Người giữ lửa văn hóa truyền thống dân tộc Cao Lan

Được mệnh danh là “bảo tàng sống” của văn hóa dân tộc Cao Lan, ông Sầm Văn Dừn vẫn ngày đêm miệt mài tìm cách bảo tồn và truyền dạy văn hóa cho thế hệ trẻ.

Dù đã ở cái tuổi “thất thập cổ lai hy” nhưng ông Sầm Văn Dừn, thôn Mãn Hóa, xã Đại Phú, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang vẫn cháy trong mình ngọn lửa lưu giữ, bảo tồn và truyền dạy văn hóa truyền thống của dân tộc Cao Lan (Sán Chay).

Say mê học hỏi sách của tiền nhân để lại

Chia sẻ về quá trình bảo tồn, truyền dạy văn hóa truyền thống của dân tộc Cao Lan tại Đại hội Đại biểu toàn quốc các dân tộc thiểu số Việt Nam năm 2020, ông Dừn cho biết: Nhờ vào sự chỉ bảo của người cha cũng như bản thân luôn say mê học hỏi hầu hết các sách của tiền nhân để lại. Vì vậy, ông Dừn có thể chủ trì các nghi lễ có trong đời sống sinh hoạt và trong vòng đời của một con người Cao Lan từ lúc sinh ra cho đến khi qua đời.

Mỗi năm, ông Dừn chủ trì hàng chục đám nhà xe, đưa tang người chết theo phong tục của dân tộc tại địa phương. Tại các buổi lễ đó, ông luôn chủ động tuyên truyền cho gia chủ lược bỏ những hủ tục lạc hậu trong tang ma để giảm cả kinh phí lẫn thời gian. Cách làm của ông vừa kế thừa các nghi lễ có tính bắt buộc không thể thiếu trong quan niệm đồng bào, vừa thực hiện đúng các quy định trong việc cười, việc tang, trong xây dựng nếp sống văn hóa mới. Kinh nghiệm của ông Dìn là việc gì khó mình phải tiên phong làm trước, làm được rồi sau đó làm công tác vận động sẽ dễ dàng hơn.

Để thực hiện tốt các chủ trương của Đảng về công tác bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, trên cương vị là Đảng viên, trưởng thôn Mãn Hóa, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, ông Dừn thường xuyên vận động nhân dân tham gia thực hiện công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Cao Lan. Với niềm đam mê bản sắc văn hóa dân tộc, ông tác tập hợp con cháu vào đội văn nghệ. Chỉ trong một thời gian ngắn, phong trào văn hóa văn nghệ đã được nhân dân hưởng ứng nhiệt tình và ngày càng được nhân rộng.

Với sự hiểu biết về văn hóa truyền thống của dân tộc Cao Lan, ông đã mạnh dạn kết hợp các nghi lễ truyền thống, gọt tỉa để sân khấu hóa thành các tiết mục văn nghệ và thực hiện biểu diễn.

Từ năm 1998 đến nay, đội văn nghệ do ông thành lập đã có gần 30 tiết mục tham gia các hội thi, hội diễn từ địa phương cho đến toàn quốc và giành được nhiều bằng khen, giấy khen, chứng nhận tiết mục đoạt giải xuất sắc…

 
Người giữ lửa văn hóa truyền thống dân tộc Cao Lan
Một trong những nghi lễ của dân tộc Cao Lan. Ảnh: Sầm Văn Đạo

Truyền dạy, giữ gìn văn hóa truyền thống

Trong những năm vừa qua, ông cũng đã thực hiện truyền dạy được 4 thế hệ diễn viên với gần 100 anh chị em con cháu biết hát, biết múa các bài hát múa dân gian truyền thống của dân tộc Cao Lan. Không những vậy, ông còn thực hiện cung cấp tư liệu, giúp đỡ được 5 sinh viên làm khóa luận tốt nghiệp đại học. Thực hiện và cung cấp tài liệu cho 4 người bảo vệ thành công luận án tiến sĩ về đề tài văn hóa truyền thống dân tộc Cao Lan. Những kết quả này không chỉ là niềm tự hào của cá nhân mà còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương từ thôn, xã đến huyện, tỉnh, tạo ra một phong trào văn hóa văn nghệ sâu rộng trong quần chúng nhân dân tại địa phương, góp phần tích cực bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Việc khơi dậy thành công phong trào văn hóa, văn nghệ ở địa phương đã góp phần tạo động lực phát triển kinh tế, xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc tại địa bàn, xua đi hủ tục lạc hậu, giảm các tệ nạn xã hội…

