Chuyên gia của WHO tại Việt Nam cảnh báo tác hại của thuốc lá điện tử

ThS. Nguyễn Tuấn Lâm - Cán bộ Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam cho biết hiện nay Tổ chức Y tế thế giới đã đưa ra rất nhiều cảnh báo từ thuốc lá điện tử, thuốc lá thế hệ mới.

Thuốc lá điện tử là gì?

Thạc sĩ Lâm đã có rất nhiều năm nghiên cứu về tác hại thuốc lá ở Việt Nam. Thạc sĩ Lâm cho biết hiện nay công tác phòng chồng thuốc lá ở Việt Nam lại thêm khó khăn đó là tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá thế hệ mới.

Theo thạc sĩ Lâm thuốc lá điện tử có nicotine (Electronic nicotine delivery systems -ENDS). ENDS nung nóng một loại dịch chứa nicotine (e-liquid) tạo ra khí aerosol người sử dụng sẽ hít vào. Trong dung dịch thuốc lá điện tử thường có các chất tạo mùi và được pha trong chất Propylene Glycol và/hoặc Glycerin (đóng vai trò dung môi cho nicotine).

Ngoài thuốc lá điện tử còn có các hình thức khác như xì gà điện tử (e-cigar), shisha điện tử (e-shishas).

Thuốc lá điện tử không chứa nicotine (Electronic non-nicotine delivery systems -ENDS): ENNDS có cơ chế hoạt động tương tự ENDS, nhưng không chứa nicotine. Tuy nhiên một số mẫu vẫn có nicotine. Có thể sếp chung nhóm ENDS.

Thuốc lá nung nóng (Heated tobacco products-HTP), HTPs nung sợi thuốc lá tới nhiệt độ nhất định bằng thiết bị làm nóng sử dụng pin. Nhiệt độ này thấp hơn nhiệt độ cháy ở đầu điếu thuốc lá (khoảng 600 °C). Ví dụ: iQOS (PMI), Glo (BAT), Ploomtech
Nhóm sản phẩm hỗn hợp (hybrid): có cả sợi thuốc lá và dung dịch nicotine. Ví dụ: Li Hybrid, Ploomtech, Glo ifuse.

Trong thuốc lá điện tử có nhiều thành phần khác nhau

Thứ nhất, thành phần của E-Liquid có  NicotinePropylene Glycol, Glycerin thực vật , Nước , Chất tạo mùi

Thứ hai, chất ô nhiễm trong E-Liquid gồm Ethylene Glycol, Diethylene Glycol, Chất tạo mùi – Diacetyl, Acetyl propionyl

Thứ ba, Kim loại – chì, bạc, Cadmium, Chromium, thủy ngân, Nickel

Các khía cạnh tác hại sức khỏe của ENDS

Bác sĩ Lâm cho biết trong thuốc lá điện tử số 1 Nicotine: gây hại và tăng nguy cơ bắt đầu sử dụng thuốc lá  Gây nghiện, ảnh hưởng phát triển não. Đây là chất đóng vai trò gây bắt đầu, và tăng nguy cơ sử dụng thuốc lá truyền thống.

Chuyên gia của WHO tại Việt Nam cảnh báo tác hại của thuốc lá điện tử
Thạc sĩ Lâm  cảnh báo tác hại của thuốc lá điện tử

Nguy cơ trộn hương vị và cả chất ma túy  Có tới 15,000 loại hương vị, trộn chiết xuất cannabis.

ENDS còn gây bệnh cấp và mãn tính nguy hiêm  Gây hội chứng tổn thương hô hấp cấp, tử vong (EVALI). Phơi nhiễm các chất độc gây bệnh ung thư, tim mạch, hô hấp . Gây chấn thương do cháy nổ  Gây chấn thương nghiêm trọng do nổ pin.

 

Làm tăng nguy cơ bắt đầu hút thuốc lá truyền thống Nghiên cứu Meta-Analysis cho thấy người trẻ tuổi thử sử dụng thuốc lá điện tử có nguy cơ bắt đầu sử dụng thuốc lá truyền thống cao hơn 3,5 lần so với nhóm không dùng thuốc lá điện tử.

FDA tuyên bố năm 2019 nêu rõ thuốc lá điện tử ENDS đã rất phổ biến trong giới trẻ, một phần do các đặc điểm thiết kế hấp dẫn, ví dụ như hình dạng USB, có nồng độ nicotine cao và khói gần như không nhìn thấy.

Thạc sĩ Lâm cho biết thêm ở người trẻ, vị thành niên thì việc sử dụng thuốc lá điện tử càng nguy hiểm hơn. Bởi vì  não tiếp tục phát triển đến 25 tuổi. Nicotine gây hại cho phát triển ở não thai nhi và trẻ nhỏ.

Sử dụng nicotine ở tuổi thiếu niên gây hại cho các phần của não kiểm soát sự chú ý, học tập, tâm trạng và kiểm soát xung động. Nicotine thay đổi làm ảnh hưởng xấu tới quá trình các khớp thần kinh (Synapse) được hình thành. Các khớp nối này cần thiết cho bộ nhớ của não.  Sử dụng nicotine ở tuổi vị thành niên cũng có thể làm tăng nguy cơ nghiện các chất gây nghiện khác trong tương lai.

