Giải pháp nào cho việc quản lý các giao dịch liên kết?

Những chuyển biến trên thị trường thế giới và những nỗ lực hội nhập của Việt Nam đang tạo ra những cơ hội mới cho phát triển kinh tế. Một làn sóng đầu tư mới có thể bắt đầu từ bối cảnh khó khăn sau đại dịch

Tuy nhiên, cơ hội này cũng đặt ra nhiều thách thức đòi hỏi Việt Nam cần có những đổi mới về chính sách và cơ chế để thu hút và giữ chân các nhà đầu tư.

Một trong những vấn đề trăn trở đối với các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư đa quốc gia với chuỗi cung ứng xuyên biên giới, đó là những chính sách và cơ chế quản lý giao dịch liên kết chưa phù hợp với các tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế.    

Hạn chế trong quản lý giao dịch liên kết

Vấn đề giao dịch liên kết và chuyển giá đã được đề cập trong các văn bản pháp luật được ban hành từ cuối thập niên 90 về quản lý thuế của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài như Thông tư số 74/TC/TCT ngày 20/10/1997 hướng dẫn về thuế đối với nhà đầu tư nước ngoài, Thông tư 89/1999/TT-BTC hướng dẫn thực hiện quy định về thuế đối với các hình thức đầu tư theo Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, ...

Giải pháp nào cho việc quản lý các giao dịch liên kết?
Giải pháp nào cho việc quản lý các giao dịch liên kết?

Trong 20 năm qua các văn bản này liên tục được sửa đổi, cập nhật và thay thế. Tuy nhiên, chỉ đến khi Nghị định 20/2017/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết (Nghị định 20)  và Thông tư 41/2017/TT-BTC hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định 20 được ban hành vào năm 2017, vấn đề về giao dịch liên kết mới được nhìn nhận và điều chỉnh một cách toàn diện.

Nghị định 20 được coi là một bước tiến trong việc quản lý các giao dịch liên kết, được ra đời trong bối cảnh của chương trình cải cách và sửa đổi các quy định thuế, đồng thời, tham chiếu đến các chương trình hành động chống xói mòn cơ sở thuế, chuyển lợi nhuận ra nước ngoài của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).

Tuy nhiên, sau một thời gian triển khai, Nghị định vẫn còn bộc lộ một số bất cập và chưa có tính khả thi. Ngày 24/6 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 68/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 8 Nghị định số 20/2017/NĐ-CP, và trong thời gian tới sẽ ban hành một nghị định sửa đổi toàn diện Nghị định 20.

Một vài hạn chế chính của những qui định pháp luật về giao dịch liên kết hiện nay có thể kể đến là chưa có  khái niệm rõ ràng về “chuyển giá”; thiếu các quy định cụ thể để xác định các trường hợp giao dịch liên kết hay chuyển giá, cơ chế xử lý các giao dịch liên kết chưa thực sự phù hợp và hiệu quả.

Chính vì những hạn chế này mà việc xác định các giao dịch liên kết và chuyển giá cũng như những kết luận thanh tra, kiểm tra về các giao dịch này còn nhiều bất cập và chưa phù hợp với thực tiễn, gây ra những quan ngại đối với các nhà đầu tư.

 

Phát biểu tại Hội nghị “Hà Nội 2020 - Hợp tác đầu tư và phát triển” do UBND thành phố Hà Nội tổ chức vào ngày 27/6/2020 vừa qua, bà Virginia B.Foote, Chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham) đã chia sẻ “Các hạn chế đầu tư nước ngoài, khung pháp lý hạn chế và luật pháp được thi hành không đồng đều, các thủ tục hành chính gây khó khăn nên được xem xét và nới lỏng có chọn lọc để khuyến khích đầu tư nước ngoài và hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Có lẽ điều quan trọng nhất là ban hành các thủ tục kiểm toán và thuế công bằng và nhất quán. Các thành viên của chúng tôi thường xuyên cảm thấy rằng còn nhiều điểm thiếu nhất quán và gây tranh cãi trong hệ thống thuế và kiểm toán”.

Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, các giao dịch liên kết và xuyên quốc gia sẽ ngày càng nhiều hơn. Cách nhìn nhận, quản lý về những giao dịch này sẽ tạo nên sức hút hoặc thách thức đối các nhà đầu tư xuyên quốc gia khi quyết định đầu tư tại Việt Nam. 

Giải pháp quản lý giao dịch liên kết hiệu quả

Trả lời cho câu hỏi làm thế nào để Việt Nam quản lý hiệu quả hoạt động chuyển giá, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế - tài chính cấp cao Học viện Tài chính cho biết “Trước hết cần phải có một ngân hàng giá để từ đó có được giá khác nhau của các sản phẩm trong các ngành khác nhau để có được sự giám sát tốt khi các doanh nghiệp kê khai giá không đúng và yêu cầu kê khai lại hay kê khai theo giá thị trường.

