Sứ mệnh lịch sử của Pháo đài Xuân Canh

Sau Cách mạng Tháng Tám thành công, thực dân Pháp âm mưu quay lại xâm lược nước ta một lần nữa. Để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến, Quân đội ta quyết định thành lập lực lượng pháo binh làm hỏa lực chủ yếu trên các chiến trường.

Pháo đài Xuân Canh được xây dựng để thực hiện sứ mệnh đó.

Sứ mệnh lịch sử của Pháo đài Xuân Canh - ảnh 1

Đầu tháng 4 năm 1946, đồng chí Lê Đình Thiệp, Chủ tịch Ủy ban hành chính huyện Đông Anh về trực tiếp giao nhiệm vụ cho xã Đạt Tam (tên của xã Xuân Canh lúc đó) phối hợp với bộ đội xây dựng một pháo đài án ngữ giữa ngã ba sông Hồng-sông Đuống. Một tuần sau, pháo được chuyển về. Đó là khẩu pháo 75 ly cũ của Pháp, ta thu được sau khi giành chính quyền từ tay Nhật, nhưng không có máy ngắm và cần gạt vỏ đạn. Pháo được tháo rời từng bộ phận, bộ đội và tự vệ xã Đạt Tam khiêng xuống thuyền của cụ Lê Văn Dậu chở về làng Vân Hoạch. Vị trí đặt pháo được nghiên cứu chọn là một gò đất cao, sát đê, cạnh chùa Vân Hoạch. Với địa thế này, khẩu pháo có thể khống chế toàn bộ khu vực ngã ba sông rộng lớn, có thể bắn vào thành Hà Nội và tới cả sân bay Gia Lâm của địch.

Sứ mệnh lịch sử của Pháo đài Xuân Canh - ảnh 2
Sứ mệnh lịch sử của Pháo đài Xuân Canh - ảnh 3

Biên chế của Pháo đài gồm một Trung đội, do đồng chí Phạm Văn Đôn làm Trung đội trưởng, đồng chí Trương Thành Phao làm Chính trị viên, đồng chí Doãn Tuế làm Trung đội phó. Quân số của Trung đội có 42 người, được chia làm ba tiểu đội. Một tiểu đội làm nhiệm vụ bắn pháo, hai tiểu đội làm nhiệm vụ bảo vệ, được trang bị một khẩu trung liên và một số súng trường. Ngoài ra, còn có một tiểu đội quân khí làm nhiệm vụ tháo lắp, sửa chữa pháo và một Trung đội tự vệ của xã Đạt Tam, được trang bị hai khẩu súng trường, còn lại là tầm vông, giáo mác làm nhiệm vụ bảo vệ và phối hợp chiến đấu.

Ngày 29-6-1946, tại sân Vệ Quốc đoàn Trung ương, đồng chí Hoàng Văn Thái, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội đã đọc Quyết định thành lập Đoàn Pháo binh Thủ đô gồm ba Trung đội: Pháo đài Láng, Pháo đài Xuân Tảo và Pháo đài Xuân Canh. Đây chính là những đơn vị pháo binh đầu tiên của Quân đội ta, là hỏa lực chủ yếu trong cuộc chiến đấu bảo vệ thành Hà Nội trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến và chặn đánh địch trên sông Lô bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc trong Chiến dịch Thu-Đông năm 1947.

Nhân dân xã Xuân Canh lúc đó đã có những đóng góp to lớn về vật chất và tinh thần để xây dựng Pháo đài. Sư Cụ chùa Vân Hoạch dành cả ngôi chùa cổ kính để làm cơ sở cho bộ đội; cụ Hàn Tuân ủng hộ một bè tre ngâm; cụ Trương Hữu Lễ giúp 3,3m3 gỗ quí để làm trận địa; cụ Trương Hữu Bắc nhường cả ngôi nhà hai tầng cho Ban chỉ huy Trung đội; nhiều gia đình đã dành hết cả nhà cho bộ đội ở hay làm xưởng sửa chữa pháo. Nhân dân trong xã ủng hộ hàng tấn gạo, thực phẩm để nuôi dưỡng bộ đội, 15 thanh niên xung phong vào làm chiến sĩ của Pháo đài, rất nhiều thanh niên, nam nữ xin vào lực lượng tự vệ bảo vệ Pháo đài…