Báo động xu hướng tăng

Thạc sĩ Lâm cho biết hiện nay xu hướng sử dụng E-cigarettes ở học sinh: Các nước Châu Âu tăng nhanh Hai vòng điều tra GYTS năm 2014 và 2018 cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong nhóm 13-15 tuổi có xu hướng tăng nhanh, cả ở nam và nữ

Sử dụng ma túy với ENDS Dùng với chất ma túy từ cây Cannabis và Marijuana. Tỷ lệ học sinh trung học Mỹ sử dụng ENDS: Khoảng 30°/o

Tỷ lệ học sinh cấp 2 ở Mỹ sử dụng ENDS: Khoảng 25%.

Việc lạm dụng ENDS còn tăng hội chứng tổn thương phổi cấp do thuốc lá điện tử (E-cigarette or Vaping related Acute Lung Injury Syndrome-EVALI).

Kể từ ngày 3 tháng 12 năm 2019, CDC Hoa Kỳ chỉ báo cáo các trường hợp EVALI nhập viện và EVALI tử vong bất kể tình trạng nhập viện.

Tính đến ngày 18 tháng 2 năm 2020, tổng số 2.807 trường hợp EVALI nhập viện và đã được báo cáo cho CDC  ở 50 tiểu bang. 68 ca tử vong  đã được xác nhận tại 29 tiểu bang. 15% số ca nhập viện dưới 18 tuổi; 37% từ 18-24 tuổi; tuổi trung bình 24.

Các triệu chứng mà bệnh nhân thường mắc đó là khó thở, ho, đau ngực, tức ngực, tiêu chảy, buồn nôn và nôn, sốt, ớn lạnh, nhịp tim nhanh.

Nhiều người có triệu chứng thở nhanh và nông, khi chụp phổi có các điểm mờ rải rác, có tiền sử đã và đang dùng TLĐT trong 3 tháng qua, bệnh nhân đã bị loại trừ các bệnh nhiễm trùng phổi khác.

Khánh Chi

 
List comment
 
 
Ngập tràn quảng cáo thuốc lá trên mạng xã hội
icon

Theo bà Hoàng Thị Thu Hương – Vụ Pháp chế, Bộ Y tế hiện nay vấn đề quảng cáo thuốc lá điện tử xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, trên các trang web và những địa chỉ dễ lôi cuốn giới trẻ nhất.

 
 
Thuốc lá điện tử bất hợp pháp được mua bán công khai
icon

Mặc dù chưa được phép nhập khẩu, kinh doanh sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, nhưng việc mua bán được thực hiện công khai, trao đổi qua mạng…

 
 
Kinh doanh thuốc lá trên sàn thương mại có bị cấm?
icon

Theo bà Hoàng Thị Thu Hương – Vụ Pháp chế, Bộ Y tế hiện nay thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đều bán trên các trang điện tử là vi phạm.

 
 
Thuốc lá điện tử độc hại không kém thuốc lá thông thường
icon

Đây là ý kiến của Ths. BS Nguyễn Tuấn Lâm – Cán bộ WHO tại Việt Nam bên lề Hội thảo về tình hình vi phạm quảng cáo, buôn bán và kinh doanh bất hợp pháp thuốc lá thệ hệ mới hôm 10/8.

 
 
Kinh nghiệm của Thái Lan và Singapore về phòng chống thuốc lá thế hệ mới
icon

Ngày 10/8, tại Hội thảo về phòng chống tác hại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được Bộ Y tế tổ chức tại Khách sạn La Thành, Hà Nội. Các chuyên gia đã đưa ra nhiều tác hại của thuốc lá thế hệ mới hiện nay.

 
 
Điểm bán thuốc lá điện tử công khai, dày đặc
icon

Qua khảo sát, các điểm bán thuốc lá điện tử được đặt công khai với mật độ khá dày ở khắp các tỉnh thành trên cả nước với thiết kế rất hiện đại, bắt mắt nhằm thu hút giới trẻ.

 
Nghiên cứu về kiến thức, thực trạng sử dụng thuốc lá thế hệ mới ở Việt Nam
icon

Ông Bùi Minh Tuấn – Tổ chức Chiến dịch Vì trẻ em không thuốc lá cho biết trong nghiên cứu online về thực trạng, kiến thức của người dân về tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.  

 
Buôn lậu thuốc lá gia tăng, thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp
icon

Theo đánh giá của Tổng Cục Hải Quan, tình hình buôn lậu thuốc lá trên các tuyến phía Bắc, đường biển, hàng không, bưu điện, miền Trung và phía Nam vẫn đang có chiều hướng gia tăng.

 
Vì sao buôn lậu thuốc lá gia tăng?
icon

Tuyến biên giới Tây Nam số vụ việc bắt giữ giảm đi, tuy nhiên hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá qua biên giới vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp.

 
Đồn Biên Phòng Phước Chỉ (Tây Ninh) bắt giữ 6.140 gói thuốc lá nhập lậu
icon

Thông tin từ Ban chỉ đạo 389 tỉnh Tây Ninh cho hay Đồn Biên phòng Phước Chỉ- Bộ đội Biên phòng Tây Ninh vừa thu giữ 6.140 gói thuốc lá ngoại vận chuyển trái phép từ Campuchia vào Việt Nam.