Bộ Công Thương đã khởi xướng điều tra 16 vụ việc phòng vệ thương mại

Thực hiện chủ trương chủ động hội nhập quốc tế, Việt Nam đã có quan hệ thương mại tự do với 55 đối tác thương mại thông qua việc ký kết 14 Hiệp định thương mại tự do (FTA).

Việt Nam cũng đang đàm phán 3 FTA khác, trong đó có các FTA thế hệ mới như Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương-CPTPP, Hiệp định FTA với Liên minh châu Âu-EVFTA.

Trong bối cảnh diễn biến phức tạp của kinh tế khu vực và toàn cầu, chính sách bảo hộ thương mại của một số nền kinh tế lớn trên thế giới đang gia tăng và xung đột thương mại Mỹ-Trung kéo dài thì việc xây dựng, bảo vệ và phát triển năng lực sản xuất trong nước đang trở thành một yêu cầu cấp bách nhằm thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì tăng trưởng bền vững và đảm bảo ổn định xã hội.

Bộ Công Thương đã khởi xướng điều tra 16 vụ việc phòng vệ thương mại
Bộ Công Thương đã khởi xướng điều tra 16 vụ việc phòng vệ thương mại

Là một thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), bên cạnh việc vận động theo xu thế tự do hóa thương mại, Việt Nam cũng ý thức rất rõ sự cần thiết của các công cụ phòng vệ thương mại (PVTM) (bao gồm chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ) đối với ngành sản xuất trong nước trên cả thị trường nội địa và thị trường xuất khẩu.

Đối với hàng hóa nội địa, với mức cắt giảm thuế quan hầu hết về 0% theo 13 Hiệp định FTA đã đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có độ mở cửa cao nhất trên thế giới. Tuy nhiên, song hành cùng với những thuận lợi của các Hiệp định khi tận dụng lợi thế so sánh để gia tăng hiệu quả sản xuất, chúng ta cũng đối mặt không ít thách thức đối với mục tiêu phát triển bền vững.

Thứ nhất, quá trình mở cửa, dù theo lộ trình, với các đối tác thương mại lớn có thể khiến một số ngành sản xuất trong nước không thích ứng kịp với diễn biến cạnh tranh phức tạp, thậm chí không lành mạnh (như bán phá giá, nhận trợ cấp) của hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài.

Thứ hai, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam cũng bị các nước áp dụng biện pháp PVTM với tần suất cao. Các vụ kiện này không chỉ diễn ra với hàng hóa có thế mạnh xuất khẩu mà với ngay cả các mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu thấp. Việc này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực trực tiếp tới các ngành sản xuất, xuất khẩu và gián tiếp đặt ra các gánh nặng về kinh tế, xã hội.

 

Pháp luật về phòng vệ thương mại Việt Nam đã được xây dựng cách đây 15 năm, trước khi chúng ta chính thức gia nhập WTO. Tuy nhiên, chỉ trong khoảng 5 năm gần đây chúng ta mới thực sự chủ động sử dụng công cụ hợp pháp mà WTO và các FTA cho phép này.

Cụ thể, kể từ năm 2013 đến nay, Bộ Công Thương đã khởi xướng điều tra 16 vụ việc phòng vệ thương mại, trong đó có 10 vụ việc điều tra chống bán phá giá và 6 vụ việc điều tra tự vệ. Trên cơ sở tiến hành điều tra một cách khách quan, minh bạch, tuân thủ quy định pháp luật và phù hợp với cam kết quốc tế, Bộ Công Thương đã ra quyết định áp dụng 13 biện pháp phòng vệ thương mại đối với hàng nhập khẩu. Các hàng hóa là đối tượng áp dụng của các biện pháp thuộc các nhóm hàng sắt thép, phân bón, chất dẻo, hàng dệt, thực phẩm. Đây hầu hết là những mặt hàng có vai trò quan trọng, là xương sống trong nền kinh tế của mỗi quốc gia.

Thực tế cho thấy các biện pháp PVTM đã đem lại hiệu quả tích cực cho các ngành sản xuất trong nước, giúp ngành khắc phục thiệt hại do sự gia tăng của hàng nhập khẩu gây ra, giữ vững sản xuất và từng bước phát triển.

Các biện pháp PVTM đã và đang áp dụng góp phần bảo vệ công ăn việc làm của khoảng 120.000 người lao động trong các lĩnh vực nói trên, khuyến khích sản xuất trong nước phát triển và hỗ trợ cân bằng cán cân thanh toán quốc tế. Theo tính toán, những ngành sản xuất đang được bảo vệ bởi các biện pháp PVTM ước tính đóng góp khoảng 6,3% GDP của cả nước. Với việc tăng thuế nhập khẩu, các biện pháp PVTM được áp dụng cũng đã góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước với mức thuế thu được ước tính lên tới hàng nghìn tỉ đồng.


Qua theo dõi tác động của các biện pháp PVTM, Bộ Công Thương nhận thấy việc tăng trưởng nhập khẩu ồ ạt với những sản phẩm này đã giảm đi đáng kể. Ví dụ, mặt hàng tôn mạ trước đây mỗi năm nhập khẩu đều tăng gấp đôi so với năm trước thì sau khi áp dụng biện pháp chống bán phá giá, lượng nhập khẩu đã giảm đáng kể. Nhờ công cụ PVTM, nhiều doanh nghiệp thuộc một số ngành kinh tế đã cải thiện đáng kể tình hình sản xuất kinh doanh, thoát khỏi thua lỗ và từng bước ổn định sản xuất như Công ty phân bón DAP Hải Phòng, Công ty thép Việt Trung, Công ty thép Việt Ý, Công ty thép Pomina...

