP ngày 24/10/2014 về thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động đối với một số cơ sở giáo dục đại học công lập. Theo Luật Giáo dục đại học (GDĐH), tự chủ đại học bao gồm tự chủ về tổ chức bộ máy - nhân sự, tài sản - tài chính và chuyên môn học thuật.

Cho đến thời điểm hiện tại, 23 cơ sở giáo dục đại học thí điểm đã chủ động hơn trong vấn đề này và quyền tự chủ đã mang đến những chuyển biến tích cực cả về nhận thức và tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền tự chủ đại học vẫn còn một số hạn chế khi tự chủ đại học hiện phần nhiều được tiếp cận từ góc độ tài chính (tự bảo đảm kinh phí hoạt động), mà chưa chú trọng tới tổ chức - nhân sự, quản trị, tiềm lực và kinh nghiệm về hoạt động đào tạo, khoa học - công nghệ…

Theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM chia sẻ: “Tự chủ nhưng việc gì cũng phải báo cáo và có sự đồng ý từ cơ quan chủ quản (về mặt cơ chế) thì rất khó để chúng ta tự chủ thành công. Không thể chối bỏ việc tự chủ đã mang đến sự thay da đổi thịt và lực đẩy rất lớn cho các trường đại học, tuy vậy, để tự chủ triệt để như các trường nước ngoài cần phải tháo gỡ mạnh mẽ hơn nữa những ràng buộc. Luật GDĐH mới đã có hiệu lực chính là chìa khóa. Cứ để các trường tự thực hiện cơ chế phát triển - tự chịu trách nhiệm với xã hội (dưới sự hậu kiểm từ Bộ GD&ĐT), tôi tin tự các trường còn đi xa hơn nữa”.

Có thể thấy, tự chủ đại học là xu thế phát triển đã được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng. Tự chủ giúp trường ĐH tháo gỡ nhiều vướng mắc về quản lý Nhà nước, quản lý của Bộ chủ quản về hoạt động của nhà trường.

Bà Nguyễn Thị Kim Phụng – Vụ trưởng Vụ giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho biết: Từ ngày 1/7, Luật GDĐH (Luật số 34) sửa đổi bổ sung chính thức có hiệu lực. Những điều chỉnh, sửa đổi bổ sung trong Luật mới được đánh giá là khá mạnh dạn nhằm gỡ các nút thắt đối với lộ trình tự chủ đại học của Việt Nam.

Trong Luật GDĐH 2012 hầu như không quy định về “cơ quan chủ quản” ngoài 1 quy định về “đại diện cơ quan chủ quản cơ sở giáo dục đại học” là thành viên đương nhiên của hội đồng trường (Điều 16). Do vậy, Luật số 34 cũng hầu như không quy định về “bỏ cơ quan chủ quản”.

 

Tuy nhiên, với chủ trương mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả của tự chủ ĐH thì Luật số 34 giảm sự can thiệp trực tiếp của cơ quan Nhà nước đến tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học (GDĐH).

Điều đó có nghĩa là sẽ thay đổi phương thức quản lý Nhà nước từ chỗ nhiều nội dung quản lý còn sử dụng phương thức hành chính trực tiếp, nay chuyển sang phương thức quản lý thông qua pháp luật, với hệ thống các tiêu chuẩn chất lượng… để các trường được phát huy tính năng động, sáng tạo để cạnh tranh và phát triển.

Trong cơ chế tự chủ, Luật hầu như không quy định chi tiết về các hoạt động của nhà trường mà chủ yếu là quy định về các tiêu chuẩn chất lượng, quyền và trách nhiệm của các chủ thể liên quan; cơ chế sử dụng kiểm định chất lượng và sự minh bạch thông tin về các điều kiện đảm bảo chất lượng, chất lượng đào tạo thực tế, việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp… để nhà nước, xã hội, người học cùng giám sát…

Vấn đề quan trọng trong quản trị đại học là cơ sở GDĐH cần xây dựng được quy chế tổ chức và hoạt động của của mình; trong đó, đặc biệt là thu hút, lựa chọn được những nhà quản lý giỏi, tâm huyết với mục tiêu phát triển nhà trường tham gia Hội đồng trường (HĐT), bầu làm Chủ tịch HĐT và chọn làm Hiệu trưởng.

