Thói quen ăn rau sống: Ngon, tốt nhưng dễ nhiễm ký sinh trùng

Rau sống là thực phẩm được rất nhiều người ưa thích, tuy nhiên, ẩn đằng sau đó là nhiều nguy cơ gây bệnh nếu sử dụng không đúng cách.

Rau sống cung cấp cho cơ thể một lượng lớn vitamin C, A, E, chất khoáng và một số yếu tố vi lượng, các vitamin trong rau sống sẽ ít bị hao hụt so với khi nấu chín. Một số nghiên cứu cho rằng ăn rau sống sẽ giảm nguy cơ bị bệnh tim, điều hòa hệ tiêu hóa... Tuy nhiên, vì các loại rau không qua chế biến nên có khả năng tồn tại nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, nhất là những loại rau trồng ở môi trường không đảm bảo an toàn và sơ chế không đúng cách.
 
Theo Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng TP.HCM, thì các loại ký sinh trùng phổ biến trong rau sống là giun kim, giun móc, giun tóc, trứng giun đũa chó, sán lá gan, ký sinh trùng amip gây bệnh lỵ. Không những thế, các loại rau sống còn có nguy cơ chứa một lượng lớn các loại trứng, ấu trùng giun sán như giun móc, giun đũa, giun đũa chó mèo, sán lá gan.
 
Các loại giun như giun đũa, giun móc, giun tóc, giun kim có trên tất cả các loại rau với tỉ lệ rất cao, nhiều nhất là trên xà lách xoong (100%), thấp nhất trên rau muống (46,1%). Ký sinh trùng amip, dạng bào nang có trong hầu hết các loại rau, nhiều nhất là trên xà lách xoong và rau má với tỉ lệ 76,5%, trứng giun đũa chó trên bảy loại rau (chỉ trừ rau muống) với tỉ lệ trung bình 11,5%.
 
Theo PGS Nguyễn Văn Đề - Nguyên trưởng Bộ Môn ký sinh trùng, trường Đại học Y Hà Nội, tập quán ăn rau sống thuỷ sinh cũng là nguyên nhân gây ra bệnh sán lá gan. Hầu hết người dân đều có thói quen ăn rau sống thuỷ sinh tại các vùng nhiệt đới trong đó có Việt Nam. Trước đó, điều tra tại huyện Vạn Ninh tỉnh Khánh Hoà thì tỷ lệ ăn rau sống thuỷ sinh trong cộng đồng lên tới 99 %.

Thói quen ăn rau sống: Ngon, tốt nhưng dễ nhiễm ký sinh trùng
Thói quen ăn rau sống tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ký sinh trùng. 

Nhiều loại rau thuỷ sinh đã được phát hiện có ấu trùng sán lá gan lớn như rau ngổ, rau cải xoong, rau cần, rau rút, rau răm, rau cải xanh…
 
Trung gian gây ra bệnh sán lá gan lớn, PGS Đề cho biết là do ốc Lymnea có mặt ở nhiều nơi tại Việt Nam. Nhiệt độ thích hợp để cho trứng nở ấu trùng lông để chui vào ốc là 15 – 20 độ C. Vật chủ dự trữ mầm bệnh như trâu bò, các loại gia súc ăn cỏ ở Việt Nam. Theo nghiên cứu của nhóm tác giả Lương Văn Huấn, có tới 54 -70 % bò, 34 - 64 trâu nhiễm ấu trùng sán trong khi đó việc sử dụng, quản lý phân trâu bò chưa tốt, trâu bò thả rông đã tạo điều kiện môi trường cho trứng sán lá gan lớn phát triển.
 
Khi vào cơ thể, sán lá gan lớn ký sinh trong đường mật và phá huỷ tổ chức gan gây ổ áp xe với tổ chức hoại tử không đồng nhất. Gan to với mặt ngoài nhẵn hoặc gồ ghề, đường mật bị giãn phồng lên với thành dày, niêm mạc  túi mật xuất hiện nhú. Thành túi mật dày lên đến tận lớp cơ và xơ lan toả.
 
Thời kỳ mạn tính: xuất hiện từ tháng thứ ba, sán lá trưởng thành xâm nhập vào gan mật và xuất hiện trứng sán trong phân. Bệnh nhân tiếp tục mệt mỏi chán ăn, nhức đầu, thỉnh thoảng nổi mề đay, đi ngoài phân lỏng.

 

Xét nghiệm thấy thiếu máu, bạch cầu ái toan tăng. Trong thời kỳ này có thể xuất hiện các biến chứng nặng như những cơn đau bụng gần như đau do sỏi, có thể có tắc mật gây sốt, vàng da, đặc biệt sán có thể gây những ổ hoại tử lớn ở gan. Sán có thể di chuyển ra ngoài gan (chui ra khớp gối, dưới da ngực, áp xe đại tràng…).
 
