Thuốc lá - thủ phạm không chỉ của bệnh ung thư

Thạc sĩ Nguyễn Tiến Đồng – Trung tâm y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết hút thuốc lá không chỉ là thủ phạm gây ung thư mà còn nhiều bệnh khác.

BS Đồng kể từ ngày còn học nội trú, đi qua C6 Viện tim mạch Quốc gia các bác sĩ đã chứng kiến đủ ca các bệnh lý mạch máu ngoại vi, huyết khối…

Trong đó, bệnh động mạch ngoại vi (PAD) một bệnh lý hay gặp ở bệnh nhân hút thuốc và một số yếu tố nguy cơ khác như: tiểu đường, béo phì, tăng huyết áp, rỗi loạn mỡ máu...., căn nguyên của bệnh do các mảng xơ vữa lắng đọng trong thành mạch, viêm mạch… Gây ra chít hẹp mạch máu ngoại vi dẫn đến giảm dòng máu lưu thông, bệnh có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, thậm trí cắt cụt chi.

Yếu tố nguy cơ của bệnh được các chuyên gia chỉ ra bao gồm những người thường xuyên hút thuốc lá, bệnh tiểu đường, béo phì, huyết áp cao (140/90 milimét thuỷ ngân hoặc cao hơn).

Cholesterol cao (cholesterol trong máu hơn 240 mg / dL, hoặc 6,2 millimoles / lít). Bệnh nhân lớn tuổi, đặc biệt là sau 50 tuổi. Lịch sử gia đình mắc bệnh động mạch ngoại biên, bệnh tim, hay đột quỵ. Homocysteine vượt mức, một thành phần protein giúp xây dựng và duy trì mô. Những người hút thuốc hoặc bị bệnh tiểu đường có nguy cơ cao mắc bệnh động mạch ngoại vi do giảm lưu lượng máu.

Triệu chứng thường gặp của bệnh lý là bệnh nhân sẽ có dấu hiệu đau, tê, yếu và thấy nặng chân khi đi bộ hoặc leo bậc thang. Dấu hiệu chuột rút cũng xuất hiện ở chân bị bệnh và ở vùng cơ mông, cơ đùi, … Cơn đau sẽ giảm khi nghỉ ngơi.

Nguyên nhân của triệu chứng này là do giảm lượng máu trong động mạch. Trong quá trình vận cơ, cơ cần một lượng lớn máu giàu oxy đi tới. Do các mảng xơ vữa làm hẹp lòng mạch nên cơ sẽ thiếu máu, dẫn tới triệu chứng trên.

Thuốc lá - thủ phạm không chỉ của bệnh ung thư
Thuốc lá gây ra bệnh động mạch ngoại vi

Biểu hiện kinh điển đau cách hồi: bắp chân bệnh nhân sẽ bị đau khi vận động và giảm nhanh khi nghỉ ngơi.

Nếu mạch hẹp nhiều bệnh nhân có thể gặp phải các triệu chứng như: Teo cơ, da lạnh, mầu da nhợt nhạt, hoại tử chi, bắt mạch mu chân yếu hoặc mất….

 

Việc điều trị với bệnh này, bác sĩ Đồng cho biết cần  sự kết hợp của điều trị bệnh nền (Đái tháo đường, rỗi loạn mỡ máu…), ngăn các yếu tố nguy cơ (hút thuốc lá…), điều trị tái tưới máu, chăm sóc triệu chứng và đôi khi bệnh nhân phải cắt cụt chi để dự phòng các biến chứng.

Hậu quả khôn lường là vậy, tỷ lệ gặp cũng rất cao (có khoảng 12 – 20% người trên 60 tuổi mắc bệnh này) nhưng cũng ít người quan tâm, bệnh khi phát hiện thường động mạch chít hẹp nhiều, các can thiệp tái tưới máu bằng phẫu thuật, can thiệp nội mạch đặt stent… ngày càng khó khăn.

Biến chứng của bệnh nếu bệnh động mạch ngoại vi là do sự tích tụ các mảng bám trong mạch máu (xơ vữa động mạch), cũng có nguy cơ phát triển:

Thiếu máu cục bộ chi. Tình trạng này bắt đầu như lở loét không lành - chấn thương hoặc nhiễm trùng chân hay tay. Thiếu máu cục bộ chi quan trọng (CLI) xảy ra khi bị thương hoặc nhiễm trùng tiến triển và có thể gây ra chết tế bào (hoại tử), đôi khi đòi hỏi phải cắt cụt chi bị ảnh hưởng.

Đột quỵ và đau tim. Xơ vữa động mạch là nguyên nhân gây các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh động mạch ngoại biên không giới hạn đến chân. Mảng chất béo cũng bám tụ trong động mạch cung cấp cho tim và não. 