Tự chủ ĐH là một quá trình phát triển, cần có điều kiện, thời gian để chuyển đổi từ nhận thức, ý thức và văn hóa chất lượng trong hệ thống GDĐH và toàn xã hội đến hoàn thiện pháp luật, hoàn thiện cơ chế quản lý, quản trị…

Trong hệ thống cũng có những trường đi đầu, có những trường đi sau… Vì vậy, trong giai đoạn đầu có thể sẽ không tránh khỏi những vấn đề phát sinh cần phải giải quyết. Ngay cả khi có vấn đề, cũng nên nhìn nhận sự việc trong sự phát triển tổng thể vì lợi ích chung của toàn hệ thống, xem như đó là mặt tất yếu của quá trình này, để sau khi giải quyết, cơ chế tự chủ ĐH ngày càng hoàn thiện và hiệu quả hơn.

Hoàng Thanh - Trần Huệ
 
List comment
 
Đảm bảo ATTP cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố
icon

 Ngày 23/4, UBND quận Long Biên ban hành Kế hoạch số 158/KH-UBND về công tác đảm bảo an toàn thực phẩm đối với kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố trên địa bàn quận năm 2020.

 
Phát triển y dược cổ truyền kết hợp với y dược hiện đại
icon

Nhằm phát triển toàn diện y dược cổ truyền, tăng cường kết hợp y dược cổ truyền với y dược hiện đại, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chương trình phát triển y dược cổ truyền, kết hợp y dược cổ truyền với y dược hiện đại đến năm 2030.

 
Hà Giang: Năm 2019, thu ngân sách Nhà nước đạt 15.223 tỷ đồng
icon

Năm 2019, tỉnh Hà Giang thu NSNN đạt 15.223 tỷ đồng. Trong đó, thu bổ sung từ ngân sách TƯ gần 11.000 tỷ đồng; thu chuyển nguồn ngân sách là 2.187 tỷ đồng; thực hiện thu NSNN trên địa bàn ước đạt 2.229 tỷ đồng...

 
Cả nước có trên 6,5 triệu hộ gia đình được vay vốn ưu đãi tại NHCSXH
icon

Hiện cả nước có trên 6,5 triệu hộ gia đình được vay vốn ưu đãi tại NHCSXH theo phương thức ủy thác thông qua 04 tổ chức hội, đoàn thể, với 177.460 Tổ tiết kiệm và vay vốn, giao dịch tại gần 11 nghìn Điểm giao dịch.

 
Bộ Tài chính: Sẽ có chính sách hỗ trợ hơn nữa cho ngành sản xuất ô tô trong nước
icon

Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 2/12/2019, trả lời câu hỏi của báo giới về chính sách thuế đối với ngành ô tô trong nước, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai cho biết, Sẽ có chính sách hỗ trợ hơn nữa cho ngành sản xuất ô tô trong nước

 
Doanh nghiệp sau cổ phần hóa vẫn có xu hướng tăng trưởng ổn định
icon

Các doanh nghiệp sau cổ phần hóa vẫn có xu hướng tăng trưởng ổn định, tỷ lệ vốn nhà nước góp tại các công ty cổ phần có xu hướng dịch chuyển gắn liền với quá trình tái cơ cấu, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Giai đoạn 2016-2019, có 168 doanh nghiệp được phê duyệt phương án cổ phần hóa
icon

Bộ Tài chính cho biết, trong giai đoạn 2016 – 2019, đã có 168 doanh nghiệp được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa với tổng giá trị doanh nghiệp là 443.056 tỷ đồng, trong đó giá trị vốn nhà nước là 206.694 tỷ đồng.

Đảm bảo cân đối cung cầu, bình ổn thị trường thịt lợn Tết
icon

Để công tác bình ổn mặt hàng thịt lợn những tháng cuối năm 2019, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán 2020, Bộ Công Thương đang có kế hoạch thành lập các Đoàn kiểm tra liên ngành, thực hiện kiểm tra, kiểm soát thị trường...

Năm 2019, ngành Hải quan thu ngân sách Nhà nước tăng 11,6 %
icon

Tổng cục Hải quan cho biết, tính đến ngày 18/12, tổng số thu thuế của toàn ngành Hải quan đạt 335.600 tỷ đồng, bằng 111,7% dự toán theo chỉ tiêu pháp lệnh và bằng 106,4 % so với chỉ tiêu phấn đấu Bộ Tài chính giao, tăng 11,6 % so với cùng kỳ năm 2018

Tăng cường quản lý, bình ổn giá trong dịp Tết Nguyên đán Canh Tý năm 2020
icon

Cục Quản lý giá chủ trì, theo dõi sát diễn biến cung cầu, thị trường, giá cả để có giải pháp bình ổn thị trường phù hợp trong thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao dịp Tết.