Ông Dừn cũng cho biết, hiện ông đã sưu tầm và lưu giữ hơn 200 đầu sách cổ và 8 tập sách hát sình ca của văn hóa Cao Lan. Những cuốn sách ông lưu giữ chủ yếu mô tả về nguồn gốc loài người, sự tích, ca dao, tục ngữ, hò vè, kể chuyện về những vị thần có trong tín ngưỡng đồng bào, quá trình di cư, định cư của người Cao Lan, xuất xứ tên gọi đồi núi, xứ đồng và đặc biệt là  các nghi lễ quan trọng trong vòng đời của người Cao Lan.

Bên cạnh đó, ông cũng đang lưu giữ các nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình như trống sành, pí lè, chũm chọe, sóc nhạc…Với những tư liệu văn hóa đã sưu tầm và lưu giữ, ông đã được các phóng viên báo chí và nhân dân gọi là “bảo tàng sống” của văn hóa dân tộc Cao Lan. Ông được tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú vào năm 2015 và Nghệ nhân nhân dân vào năm 2019 trong lĩnh vực văn hóa phi vật thể loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian.

Ngô Dương

Chủ đề :

Dân tộc

 
List comment
 
 
Hà Nội: Chuyển miếu thờ ở đảo Kim Châu đến nơi phù hợp
icon

Cùng với việc phục dựng tòa Phương Đình và tôn tạo gò Kim Châu thuộc hồ Văn, di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, miếu thờ ở đảo Kim Châu sẽ được chuyển đến một nơi phù hợp.

 
 
Hà Nội: Tạo điều kiện hoạt động ổn định cho các hội thánh, điểm nhóm Tin lành
icon

Tại Hà Nội, các hội thánh, điểm nhóm Tin lành được xem xét tạo điều kiện hoạt động ổn định, tăng dần về số lượng hệ phái, điểm nhóm lẫn số lượng tín đồ

 
 
Nhiều thông tin sai lệch về tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam
icon

Báo cáo tự do tôn giáo quốc tế mới đây của Bộ Ngoại giao Mỹ có nhiều thông tin sai lệch về tình hình tôn giáo, tín ngưỡng của Việt Nam.

 
 
Di tích chùa Vĩnh Nghiêm: Bảo tồn, phát huy gắn với phát triển du lịch
icon

Nhiều giải pháp sẽ được triển khai nhằm bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang), để nơi đây trở thành điểm hấp dẫn du lịch và nơi sinh hoạt tín ngưỡng.

 
 
Thái Nguyên: Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo
icon

Với những giải pháp đồng bộ trong công tác quản lý nhà nước, hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên cơ bản ổn định, nề nếp, tuân thủ pháp luật, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của một bộ phận nhân dân.

 
 
Ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế vùng dân tộc thiểu số và miền núi
icon

Cơ sở hạ tầng thiết yếu được đầu tư xây dựng ngày càng đồng bộ, đời sống vật chất tinh thần của đồng bào vùng dân tộc thiểu số và miền núi được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, bền vững hơn.

 
Đắk Lắk: Nhiều giải pháp bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
icon

Nằm ở vị trí trung tâm vùng Tây Nguyên, tỉnh Đắk Lắk không chỉ thu hút sự quan tâm của cộng đồng trong và ngoài nước bởi tiềm năng về vị trí địa lý, về tài nguyên thiên nhiên mà còn bởi bản sắc văn hóa đặc trưng độc đáo.

 
Cần xử lý triệt để nạn xuyên tạc Phật giáo
icon

Nhiều ý kiến kiến nghị các cơ quan chức năng cần phối hợp xử lý triệt để, không để tình trạng xuyên tạc Phật giáo tái diễn trong thời gian tới.

 
Khuyến khích kính mừng Phật đản trực tuyến
icon

Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam khuyến khích các hình thức kính mừng Phật đản trực tuyến, online trong mùa Phật đản Phật lịch 2565 – Dương lịch 2021.

 
Tắm Phật online, góp quỹ phòng chống Covid-19
icon

Hoạt động tắm Phật online thể hiện sự từ bi, đoàn kết, chung tay cùng Giáo hội Phật giáo Việt Nam phát huy tinh thần nhập thế, đồng hành cùng dân tộc trong công cuộc đẩy lùi đại dịch Covid-19.