Khi được chẩn đoán bệnh này, BS Đồng khuyến cáo người bệnh cần bỏ thuốc lá, duy trì cân nặng lý tưởng, vận động và ăn uống hợp lý để tránh các bệnh rỗi loạn chuyển hóa, ung thư.

Bệnh nhân ung thư cũng nên tầm soát các bệnh lý kèm theo khác, vì nhiều bệnh ung thư và các bệnh kèm theo có cùng các yếu tố nguy cơ như: thuốc lá, rượu bia, o nhiễm…. Với ung thư phổi, các báo cáo tại ASCO (Hội nghị lớn nhất nước Mỹ về ung thư) cũng đã nói lên vai trò của việc điều trị các bệnh đồng mắc với ung thư phổi, nếu chúng ta can thiệp đồng thời các bệnh khác cùng với ung thư, bệnh nhân sẽ sống lâu, sống khỏe hơn và chất lượng cuộc sống tốt hơn.

Khi có triệu chứng của PAD, hãy đến các cơ sở y tế để được tư vấn.

Khánh Chi  

 
List comment
 
 
Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang thu giữ 4.000 gói thuốc lá nhập lậu
icon

Sáng 12/11, Đội Đặc nhiệm, Phòng phòng chống ma tuý và tội phạm, Bộ đội Biên phòng An Giang tổ chức mật phục, phát hiện và bắt giữ vụ buôn lậu, thu giữ 4.000 gói thuốc lá ngoại các loại.

 
 
Lễ hội Hoa tam giác mạch không khói thuốc
icon

Ngày 22/11, Ban chỉ đạo CSSK nhân dân Tỉnh Hà Giang phối hợp cùng UBND huyện Đồng Văn tổ chức buổi ra quân tuyên truyền không khói thuốc lá trong Lễ hội Hoa tam giác mạch năm 2020.

 
 
Quảng Ninh phát huy sức mạnh tổng hợp chống buôn lậu thuốc lá
icon

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Cục Hải quan Quảng Ninh đã tham mưu cho BCĐ 389 tỉnh các giải pháp tăng cường đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá.

 
 
Hà Giang tiêu huỷ 760 ống tinh chất chứa Nicotine dùng cho thuốc lá điện tử
icon

Cục QLTT Hà Giang vừa tiến hành giám sát việc tiêu hủy 760 ống tinh chất có chứa Nicotine dùng cho thuốc lá điện tử nhập lậu trước sự chứng kiến của các ngành chức năng.

 
 
Phát hiện, xử lý một tụ điểm tàng trữ trên 10.000 bao thuốc lá nhập lậu
icon

Lực lượng chức năng tỉnh Bình Dương vừa bắt giữ hơn 10.000 bao thuốc của các nhãn hiệu 555, Craven, Jet, Hero... không hóa đơn chứng từ được tập kết tại một địa điểm trên địa bàn thành phố Thuận An.

 
 
Long An tiêu hủy gần 90.000 gói thuốc lá ngoại nhập lậu
icon

Ngày 19/11, Hội đồng tiêu hủy thuốc lá ngoại Cục QLTT, phối hợp các cơ quan có liên quan, Hiệp hội thuốc lá Việt Nam, Công ty BAT Việt Nam, tổ chức tiêu hủy 87.690 gói thuốc lá ngoại nhập lậu bị xử lý tịch thu.

 
Bắt giữ 4.000 đơn vị sản phẩm thuốc lá điện tử nhập lậu
icon

Tin từ công an tỉnh Lạng Sơn cho hay, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an địa phương này vừa phát hiện, bắt giữ 1 vụ hàng hóa nhập lậu gồm 4.000 đơn vị sản phẩm thuốc lá điện tử.

 
8 tháng đầu năm bắt giữ hơn 8.300 vụ, tịch thu hơn 8 triệu gói thuốc lá nhập lậu các loại
icon

Trong 8 tháng đầu năm lực lượng chức năng đã bắt giữ hơn 8.300 vụ, tịch thu hơn 8 triệu gói thuốc lá nhập lậu các loại. Riêng thuốc lá thế hệ mới số vụ thu giữ và số lượng thu giữ ngày càng tăng lên.  

 
Tỉ lệ người hút thuốc lá điện tử nước ta tăng lên 2,6%
icon

Đây là thông tin được ông Đào Thế Sơn - Liên minh Quốc tế phòng chống lao và bệnh phổi cho biết tại hội thảo 'Cung cấp thông tin về thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng” do Bộ Y tế tổ chức ngày 12/11.

 
Nhiều giải pháp tăng cường hoạt động xây dựng môi trường không khói thuốc
icon

Bà Nguyễn Thu Hương, Cơ quan điều hành Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) cho biết, trong những năm qua, Quỹ đã hỗ trợ 63 tỉnh, 4 Thành phố du lịch và 29 bộ ngành xây dựng môi trường không khói thuốc.