20 giờ 00 ngày 19 tháng 12 năm 1946, cùng với Pháo đài Láng, Pháo đài Xuân Tảo, Pháo đài Xuân Canh đã gầm lên, nã những quả đạn đầu tiên xuống đầu quân địch ở thành Hà Nội, mở màn cho toàn quốc kháng chiến. Những loạt đại bác dữ dội đó đã gây cho địch nhiều thiệt hại và làm cho chúng cực kỳ hoảng hốt.

Những ngày sau, Pháo đài Xuân Canh còn được giao nhiệm vụ bắn chế áp sân bay Gia Lâm. Không có máy thông tin, nhân dân Xuân Canh đã rải người dọc bờ đê sông Đuống để truyền đạt khẩu lệnh bắn từ đài chỉ huy xuống trận địa, hạ lệnh cho pháo bắn. Đây là sự kiện hiếm có trong lịch sử pháo binh thế giới.

 

Sau đêm 19 tháng 12, địch đã phát hiện ra khu vực trận địa của ta, chúng huy động máy bay ném bom, tập trung hỏa lực pháo binh bắn phá quyết liệt vào Pháo đài. Nhưng do ta ngụy trang tốt, giữ được bí mật và làm công sự kiên cố nên Pháo đài vẫn bình an vô sự.

Phát hiện ra pháo của ta nằm ngay cạnh bờ sông, địch sử dụng thủ đoạn mới: Dùng thủy quân tấn công, đổ bộ lên bờ để chiếm Pháo. Chúng cho ca nô chở quân từ bến Phà Đen tiến ngược sông Hồng để đánh sang Xuân Canh. Khi địch tiến đến khu vực bãi xóm Soi, lực lượng phục kích của Pháo đài gồm nửa Tiểu đội được trang bị trung liên và súng trường bất ngờ nổ súng tấn công. Chúng hoảng hốt chạy dạt sang phía hữu ngạn và chống trả quyết liệt. Sau những phút bị bất ngờ, chúng tổ chức tấn công lực lượng phục kích của ta. Vì lực lượng quá mỏng, ta buộc phải rút lui về bên này sông Đuống, Không đủ thuyền chở, một số bộ đội ta phải bơi qua sông.

Địch tiếp tục tiến về phía Pháo đài bắn phá dữ dội, quyết tâm chiếm pháo của ta. Trước tình huống đó, Ban chỉ huy quyết định di chuyển pháo lên mặt đê, chúc nòng xuống sông, bắn bằng góc tà âm để tiêu diệt tàu địch. Không có máy ngắm, pháo thủ ta ngắm qua nòng hướng về tàu giặc bắn hai phát. Đạn nổ ngay sát đuôi tàu, địch hoảng hốt quay đầu chạy thục mạng, từ bỏ hẳn ý định đánh chiếm Pháo đài.

Những trận chiến đấu đầu tiên ấy không chỉ đem đến chiến thắng với hiệu suất rất cao mà còn tạo nên truyền thống quí báu của bộ đội pháo binh ta. Đó là sử dụng pháo địch đánh địch, bí mật bất ngờ tấn công dữ dội, mưu trí sáng tạo làm cho địch liên tục bị bất ngờ và vô cùng khiếp sợ.

Sau hơn một tháng chiến đấu, cuối tháng 1 năm 1947, Trung đội được lệnh di chuyển lên chiến khu Việt Bắc, chuẩn bị cho cuộc chiến đấu lâu dài. Đêm 30 tháng Chạp năm Bính Tuất, “con voi thép” của Pháo đài Xuân Canh gầm lên nhả phát đạn cuối cùng xuống đầu quân địch ở thành Hà Nội. Đó cũng là lời chào chia tay của Trung đội pháo với nhân dân Xuân Canh sau hơn nửa năm xây dựng và chiến đấu.