Các biện pháp PVTM cũng góp phần ổn định giá đầu vào cho một số ngành sản xuất trong nước. Cụ thể, như đối với phân bón DAP, khi có sản xuất trong nước để tạo đối trọng, giá mặt hàng này đã thấp hơn thời kỳ phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu trước đó. Cụ thể, trước năm 2009, khi ta không có ngành sản xuất DAP trong nước, giá phân bón DAP (chủ yếu là từ Trung Quốc) đã từng bị đẩy lên ở mức rất cao (18.000 đồng/kg năm 2008) dẫn đến chi phí sản xuất lúa tăng cao. Nhưng sau khi hai nhà máy sản xuất DAP đi vào hoạt động, giá DAP đã giảm liên tục và chỉ còn 8.000 đồng/kg vào cuối năm 2017. Chính vì vậy, việc áp dụng công cụ PVTM để bảo vệ các ngành sản xuất liên quan đến nông nghiệp, xây dựng... vừa là để bảo vệ sản xuất và việc làm trong nước đồng thời giảm mức độ phụ thuộc vào hàng hóa nhập khẩu. Rất nhiều thành viên WTO, kể cả các nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ, EU, Ca-na-đa, Úc… đều đã và đang đẩy mạnh việc áp dụng các biện pháp PVTM nhằm đảm bảo duy trì sản xuất trong nước.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng theo dõi sát diễn biến giá cũng như tình hình nhập khẩu và rà soát định kỳ để điều chỉnh biện pháp PVTM cho phù hợp thực tiễn, tránh hiện tượng hàng hóa tăng giá do biện pháp PVTM hay giảm động lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước. Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp sản xuất trong nước đã tăng cường xuất khẩu sau khi biện pháp PVTM được áp dụng (như thép Hòa Phát, tôn Đông Á, DAP Hải Phòng, thép Posco SS Vina...), cho thấy năng lực cạnh tranh quốc tế của doanh nghiệp vẫn được đảm bảo.

Như vậy, các biện pháp phòng vệ thương mại kịp thời do Bộ Công Thương áp dụng đã góp phần ngăn chặn những tác động tiêu cực của hàng nhập khẩu ồ ạt, cạnh tranh không lành mạnh với hàng hóa trong nước và đảm bảo giữ vững sản xuất trong nước cũng như năng lực cạnh tranh.

Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục quan tâm, bảo vệ lợi ích chính đáng của các ngành sản xuất trong nước thông qua việc điều tra, áp dụng các biện pháp PVTM trên nguyên tắc công khai, minh bạch, tuân thủ quy định pháp luật và phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.

 Diệu Thùy 

Chủ đề :

hội nhập

 
List comment
 
 
Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ tham dự Hội nghị quốc tế về tương lai châu Á
icon

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sẽ tham dự Hội nghị quốc tế về “Tương lai châu Á” lần thứ 26 do Nikkei tổ chức theo hình thức trực tuyến từ ngày 20-21/5/2021.

 
 
Xúc tiến hợp tác thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Colombia
icon

'Xúc tiến hợp tác thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Colombia; giới thiệu tiềm năng thị trường lao động và xuất khẩu của Việt Nam' là chủ đề của hội thảo trực tuyến do Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela kiêm nhiệm Colombia tổ chức ngày 14/4.

 
 
Việt Nam-Đức đẩy mạnh hoạt động kết nối và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp
icon

Thứ trưởng Ngoại giao Tô Anh Dũng cùng Quốc Vụ khanh Bộ Ngoại giao Đức Miguel Berger đồng chủ trì Cuộc họp Nhóm Điều hành chiến lược Việt Nam-Đức lần thứ 6.

 
 
Thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các địa phương của Canada và Việt Nam
icon

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Vancouver (Canada) Nguyễn Quang Trung hôm 16/4 có buổi làm việc trực tuyến với hai bộ trưởng phụ trách kinh tế của tỉnh British Columbia.

 
 
Tăng cường hợp tác nhiều mặt giữa Đà Nẵng và Tanger, Morocco
icon

Thông qua buổi làm việc trực tuyến, lãnh đạo hai thành phố Đà Nẵng, Việt Nam và Tanger, Morocco đã trao đổi về việc thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

 
 
Đẩy mạnh công tác ngoại giao kinh tế tại Nam Phi
icon

Thực hiện chương trình ngoại giao kinh tế năm 2021, từ ngày 20-24/4, đoàn công tác của Đại sứ quán Việt Nam tại Nam Phi do Đại sứ Hoàng Văn Lợi dẫn đầu đã có chuyến thăm và làm việc tại tỉnh KwaZulu-Natal.

 
Việt Nam công bố chương trình trong tháng Chủ tịch HĐBA LHQ
icon

Hôm 1/4, Việt Nam đã tiến hành các hoạt động chính thức trên cương vị Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc tháng 4/2021.  

 
Việt Nam họp tổng kết tháng Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tháng 4/2021
icon

Việt Nam hoàn thành tháng Chủ tịch Hội đồng Bảo an thành công, điều hành mọi hoạt động diễn ra suôn sẻ, thúc đẩy đồng thuận cũng như sự tham gia và đóng góp của các nước thành viên Liên hợp quốc.

 
Việt Nam phát biểu về cấm sử dụng vũ khí hóa học ở Syria
icon

Phát biểu tại cuộc họp tháng của HĐBA, Việt Nam phản đối việc sử dụng vũ khí hóa học ở bất cứ đâu, bất cứ thời điểm nào, bất cứ bên nào và trong hoàn cảnh nào. 

 
Thúc đẩy hợp tác hàng hải, hậu cần cảng biển giữa Việt Nam và Hà Lan
icon

Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan Phạm Việt Anh khẳng định sẵn sàng đồng hành trong quá trình thúc đẩy hợp tác giữa STC và đối tác Việt Nam.