Thứ hai là phải có các chuyên gia có hiểu biết sâu sắc về chuyển giá và các hệ thống dữ liệu để chúng ta có thể tra cứu. Ngoài ra chúng ta phải áp dụng APA (thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế) để từ đó có sự thống nhất về giá với những mặt hàng mà Việt Nam chưa có hoặc với những giao dịch liên kết để giảm thiểu hoạt động chuyển giá.”

Chuyên gia kinh tế, TS. Cấn Văn Lực cho rằng, để kiểm soát chuyển giá hiệu quả, trước hết, chúng ta cần kiểm soát để đảm bảo giảm bớt hành vi lách thuế bằng cách hoàn thiện cơ chế chính sách pháp luật. Thứ hai là tăng cường năng lực của các cán bộ làm công tác thuế dể đánh giá được hành vi nào là hành vi sai trái. Thứ ba là củng cố hệ thống công nghệ thông tin để khâu quản lý được công khai minh bạch hơn.

Nhiều ý kiến khác cũng cho rằng, những sửa đổi và hoàn thiện hành lang pháp lý cho vấn đề giao dịch liên kết và chuyển giá ở Việt Nam cũng cần được thực hiện theo hướng phù hợp với các thông lệ quốc tế, tạo cơ sở thuận lợi để doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh, tránh gây cản trở phát triển hay tạo gánh nặng cho doanh nghiệp để tạo sự an tâm cho các nhà đầu tư, thu hút làn sóng FDI.

PV

 
List comment
 
 
Tin vui với người mua xe ô tô: Chính thức giảm 50% phí trước bạ từ ngày 28/6
icon

Bắt đầu từ hôm nay 28/6, mua xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước được giảm 50% phí trước bạ. Đây thực sự là tin vui đối với người mua xe ô tô trong nước sau nhiều ngày họ chờ đợi.

 
 
Xử lý chuyển giá chuẩn chỉnh để thu hút vốn ngoại
icon

Theo Kiểm toán nhà nước, Việt Nam có khoảng 50% doanh nghiệp FDI kê khai lỗ, trong đó, nhiều doanh nghiệp thua lỗ liên tục trong nhiều năm liên tiếp, tuy nhiên không có có sở để khẳng định các doanh nghiệp này đang chuyển giá bất hợp pháp.

 
 
Từng bước mở lại các chuyến bay thương mại quốc tế, sẵn sàng mở cửa du lịch quốc tế
icon

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đồng ý từng bước mở lại các chuyến bay thương mại quốc tế một cách chắn chắn và có hướng dẫn cụ thể việc cách ly các đối tượng nhập cảnh qua các chuyến bay này.

 
 
Vải thiều Việt Nam đã có mặt tại siêu thị Nhật Bản, giá bán từ 180-270 nghìn đồng/kg
icon

Vải thiều Việt Nam đã xuất hiện trên kệ siêu thị Nhật Bản, có giá bán từ 180-270 nghìn đồng/kg. Dự kiến khoảng gần 200 tấn vải thiều tươi sẽ xuất khẩu thành công vào thị trường Nhật trong năm nay.

 
 
Xử lý 174 vụ phòng vệ thương mại đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam
icon

Tính đến tháng 5 năm 2020, Bộ Công Thương đã xử lý 174 vụ việc phòng vệ thương mại do nước ngoài áp dụng với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.

 
 
Chuối Việt Nam chính thức có mặt tại hệ thống siêu thị lớn của Hàn Quốc
icon

Chuối Việt Nam đã được bày bán tại chuỗi siêu thị Lotte ở Hàn Quốc. Đây là sự xuất hiện chính thức đầu tiên của chuối Việt tại thị trường bán lẻ này.

 
Lợn sống Thái Lan tăng giá
icon

Giá lợn hơi tại Thái Lan hiện đang ở mức thấp nhất là 61.000-62.000 đồng/kg, tăng 7.000-8.000 đồng/kg sau khi Việt Nam được phép nhập khẩu lợn sống từ Thái Lan.

 
Nhật Bản hỗ trợ 11 tỷ đồng cho Đà Nẵng nghiên cứu phát triển cảng Liên Chiểu
icon

Chiều 17/6, UBND TP Đà Nẵng và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam đã ký kết biên bản thỏa thuận (MOU) về hợp tác dự án Khảo sát thu thập số liệu phát triển cảng Liên Chiểu.

 
Hiệp định EVFTA: Doanh nghiệp không nên quá kỳ vọng!
icon

Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải, việc phê chuẩn Hiệp định EVFTA là tin vui lớn đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi có cơ hội tiếp cận thị trường EU. Tuy nhiên, chúng ta không nên quá kỳ vọng vào hiệp định này.

 
Tận dụng ưu đãi thuế hàng hóa Việt Nam xuất đi châu Âu
icon

Với EVFTA, lần đầu tiên hàng hóa Việt Nam đạt tới tỉ lệ ưu đãi cao nhất trong số các đối tác thương mại. Trong 7 năm đầu tiên thực thi Hiệp định, cắt giảm thuế quan cho các sản phẩm của Việt Nam sang EU lên tới 97%