Với sự phối hợp chiến đấu cùng bộ đội pháo binh năm ấy cùng những chiến công khác, xã Xuân Canh đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân thời kỳ chống Pháp.

Sau hai cuộc kháng chiến, đất nước còn nghèo, Nhà nước chưa có điều kiện tôn tạo các di tích lịch sử, một lần nữa người dân Xuân Canh lại tự nguyện đóng góp để xây dựng lại Pháo đài làm nơi giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Gia đình ông Chu Đình Dũng được chính quyền cho phép phục dựng Pháo đài trên nền đất cũ. Bây giờ nơi đây là địa điểm để các nhà trường tổ chức học ngoại khóa cho học sinh; là nơi Đoàn thanh niên xã tổ chức kết nạp đoàn viên mới hay nói chuyện truyền thống. Ngày 10-8-2004, Nhà nước đã xếp hạng khu di tích này là di tích lịch sử quốc gia.

Việt Hùng
Chủ đề :
 
List comment
 
 
Hội nghị trực tuyến Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Nga về ứng phó với dịch Covid-19
icon

RIA đưa tin, hôm 17/6, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã cùng Ngoại trưởng các nước ASEAN và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov dự Hội nghị trực tuyến Đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Nga về ứng phó với dịch Covid-19.

 
 
WTO chính thức công nhận đóng gói bao bì thuốc lá trơn
icon

Bao bì theo tiêu chuẩn được áp dụng nhằm giảm sử dụng thuốc lá, loại bỏ hình thức quảng cáo trên bao bì thuốc lá và tăng sự chú ý đến các cảnh báo về sức khỏe bằng hình ảnh.

 
 
Ninh Thuận: Tuyên truyền phòng chống mua bán người phải đa dạng, thiết thực, hiệu quả
icon

Công tác thông tin, tuyên truyền ngày càng thể hiện vai trò quan trọng trong việc phòng, chống mua bán người ở các địa phương trên cả nước nhằm nâng cao nhận thức cho người dân, nâng cao ý thức cảnh giác trên môi trường internet, mạng xã hội.

 
 
Tổng thống Nga Vladimir Putin nhận lời mời thăm chính thức Việt Nam
icon

RIA đưa tin, hôm 11/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

 
 
Ban Tổ chức Tỉnh ủy Nghệ An dâng hương kỷ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
icon

Nhân dịp kỷ niệm 130 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2020), chiều 17/5, Ban Tổ chức Tỉnh ủy Nghệ An tổ chức dâng hoa, dâng hương tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên (Nam Đàn).

 
 
Nghệ An chuẩn bị lễ Kỷ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
icon

Đến nay các nhiệm vụ, công việc được phân công theo Kế hoạch đã được Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy triển khai, tiến độ các công việc đã hoàn thành.

 
Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh
icon

Kỷ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2020), tối 18/5, Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng đã về dâng hoa, dâng hương tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên, Nam Đàn.

 
Vĩnh Phúc: Mục tiêu 50% người dân tiếp cận pháp luật về phòng chống mua bán người
icon

Tỉnh Vĩnh Phúc đặt ra nhiều mục tiêu để thực hiện công tác phòng, chống mua bán người năm 2020. Trong đó, 100% tuyến, địa bàn trọng điểm về mua bán người được áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn.  

 
Đồng Nai: Hàng loạt hoạt động hưởng ứng “Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người” năm 2020
icon

Nhiều khẩu hiệu sẽ được tỉnh Đồng Nai tuyên truyền để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người như: “Chung tay phòng, chống nạn mua bán người”, “Phòng, chống mua bán người là trách nhiệm của mỗi cá nhân và toàn xã hội”…

 
Đồng Nai chưa phát hiện vụ mua bán người nào trong Quý 1/2020
icon

Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Đồng Nai cho biết, công tác triển khai phòng chống mua bán người, cũng như quá trình thực hiện công tác hỗ trợ cho nạn nhân bị mua bán còn nhiều khó khăn, vướng mắc.