Để phòng sán lá gan lớn, PGS Đề khuyến cáo tuyệt đối không ăn rau sống thuỷ sinh, không uống nước lã. Các vùng chăn nuôi bò, trâu, gia súc ăn cỏ cần quản lý phân thật tốt để tránh là vật chủ lây nhiễm sán lá gan lớn.

Hiện nay đã có thuốc điều trị đặc hiệu như: Triclabendasole (biệt dược là Egaten do Hãng Novartis, Thuỵ Sỹ sản xuất) có tác dụng tốt trong điều trị cho người bệnh nhiễm sán lá gan lớn. Liều 10 mg/kg chia 2 lần cách nhau 6 – 8 giờ (uống sau khi ăn no). Có một số bệnh nhân dùng liều 20mg/kg, khỏi bệnh đạt 100%. Tác dụng phụ của Egaten không đáng kể và thuốc an toàn với người bệnh. Thuốc hiện chỉ có và sử dụng ở các cơ sở y tế chuyên khoa.

K.Chi  

 
List comment
 
 
Bắc Ninh: Nâng cao kỹ năng lấy mẫu, sử dụng bộ KIT kiểm tra nhanh an toàn thực phẩm
icon

70 cán bộ Ban quản lý An toàn thực phẩm, cộng tác viên các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh vừa được tập huấn “sử dụng bộ KIT kiểm tra nhanh an toàn thực phẩm”

 
 
Hà Nội: Huyện Sóc Sơn vừa chống dịch Covid- 19 vừa đảm bảo an toàn thực phẩm
icon

Trong 9 tháng qua, huyện Sóc Sơn đã tiến hành giám sát an toàn thực phẩm đối với 465 cơ sở sản xuất, kinh doanh, phát hiện 72 cơ sở có vi phạm.

 
 
Hà Nội: Quận Hai Bà Trưng xử phạt 22 cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm
icon

Từ đầu năm đến nay, đoàn liên ngành kiểm tra an toàn thực phẩm quận Hai Bà Trưng kiểm tra tại 10 phường, 1 trung tâm thương mại, 1 chợ, 44 cơ sở, qua đó xử phạt 178.000.000 đồng/22 cơ sở.

 
 
Hà Nội: Quận Tây Hồ tăng cường kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm
icon

9 tháng đầu năm, 100% hộ kinh doanh tại các chợ Quận Tây Hồ ký cam kết và thực hiện đảm bảo an toàn thực phẩm, không tiêu thụ các sản phẩm không đảm bảo chất lượng.

 
 
Bảo đảm an toàn thực phẩm trong phòng chống dịch COVID-19 trên địa bàn tỉnh Hà Nam
icon

Qua kiểm tra cho thấy, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại các cơ sở đáp ứng yêu cầu về ATTP. Tính đến ngày 18/10/2021, các bếp đã phục vụ trên 180.000 suất ăn, chưa ghi nhận sự cố mất an toàn thực phẩm.

 
 
Hà Giang: Đến tận nương rẫy tuyên truyền tránh ngộ độc thực phẩm
icon

Trong 9 tháng đầu năm, trên địa bàn tỉnh Hà Giang xảy ra liên tiếp 5 vụ ngộ độc do độc tố tự nhiên, với tổng số 18 người mắc, 3 người tử vong.

 
Lạng Sơn tập huấn Luật An toàn thực phẩm
icon

Thông qua lớp tập huấn, các học viên đã hiểu rõ được trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của Uỷ ban nhân dân các xã, thị trấn theo phân cấp,

 
Hà Nam đảm bảo an toàn thực phẩm trong phòng chống dịch
icon

Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hà Nam đã chủ động xây dựng Kế hoạch triển khai các biện pháp, giải pháp bảo đảm an toàn thực phẩm trong phòng chống dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh.

 
Cách đọc thông tin trên nhãn thực phẩm bao gói sẵn để lựa chọn thực phẩm an toàn
icon

Trước tình hình dịch Covid-19, thói quen mua thực phẩm của người tiêu dùng đã có sự thay đổi, thực phẩm bao gói sẵn được mua với số lượng lớn và tích trữ để chế biến phục vụ cho các bữa ăn tại gia đình.

 
Lạng Sơn tăng cường tập huấn an toàn thực phẩm
icon

Trong 9 tháng đầu năm 2021, tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Lạng Sơn đã tổ chức 14 đợt tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm cho 159 lượt người tham dự.