Báo động nạn xâm hại trẻ em trên không gian mạng

Trẻ em hiện đang là đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi những nội dung xấu, độc trên không gian mạng và cả bị xâm hại trên mạng xã hội.

Trẻ em nhất là tại các thành phố lớn được tiếp cận với internet từ rất sớm, có lẽ vì thế mà thế giới quan của trẻ không còn bị thu hẹp trong khoảng không gia đình, trường học. Trẻ có thể truy cập các nguồn thông tin đa chiều, ngập tràn trên internet về giáo dục, thông tin y tế, điều này giúp trẻ tăng khả năng nghiên cứu về mọi chủ đề quan tâm và giúp các em bày tỏ ý kiến của mình đối với bạn bè, gia đình và xã hội.

Theo báo cáo mới nhất của Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững và Tổ chức cứu trợ trẻ em Quốc tế tại Việt Nam tại các thành phố lớn trên toàn quốc, Việt Nam có đến 96,9% trẻ có sử dụng mạng internet cho nhiều mục đích khác nhau như học hành, giải trí, tìm kiếm thông tin và chơi game. Cứ 3 trẻ em thì có 2 trẻ có thể kết nối trực tuyến, trẻ có thể tiếp cận internet qua các thiết bị như điện thoại, máy tính của cá nhân, của người thân, ở trường và ngoài quán internet.

Trẻ tiếp cận internet từ rất nhiều cách khác nhau như: tiếp cận từ điện thoại di động của cá nhân (57,8%), máy tính ở nhà (45,9%), điện thoại di động của người thân (45,3%), ngoài quán internet (13,5%). Riêng nhóm học sinh trong nhà trường có một số trẻ trả lời được tiếp cận internet qua máy tính ở trường học (23,6%).

Trẻ sử dụng internet chủ yếu để học hành/nghiên cứu (83,1%), xem phim/ca nhạc (71,5%), xem các chương trình giải trí/đọc tin tức (70,9%), giao lưu, kết nối bạn bè (71,2%) và chơi trò chơi điện tử/trực tuyến (58,7%).

Các con số trên cho thấy, tại Việt Nam số lượng trẻ tuổi thanh thiếu niên sử dụng mạng internet khá cao, trẻ sử dụng trong cả mục đích dành cho học hành nghiên cứu cũng như truy cập thông tin. Số tỷ lệ phần trăm cho cả hai mục đích này khá tương đương.

Trong ba năm vừa qua, lực lượng công an đã phát hiện và xử lý 156 vụ xâm hại trẻ em trên môi trường mạng. Tuy nhiên, số liệu này chưa phản ánh thực sự bức tranh mà trẻ em bị lạm dụng, bị ảnh hưởng trên môi trường mạng.

Trong những rủi ro đối với trẻ em trên môi trường mạng, xâm hại tình dục trẻ em là một trong những rủi ro có thể dẫn đến tổn thương tâm lý và cơ thể suốt đời.

Những năm gần đây, với sự phát triển vượt bậc về công nghệ đã dẫn đến những thách thức mới trong vấn đề xâm hại tình dục trẻ em trên môi trường mạng. Các hình thức mới được áp dụng bao gồm: Tiền kỹ thuật số và nền tảng truyền thông mã hóa đầu cuối gây khó khăn cho lực lượng điều tra trong việc thu thập chứng cứ xâm hại tình dục.

Do đó các chính sách, tiêu chuẩn, công cụ bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng cũng phải xem xét các xu hướng công nghệ mới, các hình thức xâm hại và kỹ thuật mới để hạn chế các rủi ro và đảm bảo khả năng ứng phó và xử lý tội phạm xâm hại theo quy định của pháp luật.

 
Báo động nạn xâm hại trẻ em trên không gian mạng
Ảnh minh họa

Nhận thức được những ưu điểm và phòng ngừa rủi ro trong thời đại phát triển công nghệ số, Chính phủ cũng vừa triển khai Chương trình quốc gia bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021-2025.

Chương trình này được xây dựng căn cứ trên nhu cầu thực tế, nhất thiết cần xây dựng một môi trường internet an toàn cho trẻ em. Một khảo sát đã được thực hiện nhanh với số lượng 1.025 trẻ em ở các độ tuổi, vùng miền khác nhau càng cho thấy mong muốn của người dân, đặc biệt các em nhỏ về nhu cầu sử dụng internet an toàn.

Tuy nhiên, để triển khai được các hoạt động bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không chỉ là nhiệm vụ riêng của các cơ quan chính phủ (Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo…) mà đó là sự chung tay, phối kết hợp của các tổ chức (Unicef, Worldvisison, Childfund, MSD….), doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Mỗi một đơn vị, một cá nhân đều đóng góp vào việc nâng cao nhận thức cá nhân, cộng đồng trong việc tự bảo vệ mình, con em mình khi tham gia môi trường mạng để đảm bảo mỗi cá nhân được an toàn, bình đẳng khi sử dụng mạng internet.

Một trong những biện pháp hiệu quả nhất mà cho đến nay không chỉ Việt Nam mà tất cả các quốc gia đang hướng tới là trang bị cho trẻ em nhận thức về các nguy cơ, rủi ro trên môi trường mạng, kỹ năng tự bảo vệ mình và tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp các vấn đề trong quá trình tương tác trên không gian mạng.

Việc này đòi hỏi các cơ quan chức năng, thầy cô, cha mẹ và những người chăm sóc trẻ trang bị cho trẻ những kiến thức căn bản khi tham gia môi trường mạng.

Hoàng Thanh

 
List comment
 
 
Trẻ em được bảo vệ trên không gian mạng như thế nào?
icon

Tuy chưa có con số thống kê chính thức nhưng tỷ lệ trẻ em sử dụng không gian mạng phản ánh thực tế rằng người trẻ luôn nhạy bén với công nghệ.

 
 
Hà Giang đưa ra nhiều giải pháp bảo vệ trẻ em trên không gian mạng
icon

Trong kế hoạch thực hiện Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021 - 2025”, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Giang đã đặt ra 5 giải pháp.

 
 
Cao Bằng triển khai dự án An toàn trên mạng - Giai đoạn 2
icon

Trong thời gian qua, được sự hỗ trợ của tổ chức Childfund, tỉnh Cao Bằng đã thực hiện nhiều giải pháp bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác, sáng tạo lành mạnh trên không gian mạng, đảm bảo trẻ không gặp phải bạo hành trên môi trường mạng.

 
 
Vĩnh Phúc: Tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng
icon

Trong kế hoạch chương trình hành động vì trẻ em, tỉnh Vĩnh Phúc đã giao cho Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh tăng cường thực hiện các giải pháp bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

 
 
Nình Bình: Ban hành bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội, bảo vệ trẻ em
icon

Nhằm bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh trên không gian mạng, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội.

 
 
Điện Biên: Xây dựng môi trường an toàn cho trẻ em từ thực tế tới internet
icon

Không chỉ cố gắng xây dựng trường học an toàn, xã hội an toàn mà Điện Biên cũng quan tâm chú trọng bảo vệ trẻ em trước các tác động tiêu cực của internet.

 
Lai Châu: Đẩy mạnh tuyên truyền xây dựng cho trẻ môi trường sống an toàn
icon

Nhằm đẩy mạnh chương trình bảo vệ trẻ em, xây dựng cho trẻ môi trường sống an toàn, tỉnh Lai Châu đã triển khai nhiều biện pháp cho toàn bộ các sở ban ngành trong tỉnh.

 
5 nguyên tắc bảo vệ trẻ trên không gian mạng trong đại dịch
icon

Khi trẻ tham gia môi trường mạng để an toàn thì cha mẹ phải trao đổi cởi mở, trò chuyện với con để biết được con thường truy cập, sử dụng nội dung nào và vì sao?  

 
UNICEF lo ngại trẻ em có thể bị lạm dụng khi học trực tuyến
icon

Theo bà Rana Flowers, Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam, Internet mang đến rất nhiều cơ hội. Nhưng bên cạnh cơ hội cũng có những nguy cơ lớn.

 
Làm thế nào để con sử dụng mạng xã hội an toàn?
icon

Nhiều phụ huynh khi biết con có tài khoản mạng xã hội đã bắt đầu cấm đoán, thậm chị tìm mọi cách để đăng nhập tài khoản của con. Việc cấm đoán thái quá có thể mang lại hiệu quả ngược.